UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wysławiać

Chronologizacja

1444, SStp

1. gloryfikować

Definicja

książk. 
przypisując komuś lub czemuś wielką wartość, uznawać osobę, czyn lub ideę godnymi szacunku, pochwały lub uwielbienia

Pochodzenie

Zob. sławić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gloryfikować, sławić

Połączenia

  • ludzie wysławiają
  • wysławiać Boga, ojca; imię, zalety, zasługi, życie
  • wysławiać nieustannie, pięknie
  • hymn wysławiający; pieśń wysławiająca

Cytaty

Szczęśliwy i całkowicie zadowolony znów zaczyna ją wysławiać i wyrażać jej swą wdzięczność.

źródło: NKJP: Tadeusz Wójciak: Pierwsze ofiary, Detektyw, 1999

[...] zarzucał słynnemu w całej Europie poecie, że w swych utworach wysławia obce rzeki, cudzych pisarzy i pogańskie bożki zamiast opiewać Wisłę i Bug, jak również polskich świętych.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

[...] infułat Wincenty Łańcucki (archiprezbiter kościoła Mariackiego) wygłosił płomienną mowę, wysławiając czyny zmarłego.

źródło: NKJP: Sarkofag Naczelnika, Dziennik Polski, 2000-04-08

Trzeba przyznać, że chętnych do kolędowania i wysławiania imienia Pana nie brakowało.

źródło: NKJP: jk: Hej, Panie Jezu, Gazeta Radomszczańska, 2009-04-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysławiam
wysławiamy
2 os. wysławiasz
wysławiacie
3 os. wysławia
wysławiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysławiałem
+(e)m wysławiał
wysławiałam
+(e)m wysławiała
wysławiałom
+(e)m wysławiało
wysławialiśmy
+(e)śmy wysławiali
wysławiałyśmy
+(e)śmy wysławiały
2 os. wysławiałeś
+(e)ś wysławiał
wysławiałaś
+(e)ś wysławiała
wysławiałoś
+(e)ś wysławiało
wysławialiście
+(e)ście wysławiali
wysławiałyście
+(e)ście wysławiały
3 os. wysławiał
wysławiała
wysławiało
wysławiali
wysławiały

bezosobnik: wysławiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wysławiał
będę wysławiać
będę wysławiała
będę wysławiać
będę wysławiało
będę wysławiać
będziemy wysławiali
będziemy wysławiać
będziemy wysławiały
będziemy wysławiać
2 os. będziesz wysławiał
będziesz wysławiać
będziesz wysławiała
będziesz wysławiać
będziesz wysławiało
będziesz wysławiać
będziecie wysławiali
będziecie wysławiać
będziecie wysławiały
będziecie wysławiać
3 os. będzie wysławiał
będzie wysławiać
będzie wysławiała
będzie wysławiać
będzie wysławiało
będzie wysławiać
będą wysławiali
będą wysławiać
będą wysławiały
będą wysławiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysławiajmy
2 os. wysławiaj
wysławiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysławiałbym
bym wysławiał
wysławiałabym
bym wysławiała
wysławiałobym
bym wysławiało
wysławialibyśmy
byśmy wysławiali
wysławiałybyśmy
byśmy wysławiały
2 os. wysławiałbyś
byś wysławiał
wysławiałabyś
byś wysławiała
wysławiałobyś
byś wysławiało
wysławialibyście
byście wysławiali
wysławiałybyście
byście wysławiały
3 os. wysławiałby
by wysławiał
wysławiałaby
by wysławiała
wysławiałoby
by wysławiało
wysławialiby
by wysławiali
wysławiałyby
by wysławiały

bezosobnik: wysławiano by

bezokolicznik: wysławiać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wysławiając

gerundium: wysławianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysławianie
wysławiania
D. wysławiania
wysławiań
C. wysławianiu
wysławianiom
B. wysławianie
wysławiania
N. wysławianiem
wysławianiami
Ms. wysławianiu
wysławianiach
W. wysławianie
wysławiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wysławiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysławiający
wysławiający
wysławiający
wysławiające
wysławiająca
D. wysławiającego
wysławiającego
wysławiającego
wysławiającego
wysławiającej
C. wysławiającemu
wysławiającemu
wysławiającemu
wysławiającemu
wysławiającej
B. wysławiającego
wysławiającego
wysławiający
wysławiające
wysławiającą
N. wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającą
Ms. wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysławiający
wysławiający
wysławiające
wysławiające
D. wysławiających
wysławiających
wysławiających
wysławiających
C. wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
B. wysławiających
wysławiających
wysławiających
wysławiające
N. wysławiającymi
wysławiającymi
wysławiającymi
wysławiającymi
Ms. wysławiających
wysławiających
wysławiających
wysławiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysławiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysławiany
wysławiany
wysławiany
wysławiane
wysławiana
D. wysławianego
wysławianego
wysławianego
wysławianego
wysławianej
C. wysławianemu
wysławianemu
wysławianemu
wysławianemu
wysławianej
B. wysławianego
wysławianego
wysławiany
wysławiane
wysławianą
N. wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianą
Ms. wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysławiani
wysławiani
wysławiane
wysławiane
D. wysławianych
wysławianych
wysławianych
wysławianych
C. wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianym
B. wysławianych
wysławianych
wysławianych
wysławiane
N. wysławianymi
wysławianymi
wysławianymi
wysławianymi
Ms. wysławianych
wysławianych
wysławianych
wysławianych

odpowiednik aspektowy: wysławić

Składnia

bez ograniczeń + wysławiać +
KOGO/CO

2. wyrażać

Definicja

książk. 
wyrażać słowami określoną treść

Pochodzenie

Zob. słowo I

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:  słowić, werbalizować

Połączenia

  • sposób, sztuka wysławiania

Cytaty

Wyobraźnia, a nie język ma wartość absolutną, ona kreuje, język wysławia.

źródło: NKJP: Bieńkowski Zbigniew: Przyszłość… przeszłości, 1996

My nie apelowaliśmy do Społeczeństwa, aby odnalazło - jak Wy to dzisiaj wysławiacie - swoją Socjalistyczną Tożsamość [...].

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985

- Mój poziom naukowy jest oczywiście niższy od pańskiego. Świadczy o tym moje błędne wysławianie. Rozczarowany jestem, bo mając czterdzieści dziewięć lat, nie umiem przelać tego, co czuję.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Rozdrażnienie wyładowywało się w publicznym wysławianiu poglądów odmiennych niż te z artykułów wstępnych naszych gazet i w rozważaniach na temat „co z nami zrobią w tej przechowalni”.

źródło: NKJP: Andrzej Solecki: Dlaczego nie zostałem czerwcowym warchołem?, Kultura, 1976

Ja jestem otwarty na dyskusje o moim światopoglądzie, to Ty masz jakiś problem z wysławianiem swojego.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysławiam
wysławiamy
2 os. wysławiasz
wysławiacie
3 os. wysławia
wysławiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysławiałem
+(e)m wysławiał
wysławiałam
+(e)m wysławiała
wysławiałom
+(e)m wysławiało
wysławialiśmy
+(e)śmy wysławiali
wysławiałyśmy
+(e)śmy wysławiały
2 os. wysławiałeś
+(e)ś wysławiał
wysławiałaś
+(e)ś wysławiała
wysławiałoś
+(e)ś wysławiało
wysławialiście
+(e)ście wysławiali
wysławiałyście
+(e)ście wysławiały
3 os. wysławiał
wysławiała
wysławiało
wysławiali
wysławiały

bezosobnik: wysławiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wysławiał
będę wysławiać
będę wysławiała
będę wysławiać
będę wysławiało
będę wysławiać
będziemy wysławiali
będziemy wysławiać
będziemy wysławiały
będziemy wysławiać
2 os. będziesz wysławiał
będziesz wysławiać
będziesz wysławiała
będziesz wysławiać
będziesz wysławiało
będziesz wysławiać
będziecie wysławiali
będziecie wysławiać
będziecie wysławiały
będziecie wysławiać
3 os. będzie wysławiał
będzie wysławiać
będzie wysławiała
będzie wysławiać
będzie wysławiało
będzie wysławiać
będą wysławiali
będą wysławiać
będą wysławiały
będą wysławiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wysławiajmy
2 os. wysławiaj
wysławiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wysławiałbym
bym wysławiał
wysławiałabym
bym wysławiała
wysławiałobym
bym wysławiało
wysławialibyśmy
byśmy wysławiali
wysławiałybyśmy
byśmy wysławiały
2 os. wysławiałbyś
byś wysławiał
wysławiałabyś
byś wysławiała
wysławiałobyś
byś wysławiało
wysławialibyście
byście wysławiali
wysławiałybyście
byście wysławiały
3 os. wysławiałby
by wysławiał
wysławiałaby
by wysławiała
wysławiałoby
by wysławiało
wysławialiby
by wysławiali
wysławiałyby
by wysławiały

bezosobnik: wysławiano by

bezokolicznik: wysławiać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

wysławiając

gerundium: wysławianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wysławianie
wysławiania
D. wysławiania
wysławiań
C. wysławianiu
wysławianiom
B. wysławianie
wysławiania
N. wysławianiem
wysławianiami
Ms. wysławianiu
wysławianiach
W. wysławianie
wysławiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wysławiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysławiający
wysławiający
wysławiający
wysławiające
wysławiająca
D. wysławiającego
wysławiającego
wysławiającego
wysławiającego
wysławiającej
C. wysławiającemu
wysławiającemu
wysławiającemu
wysławiającemu
wysławiającej
B. wysławiającego
wysławiającego
wysławiający
wysławiające
wysławiającą
N. wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającą
Ms. wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysławiający
wysławiający
wysławiające
wysławiające
D. wysławiających
wysławiających
wysławiających
wysławiających
C. wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
wysławiającym
B. wysławiających
wysławiających
wysławiających
wysławiające
N. wysławiającymi
wysławiającymi
wysławiającymi
wysławiającymi
Ms. wysławiających
wysławiających
wysławiających
wysławiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wysławiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wysławiany
wysławiany
wysławiany
wysławiane
wysławiana
D. wysławianego
wysławianego
wysławianego
wysławianego
wysławianej
C. wysławianemu
wysławianemu
wysławianemu
wysławianemu
wysławianej
B. wysławianego
wysławianego
wysławiany
wysławiane
wysławianą
N. wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianą
Ms. wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wysławiani
wysławiani
wysławiane
wysławiane
D. wysławianych
wysławianych
wysławianych
wysławianych
C. wysławianym
wysławianym
wysławianym
wysławianym
B. wysławianych
wysławianych
wysławianych
wysławiane
N. wysławianymi
wysławianymi
wysławianymi
wysławianymi
Ms. wysławianych
wysławianych
wysławianych
wysławianych

odpowiednik aspektowy: wysłowić

Składnia

bez ograniczeń + wysławiać +
(CO)

Frazeologizmy

ktoś wynosi pod niebiosa kogoś/coś
ktoś wysławia pod niebiosa kogoś/coś
Data ostatniej modyfikacji: 29.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json