UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zgnilizna

Chronologizacja

1632, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgnilizna
zgnilizny
D. zgnilizny
zgnilizn
C. zgniliźnie
zgniliznom
B. zgniliznę
zgnilizny
N. zgnilizną
zgniliznami
Ms. zgniliźnie
zgniliznach
W. zgnilizno
zgnilizny

Inne uwagi

Zwykle lp

1. substancja

Definicja

substancja ulegająca procesowi rozkładu, składająca się w całości lub w części ze składników pochodzących z przyrody

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • smród i zgnilizna
  • fetor, odór, smród, woń, zapach zgnilizny
  • cuchnąć, śmierdzieć zgnilizną

Cytaty

– No i co ja teraz z tym zrobię? Jak podpalę, to mandat dostanę, zresztą taka zgnilizna to i palić się nie będzie [...].

źródło: NKJP: Beata Jackowska: Kukułcze jajo, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-08-11

[...] szkoda tylu kwiatów. Po 3 dniach zostanie tylko kupa zgnilizny.

źródło: Internet: wiadomosci.wp.pl

[...] łódź płynęła zakolami rzeki, niemal szorując po dnie zasłanym śmieciami, przedzierając się przez gęstą warstwę ropy i zgnilizny [...].

źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Śmierdzi moczem, zgnilizną, rozkładającymi się owocami.

źródło: NKJP: Olgierd Budrewicz: Piekło w kolorach, 1997

W podziemiach było wreszcie trochę chłodniej, z delikatnie piwnicznym powiewem zgnilizny.

źródło: NKJP: Mariusz Cieślik: Śmieszni kochankowie, 2004

2. proces

Definicja

proces rozkładu jakiejś substancji składającej się w całości lub w części z elementów pochodzących z przyrody

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Nie obawiaj się o życie swego brata, szlachetny panie - dodałem uspokajająco - choć mocno go porąbali, rany są powierzchowne i jeśli tylko nie wda się zgnilizna, chłopak prędko odzyska siły.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

3.a upadek moralny

Definicja

książk. 
to, że coś związanego z określonymi wartościami, ważnymi dla funkcjonowania człowieka lub społeczeństwa, zaczyna gorzej funkcjonować i tym samym zmierzać do upadku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gangrena, zepsucie

Połączenia

  • zachodnia zgnilizna; zgnilizna moralna
  • zgnilizna świata, Zachodu
  • zepsucie i zgnilizna

Cytaty

Wszystkie książki o wszystkich rewolucjach zaczynają się od rozdziału, który mówi o zgniliźnie władzy upadającej albo o nędzy i cierpieniach ludu.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Szachinszach, 2005

Zawsze zwalczano dzieła szerzące publiczne zgorszenie. Słynny mecenas [...], który aż z Radomia przyjeżdżał do Warszawy, aby zwalczać szerzącą się tu zgniliznę moralną, stale znajdował i nadal znajduje gorliwych naśladowców.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Po wojnie napisał kilka książek o zgniliźnie od zarania cechującej cywilizację europejską, za co otrzymał nagrodę komunistycznego ministra kultury.

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

Składnia

bez ograniczeń + zgnilizna +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + zgnilizna +
(JAKA)

3.b rezultat

Definicja

książk. 
ogół osób lub rzeczy, które pojawiły się, ponieważ coś związanego z określonymi wartościami, ważnymi dla funkcjonowania człowieka lub społeczeństwa, zaczęło gorzej funkcjonować i tym samym zmierzać do upadku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Po lekturze artykułu można nabrać przekonania, iż artystyczna zgnilizna wylewa się z każdego kąta każdej galerii i każdego muzeum sztuki współczesnej.

źródło: NKJP: Piotr Szarzyński: Tyrania wolności, Polityka, nr 2268, 2000-10-21

[...] proszę pamiętać, że to jest służba wojskowa, cała zgnilizna zagnieżdżona w wojsku skupia się na szczytach drabiny decyzyjnej [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + zgnilizna +
(JAKA)

4. choroba roślin

Definicja

roln.  ogrod. 
choroba roślin i drzew, wywołana przez bakterie lub grzyby, powodująca rozkład tkanek roślinnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • zgnilizna bulw, drewna, drzew, korzeni, owoców
  • pleśń i zgnilizna
  • rozwój zgnilizny

Cytaty

Uprawa sporo kosztuje: trzeba kupić oprysk przeciwko chwastom i zgniliźnie owoców, co kilka lat zmienić sadzonki.

źródło: NKJP: (MIR): Bitwa o skrzynki, Gazeta Krakowska, 2005-06-22

Widoczne na pniu, wydrążone przez ptaki otwory, w dziewięćdziesięciu kilku procentach wskazują na wewnętrzną zgniliznę pnia.

źródło: NKJP: Robrt Kimbar: Uszkodzenie przez ptaki, Las Polski, 2009-06-01

Napar 1:4 uodparnia rośliny na mączniaki, zgnilizny, rdze, parch, kędzierzawość liści brzoskwini, zarazę ziemniaczaną [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + zgnilizna +
(CZEGO)

Frazeologizmy

brunatna zgnilizna
Data ostatniej modyfikacji: 28.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj