Chronologizacja
1. gloryfikować
Definicja
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gloryfikować, sławić |
Połączenia
- ludzie wysławiają
- wysławiać Boga, ojca; imię, zalety, zasługi, życie
- wysławiać nieustannie, pięknie
- hymn wysławiający; pieśń wysławiająca
Cytaty
|
Szczęśliwy i całkowicie zadowolony znów zaczyna ją wysławiać i wyrażać jej swą wdzięczność. źródło: NKJP: Tadeusz Wójciak: Pierwsze ofiary, Detektyw, 1999 |
|
|
[...] zarzucał słynnemu w całej Europie poecie, że w swych utworach wysławia obce rzeki, cudzych pisarzy i pogańskie bożki zamiast opiewać Wisłę i Bug, jak również polskich świętych. źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002 |
|
|
[...] infułat Wincenty Łańcucki (archiprezbiter kościoła Mariackiego) wygłosił płomienną mowę, wysławiając czyny zmarłego. źródło: NKJP: Sarkofag Naczelnika, Dziennik Polski, 2000-04-08 |
|
|
Trzeba przyznać, że chętnych do kolędowania i wysławiania imienia Pana nie brakowało. źródło: NKJP: jk: Hej, Panie Jezu, Gazeta Radomszczańska, 2009-04-02 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wysławiam |
wysławiamy |
|||
| 2 os. |
wysławiasz |
wysławiacie |
|||
| 3 os. |
wysławia |
wysławiają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysławiałem +(e)m wysławiał |
wysławiałam +(e)m wysławiała |
wysławiałom +(e)m wysławiało |
wysławialiśmy +(e)śmy wysławiali |
wysławiałyśmy +(e)śmy wysławiały |
| 2 os. |
wysławiałeś +(e)ś wysławiał |
wysławiałaś +(e)ś wysławiała |
wysławiałoś +(e)ś wysławiało |
wysławialiście +(e)ście wysławiali |
wysławiałyście +(e)ście wysławiały |
| 3 os. |
wysławiał |
wysławiała |
wysławiało |
wysławiali |
wysławiały |
bezosobnik: wysławiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wysławiał będę wysławiać |
będę wysławiała będę wysławiać |
będę wysławiało będę wysławiać |
będziemy wysławiali będziemy wysławiać |
będziemy wysławiały będziemy wysławiać |
| 2 os. |
będziesz wysławiał będziesz wysławiać |
będziesz wysławiała będziesz wysławiać |
będziesz wysławiało będziesz wysławiać |
będziecie wysławiali będziecie wysławiać |
będziecie wysławiały będziecie wysławiać |
| 3 os. |
będzie wysławiał będzie wysławiać |
będzie wysławiała będzie wysławiać |
będzie wysławiało będzie wysławiać |
będą wysławiali będą wysławiać |
będą wysławiały będą wysławiać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wysławiajmy |
|
| 2 os. |
wysławiaj |
wysławiajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysławiałbym bym wysławiał |
wysławiałabym bym wysławiała |
wysławiałobym bym wysławiało |
wysławialibyśmy byśmy wysławiali |
wysławiałybyśmy byśmy wysławiały |
| 2 os. |
wysławiałbyś byś wysławiał |
wysławiałabyś byś wysławiała |
wysławiałobyś byś wysławiało |
wysławialibyście byście wysławiali |
wysławiałybyście byście wysławiały |
| 3 os. |
wysławiałby by wysławiał |
wysławiałaby by wysławiała |
wysławiałoby by wysławiało |
wysławialiby by wysławiali |
wysławiałyby by wysławiały |
bezosobnik: wysławiano by
bezokolicznik: wysławiać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wysławiając
gerundium: wysławianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wysławianie |
wysławiania |
| D. | wysławiania |
wysławiań |
| C. | wysławianiu |
wysławianiom |
| B. | wysławianie |
wysławiania |
| N. | wysławianiem |
wysławianiami |
| Ms. | wysławianiu |
wysławianiach |
| W. | wysławianie |
wysławiania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wysławiający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysławiający |
wysławiający |
wysławiający |
wysławiające |
wysławiająca |
| D. | wysławiającego |
wysławiającego |
wysławiającego |
wysławiającego |
wysławiającej |
| C. | wysławiającemu |
wysławiającemu |
wysławiającemu |
wysławiającemu |
wysławiającej |
| B. | wysławiającego |
wysławiającego |
wysławiający |
wysławiające |
wysławiającą |
| N. | wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającą |
| Ms. | wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysławiający |
wysławiający |
wysławiające |
wysławiające |
| D. | wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
| C. | wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
| B. | wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
wysławiające |
| N. | wysławiającymi |
wysławiającymi |
wysławiającymi |
wysławiającymi |
| Ms. | wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wysławiany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysławiany |
wysławiany |
wysławiany |
wysławiane |
wysławiana |
| D. | wysławianego |
wysławianego |
wysławianego |
wysławianego |
wysławianej |
| C. | wysławianemu |
wysławianemu |
wysławianemu |
wysławianemu |
wysławianej |
| B. | wysławianego |
wysławianego |
wysławiany |
wysławiane |
wysławianą |
| N. | wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianą |
| Ms. | wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysławiani |
wysławiani |
wysławiane |
wysławiane |
| D. | wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
| C. | wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
| B. | wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
wysławiane |
| N. | wysławianymi |
wysławianymi |
wysławianymi |
wysławianymi |
| Ms. | wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
odpowiednik aspektowy: wysławić
Składnia
|
+ | wysławiać | + |
KOGO/CO
|
2. wyrażać
Definicja
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | słowić, werbalizować |
