UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cieniować

Chronologizacja

1807, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. cieniuję
cieniujemy
2 os. cieniujesz
cieniujecie
3 os. cieniuje
cieniują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. cieniowałem
+(e)m cieniował
cieniowałam
+(e)m cieniowała
cieniowałom
+(e)m cieniowało
cieniowaliśmy
+(e)śmy cieniowali
cieniowałyśmy
+(e)śmy cieniowały
2 os. cieniowałeś
+(e)ś cieniował
cieniowałaś
+(e)ś cieniowała
cieniowałoś
+(e)ś cieniowało
cieniowaliście
+(e)ście cieniowali
cieniowałyście
+(e)ście cieniowały
3 os. cieniował
cieniowała
cieniowało
cieniowali
cieniowały

bezosobnik: cieniowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę cieniował
będę cieniować
będę cieniowała
będę cieniować
będę cieniowało
będę cieniować
będziemy cieniowali
będziemy cieniować
będziemy cieniowały
będziemy cieniować
2 os. będziesz cieniował
będziesz cieniować
będziesz cieniowała
będziesz cieniować
będziesz cieniowało
będziesz cieniować
będziecie cieniowali
będziecie cieniować
będziecie cieniowały
będziecie cieniować
3 os. będzie cieniował
będzie cieniować
będzie cieniowała
będzie cieniować
będzie cieniowało
będzie cieniować
będą cieniowali
będą cieniować
będą cieniowały
będą cieniować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. cieniujmy
2 os. cieniuj
cieniujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. cieniowałbym
bym cieniował
cieniowałabym
bym cieniowała
cieniowałobym
bym cieniowało
cieniowalibyśmy
byśmy cieniowali
cieniowałybyśmy
byśmy cieniowały
2 os. cieniowałbyś
byś cieniował
cieniowałabyś
byś cieniowała
cieniowałobyś
byś cieniowało
cieniowalibyście
byście cieniowali
cieniowałybyście
byście cieniowały
3 os. cieniowałby
by cieniował
cieniowałaby
by cieniowała
cieniowałoby
by cieniowało
cieniowaliby
by cieniowali
cieniowałyby
by cieniowały

bezosobnik: cieniowano by

bezokolicznik: cieniować

imiesłów przysłówkowy współczesny: cieniując

gerundium: cieniowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cieniowanie
cieniowania
D. cieniowania
cieniowań
C. cieniowaniu
cieniowaniom
B. cieniowanie
cieniowania
N. cieniowaniem
cieniowaniami
Ms. cieniowaniu
cieniowaniach
W. cieniowanie
cieniowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: cieniujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cieniujący
cieniujący
cieniujący
cieniujące
cieniująca
D. cieniującego
cieniującego
cieniującego
cieniującego
cieniującej
C. cieniującemu
cieniującemu
cieniującemu
cieniującemu
cieniującej
B. cieniującego
cieniującego
cieniujący
cieniujące
cieniującą
N. cieniującym
cieniującym
cieniującym
cieniującym
cieniującą
Ms. cieniującym
cieniującym
cieniującym
cieniującym
cieniującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cieniujący
cieniujący
cieniujące
cieniujące
D. cieniujących
cieniujących
cieniujących
cieniujących
C. cieniującym
cieniującym
cieniującym
cieniującym
B. cieniujących
cieniujących
cieniujących
cieniujące
N. cieniującymi
cieniującymi
cieniującymi
cieniującymi
Ms. cieniujących
cieniujących
cieniujących
cieniujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: cieniowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. cieniowany
cieniowany
cieniowany
cieniowane
cieniowana
D. cieniowanego
cieniowanego
cieniowanego
cieniowanego
cieniowanej
C. cieniowanemu
cieniowanemu
cieniowanemu
cieniowanemu
cieniowanej
B. cieniowanego
cieniowanego
cieniowany
cieniowane
cieniowaną
N. cieniowanym
cieniowanym
cieniowanym
cieniowanym
cieniowaną
Ms. cieniowanym
cieniowanym
cieniowanym
cieniowanym
cieniowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. cieniowani
cieniowani
cieniowane
cieniowane
D. cieniowanych
cieniowanych
cieniowanych
cieniowanych
C. cieniowanym
cieniowanym
cieniowanym
cieniowanym
B. cieniowanych
cieniowanych
cieniowanych
cieniowane
N. cieniowanymi
cieniowanymi
cieniowanymi
cieniowanymi
Ms. cieniowanych
cieniowanych
cieniowanych
cieniowanych

odpowiednik aspektowy: wycieniować

Pochodzenie

Zob. cień

1. rysunek

Definicja

nadawać liniom różną grubość lub barwom różny odcień, aby obraz albo rysunek stał się bardziej plastyczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  modelować

Połączenia

  • cieniować rysunek, tło

Cytaty

Wydmuszki oklejała papierem ryżowym, serwetkami a potem cieniowała je farbami wodnymi.

źródło: NKJP: Lucyna Talaśka-Klich: Przysiek. Na jarmarku były jaja w koszulkach i mazurki, Gazeta Pomorska, 2010-03-29

Teraz rysuje kredkami świecowymi, które sam robi. Ptaki, zwierzęta - mocne linie i cieniowana, oszczędna, czarna kreska.

źródło: NKJP: Stanisław Hermanowicz, Gazeta Wyborcza, 1993-05-21

Mieszkanie zdobią obrazy malowane niespotykaną techniką. Cieniowane i kropkowane ołówkiem czy długopisem do złudzenia przypominają fotografie.

źródło: NKJP: Adam Bloch: Zrobił dwanaście tysięcy zdjęć w podróży, Tygodnik Tucholski nr 767, 2006

Składnia

bez ograniczeń + cieniować +
CO

2. włosy

Definicja

ścinając włosy na głowie, zostawiać spodnie warstwy nieco dłuższe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  strzyc

Połączenia

  • fryzjer cieniuje
  • cieniować grzywkę, włosy

Cytaty

Z głowy na głowę szło mi coraz lepiej. Już nie strzygłem na jedno kopyto, ale się pytałem, dłużej, krócej, na bok czy do tyłu. I cieniować się nauczyłem, i karki wygalałem, aż błyszczały.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Cieniowane boki, długa grzywka odsłaniająca czoło i odsłonięta szyja - dzięki tym sztuczkom twoja twarz wyglądać będzie okrąglej, a może nawet przyjemniej.

źródło: NKJP: Jak się uczesać, CKM nr 05/05, 2000

Fryzjer powinien podzielić włosy przedziałkiem z lewej strony, a następnie ostrzyc równo, bez cieniowania, na wysokości ramion.

źródło: NKJP: Nie tylko dla blondynek, Cosmopolitan nr 2, 2000

Składnia

bez ograniczeń + cieniować +
CO

3. głos

Definicja

nadawać dźwiękom różną siłę, wysokość lub barwę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  modulować

Połączenia

  • cieniować brzmienie czegoś

Cytaty

Amerykanie umieją swoje „ju” cieniować. Różnicować. A Polak?

źródło: NKJP: Edward Redliński: Szczurojorczycy, 1994

W kuluarach Filharmonii pan Yasuhiro zachwyca się grą jednego z uczestników: - Co za uderzenie. Jaka interpretacja. Barwnie cieniował i zmieniał nastroje.

źródło: NKJP: Leszek K. Talko: Czy Chopin był Japończykiem?, Gazeta Wyborcza, 1995-10-05

Tatatatatatatatatatam, tatatatatatatatatam! - cieniował głosem tajemnicze zdania, ściszał do szeptu, by za chwilę wybuchnąć krzykiem, jak aktorzy z teatru lalkowego, do którego często mnie zabierał.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Składnia

bez ograniczeń + cieniować +
CO
bez ograniczeń + cieniować +
MOWA WPROST

4. opinie

Definicja

przedstawiać w sposób staranny i precyzyjny, podkreślający wszelkie różnice

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

antonimy:  upraszczać
hiperonimy:  różnicować

Połączenia

  • cieniować oceny, opinie, sądy

Cytaty

Obie piękne aktorki subtelnie cieniują skomplikowaną grę uczuć odtwarzanych postaci.

źródło: NKJP: Henryk Tronowicz: Kolekcja Latino, Dziennik Bałtycki, 2009-02-11

Niepełnosprawni mają bardzo mocne poczucie tego, że coś jest dobre, a coś złe. [...] Nie potrafią cieniować, zamazywać, szukać pokrętnych usprawiedliwień.

źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008

W ten sposób kontrowersje teologiczne, stawiając wiele nowych pytań i zmuszając do rozbijania stereotypów oraz precyzyjnego cieniowania odpowiedzi, doprowadziły zarówno do głębszego rozumienia sakramentu chrztu, jak też i z nową mocą ukazały fundamentalną jedność wszystkich chrześcijan.

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat: z M. Ziębą rozmawia Adam Pawłowicz, 1997

Składnia

bez ograniczeń + cieniować +
CO

Frazeologizmy

środek cieniujący
Data ostatniej modyfikacji: 12.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json