Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gwarzę |
gwarzymy |
|||
| 2 os. |
gwarzysz |
gwarzycie |
|||
| 3 os. |
gwarzy |
gwarzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gwarzyłem +(e)m gwarzył |
gwarzyłam +(e)m gwarzyła |
gwarzyłom +(e)m gwarzyło |
gwarzyliśmy +(e)śmy gwarzyli |
gwarzyłyśmy +(e)śmy gwarzyły |
| 2 os. |
gwarzyłeś +(e)ś gwarzył |
gwarzyłaś +(e)ś gwarzyła |
gwarzyłoś +(e)ś gwarzyło |
gwarzyliście +(e)ście gwarzyli |
gwarzyłyście +(e)ście gwarzyły |
| 3 os. |
gwarzył |
gwarzyła |
gwarzyło |
gwarzyli |
gwarzyły |
bezosobnik: gwarzono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę gwarzył będę gwarzyć |
będę gwarzyła będę gwarzyć |
będę gwarzyło będę gwarzyć |
będziemy gwarzyli będziemy gwarzyć |
będziemy gwarzyły będziemy gwarzyć |
| 2 os. |
będziesz gwarzył będziesz gwarzyć |
będziesz gwarzyła będziesz gwarzyć |
będziesz gwarzyło będziesz gwarzyć |
będziecie gwarzyli będziecie gwarzyć |
będziecie gwarzyły będziecie gwarzyć |
| 3 os. |
będzie gwarzył będzie gwarzyć |
będzie gwarzyła będzie gwarzyć |
będzie gwarzyło będzie gwarzyć |
będą gwarzyli będą gwarzyć |
będą gwarzyły będą gwarzyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gwarzmy |
|
| 2 os. |
gwarz |
gwarzcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gwarzyłbym bym gwarzył |
gwarzyłabym bym gwarzyła |
gwarzyłobym bym gwarzyło |
gwarzylibyśmy byśmy gwarzyli |
gwarzyłybyśmy byśmy gwarzyły |
| 2 os. |
gwarzyłbyś byś gwarzył |
gwarzyłabyś byś gwarzyła |
gwarzyłobyś byś gwarzyło |
gwarzylibyście byście gwarzyli |
gwarzyłybyście byście gwarzyły |
| 3 os. |
gwarzyłby by gwarzył |
gwarzyłaby by gwarzyła |
gwarzyłoby by gwarzyło |
gwarzyliby by gwarzyli |
gwarzyłyby by gwarzyły |
bezosobnik: gwarzono by
bezokolicznik: gwarzyć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gwarząc
gerundium: gwarzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gwarzenie |
gwarzenia |
| D. | gwarzenia |
gwarzeń |
| C. | gwarzeniu |
gwarzeniom |
| B. | gwarzenie |
gwarzenia |
| N. | gwarzeniem |
gwarzeniami |
| Ms. | gwarzeniu |
gwarzeniach |
| W. | gwarzenie |
gwarzenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gwarzący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gwarzący |
gwarzący |
gwarzący |
gwarzące |
gwarząca |
| D. | gwarzącego |
gwarzącego |
gwarzącego |
gwarzącego |
gwarzącej |
| C. | gwarzącemu |
gwarzącemu |
gwarzącemu |
gwarzącemu |
gwarzącej |
| B. | gwarzącego |
gwarzącego |
gwarzący |
gwarzące |
gwarzącą |
| N. | gwarzącym |
gwarzącym |
gwarzącym |
gwarzącym |
gwarzącą |
| Ms. | gwarzącym |
gwarzącym |
gwarzącym |
gwarzącym |
gwarzącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gwarzący |
gwarzący |
gwarzące |
gwarzące |
| D. | gwarzących |
gwarzących |
gwarzących |
gwarzących |
| C. | gwarzącym |
gwarzącym |
gwarzącym |
gwarzącym |
| B. | gwarzących |
gwarzących |
gwarzących |
gwarzące |
| N. | gwarzącymi |
gwarzącymi |
gwarzącymi |
gwarzącymi |
| Ms. | gwarzących |
gwarzących |
gwarzących |
gwarzących |
odpowiednik aspektowy: pogwarzyć
Pochodzenie
psł. *gъvoriti 'robić hałas, gwar, wrzawę; mówić'
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gawędzić, gaworzyć, ugadywać się | |
| hiperonimy: | rozmawiać |
Cytaty
|
Gwarzyliśmy z księciem przyjaźnie, jadąc stępa w stronę wawelskiego wzgórza. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006 |
|
|
Przy herbatce gwarzyło się o książkach, zwłaszcza gdy do Ożarowa wpadał Antoni Gołubiew. Ulubionym tematem była prasa. źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Miejsce historii, Gazeta Wyborcza, 1996-12-20 |
|
|
Późną nocą siedząc z podwiniętymi nogami na matach restauracji, gwarzymy o wszystkim, co się wydarzyło w ciągu trzech miesięcy od mego przyjazdu, i planujemy następne miesiące. źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985 |
|
|
Godzinę czekamy na przyjście generała. Przez ten czas gwarzymy z żołnierzami o muzułmanach. źródło: NKJP: Renata Gluza: Z glejtem gospodina, Gazeta Wyborcza, 1993-08-13 |
Składnia
|
+ | gwarzyć | + |
(z KIM) +
(o CZYM)
|
| Rzpl | + | gwarzyć | + |
(o CZYM)
|