Połączenia
- sposób, sztuka wysławiania
Cytaty
|
Wyobraźnia, a nie język ma wartość absolutną, ona kreuje, język wysławia. źródło: NKJP: Bieńkowski Zbigniew: Przyszłość… przeszłości, 1996 |
|
|
My nie apelowaliśmy do Społeczeństwa, aby odnalazło - jak Wy to dzisiaj wysławiacie - swoją Socjalistyczną Tożsamość [...]. źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985 |
|
|
- Mój poziom naukowy jest oczywiście niższy od pańskiego. Świadczy o tym moje błędne wysławianie. Rozczarowany jestem, bo mając czterdzieści dziewięć lat, nie umiem przelać tego, co czuję. źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997 |
|
|
Rozdrażnienie wyładowywało się w publicznym wysławianiu poglądów odmiennych niż te z artykułów wstępnych naszych gazet i w rozważaniach na temat „co z nami zrobią w tej przechowalni”. źródło: NKJP: Andrzej Solecki: Dlaczego nie zostałem czerwcowym warchołem?, Kultura, 1976 |
|
|
Ja jestem otwarty na dyskusje o moim światopoglądzie, to Ty masz jakiś problem z wysławianiem swojego. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wysławiam |
wysławiamy |
|||
| 2 os. |
wysławiasz |
wysławiacie |
|||
| 3 os. |
wysławia |
wysławiają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysławiałem +(e)m wysławiał |
wysławiałam +(e)m wysławiała |
wysławiałom +(e)m wysławiało |
wysławialiśmy +(e)śmy wysławiali |
wysławiałyśmy +(e)śmy wysławiały |
| 2 os. |
wysławiałeś +(e)ś wysławiał |
wysławiałaś +(e)ś wysławiała |
wysławiałoś +(e)ś wysławiało |
wysławialiście +(e)ście wysławiali |
wysławiałyście +(e)ście wysławiały |
| 3 os. |
wysławiał |
wysławiała |
wysławiało |
wysławiali |
wysławiały |
bezosobnik: wysławiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wysławiał będę wysławiać |
będę wysławiała będę wysławiać |
będę wysławiało będę wysławiać |
będziemy wysławiali będziemy wysławiać |
będziemy wysławiały będziemy wysławiać |
| 2 os. |
będziesz wysławiał będziesz wysławiać |
będziesz wysławiała będziesz wysławiać |
będziesz wysławiało będziesz wysławiać |
będziecie wysławiali będziecie wysławiać |
będziecie wysławiały będziecie wysławiać |
| 3 os. |
będzie wysławiał będzie wysławiać |
będzie wysławiała będzie wysławiać |
będzie wysławiało będzie wysławiać |
będą wysławiali będą wysławiać |
będą wysławiały będą wysławiać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wysławiajmy |
|
| 2 os. |
wysławiaj |
wysławiajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wysławiałbym bym wysławiał |
wysławiałabym bym wysławiała |
wysławiałobym bym wysławiało |
wysławialibyśmy byśmy wysławiali |
wysławiałybyśmy byśmy wysławiały |
| 2 os. |
wysławiałbyś byś wysławiał |
wysławiałabyś byś wysławiała |
wysławiałobyś byś wysławiało |
wysławialibyście byście wysławiali |
wysławiałybyście byście wysławiały |
| 3 os. |
wysławiałby by wysławiał |
wysławiałaby by wysławiała |
wysławiałoby by wysławiało |
wysławialiby by wysławiali |
wysławiałyby by wysławiały |
bezosobnik: wysławiano by
bezokolicznik: wysławiać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wysławiając
gerundium: wysławianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wysławianie |
wysławiania |
| D. | wysławiania |
wysławiań |
| C. | wysławianiu |
wysławianiom |
| B. | wysławianie |
wysławiania |
| N. | wysławianiem |
wysławianiami |
| Ms. | wysławianiu |
wysławianiach |
| W. | wysławianie |
wysławiania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wysławiający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysławiający |
wysławiający |
wysławiający |
wysławiające |
wysławiająca |
| D. | wysławiającego |
wysławiającego |
wysławiającego |
wysławiającego |
wysławiającej |
| C. | wysławiającemu |
wysławiającemu |
wysławiającemu |
wysławiającemu |
wysławiającej |
| B. | wysławiającego |
wysławiającego |
wysławiający |
wysławiające |
wysławiającą |
| N. | wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającą |
| Ms. | wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysławiający |
wysławiający |
wysławiające |
wysławiające |
| D. | wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
| C. | wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
wysławiającym |
| B. | wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
wysławiające |
| N. | wysławiającymi |
wysławiającymi |
wysławiającymi |
wysławiającymi |
| Ms. | wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
wysławiających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wysławiany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wysławiany |
wysławiany |
wysławiany |
wysławiane |
wysławiana |
| D. | wysławianego |
wysławianego |
wysławianego |
wysławianego |
wysławianej |
| C. | wysławianemu |
wysławianemu |
wysławianemu |
wysławianemu |
wysławianej |
| B. | wysławianego |
wysławianego |
wysławiany |
wysławiane |
wysławianą |
| N. | wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianą |
| Ms. | wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wysławiani |
wysławiani |
wysławiane |
wysławiane |
| D. | wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
| C. | wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
wysławianym |
| B. | wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
wysławiane |
| N. | wysławianymi |
wysławianymi |
wysławianymi |
wysławianymi |
| Ms. | wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
wysławianych |
odpowiednik aspektowy: wysłowić
Składnia
|
+ | wysławiać | + |
(CO)
|