UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gangrena

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

łac. gangræna

z gr. gángraina

1. w organizmie

Definicja

proces obumierania tkanek wywołany w żywym organizmie przez zakażenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zgorzel

Połączenia

  • objawy gangreny
  • chory na gangrenę
  • gangrena rozwija się, wdaje się gdzieś
  • dostać gangreny
  • zapobiegać gangrenie
  • wyleczyć się z gangreny

Cytaty

Z drobnej ranki wywiązała się gangrena, na którą ówczesna medycyna nie znała lekarstwa [...].

źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1960

[...] opatrzył rany, zapobiegając gangrenie.

źródło: NKJP: Ludwik Duliński: Anioł w mundurze Wermachtu, Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01

Chorzy mają często zdeformowane stopy, z dużymi ubytkami. Ponieważ brakuje w nich czucia, nie zwracają uwagi na okaleczenia, stąd liczne zakażenia, nierzadko też dochodzi do gangreny.

źródło: NKJP: Misja ojca Żelazka, Dziennik Polski, 2002-02-16

Leon Sapieha zmarł w czasie wojny na gangrenę.

źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Lepszy bruk niż taki ślub, Polityka, 2006-08-26

Pół roku temu w nowotarskim szpitalu zanotowano [...] zgon pacjentki spowodowany gangreną.

źródło: NKJP: BOL: Alarm w szpitalu, Gazeta Krakowska, 2007-01-12

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gangrena
gangreny
D. gangreny
gangren
C. gangrenie
gangrenom
B. gangrenę
gangreny
N. gangreną
gangrenami
Ms. gangrenie
gangrenach
W. gangreno
gangreny

Inne uwagi

Zwykle lp

2. moralna

Definicja

książk. 
stan, w którym przestały istnieć uznawane dotąd wartości moralne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zepsucie, zgnilizna

Cytaty

Krytycznego myślenia - zżyma się autor - „nie widać na szeroko pojmowanej lewicy, która kompletnie odpuściła sobie kulturę”, zaś życie literackie toczy gangrena, bo ono „funkcjonuje w oparciu o układ i nikt tego nie zmieni”.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: Na układy nie ma rady, Polityka, 2002-02-23

[...] zdemaskowała moralną gangrenę [...] oficerów i kół kierujących.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Madagaskar okrutny czarodziej, 1969

Jeżeli polskie życie polityczne nie ma zostać przeżarte gangreną korupcji i obłudy, to politycy [...] powinni za ten kompromitujący skandal zapłacić odpowiednio wysoką cenę.

źródło: NKJP: Jakiego prezydenta Polska potrzebuje?, Gazeta Wyborcza, 1995-09-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gangrena
gangreny
D. gangreny
gangren
C. gangrenie
gangrenom
B. gangrenę
gangreny
N. gangreną
gangrenami
Ms. gangrenie
gangrenach
W. gangreno
gangreny

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + gangrena +
(KOGO/CZEGO)

3. osoba

Definicja

pot. 
osoba, do której mówiący ma negatywny stosunek i chce to wyrazić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Wiem przecież, że on nagrywał wszystko: impertynencje tej małej gangreny, nasze rozmowy, gruchanie z kochanicą, wszystko.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Nie zabijać pająków, 2007

- Muszę znaleźć tego sukinsyna, co mu oko wybił - złagodniał i wujek Władek. - Mógł o to oko nie wrócić, że się dotąd nie pomściło. Teraz, po wojnie, będzie łatwiej, zaczną wywlekać różnych zdrajców i inną gangrenę.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

[...] a co ci Polska takiego złego zrobiła, że tak ojczyzny nienawidzisz, ty gangreno podła [...].

źródło: Internet: wiadomosci.dziennik.pl

Moi znajomi na własnej skórze odkryli, jakimi pijawkami i gangrenami potrafią być dziewczyny.

źródło: Internet: m.demotywatory.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gangrena
gangreny
D. gangreny
gangren
C. gangrenie
gangrenom
B. gangrenę
gangreny
N. gangreną
gangrenami
Ms. gangrenie
gangrenach
W. gangreno
gangreny
Data ostatniej modyfikacji: 15.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json