UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

korbacz

Chronologizacja

1597, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. korbacz
korbacze
D. korbacza
korbaczy
rzadziej korbaczów
C. korbaczowi
korbaczom
B. korbacz
korbacze
N. korbaczem
korbaczami
Ms. korbaczu
korbaczach
W. korbaczu
korbacze

1. bicz

Definicja

dawny bicz o krótkiej rękojeści i długim rzemieniu

Pochodzenie

tur. kırbaç 'bicz, knut'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  harap, kańczug
hiperonimy:  bicz

Połączenia

  • smagać korbaczem

Cytaty

Dwóch mnie trzymało, trzeci nogą wypchnął na środek izby ławę, podszedł do ściany i zdjął z kołka ciężki korbacz, zwinięty w kilka pętli.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Z drugiej strony władze miast starały się usuwać ze swego terenu włóczęgów, żebraków i ludzi luźnych, uciekając się do przymusu fizycznego, stosowanego przez tzw. wyganiaczy ubóstwa przy użyciu batów lub korbaczy.

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

2. broń

Definicja

broń ręczna używana w średniowieczu, złożona z trzonka zakończonego metalową kulą

Pochodzenie

Od: korbacz w zn. 'bicz'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  broń

Połączenia

  • korbacze i cepy bojowe; kiścienie i korbacze, topory i korbacze
  • walczyć korbaczami
  • walczyć przy pomocy korbaczy
  • walczyć na korbacze

Cytaty

Marek Modrzejewski otrzymał od rycerzy pokaźny miecz. - Mam już teraz miecz, korbacz i topór - powiedział starosta.

źródło: NKJP: Krystyna Paszkowska: Miecz dla starosty, Dziennik Bałtycki, 2001-03-14

Raz w roku jedzie nawet na Grunwald, by przez oko kamery obserwować zwycięstwo Jagiełły nad Zakonem Krzyżackim. I choć na korbaczach, toporach, halabardach zna się znakomicie, w czasach tych nie chciałaby żyć.

źródło: NKJP: Katarzyna Kachel: Rozmowy o rycerzach, Gazeta Krakowska, 2003-06-16

Na zamek przybyli rycerze i woje pieszo i na wozach. [...] Od razu miecze półtoraręczne i jednoręczne, rapiery, szable, szpady, kije, topory oraz korbacze poszły w ruch.

źródło: NKJP: Patrycja Strąk: Magia średniowiecza, Dziennik Zachodni, 2001-07-30

3. ser

Definicja

ser wytwarzany na Podhalu w kształcie cienkich i długich pasemek splecionych w warkocz lub połączonych w wiązki

Pochodzenie

Od: korbacz w zn. 'bicz'

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ser

Połączenia

  • oscypki i korbacze

Cytaty

Podczas występów goście przybyli do Nowego Bystrego mogli skosztować żętycy, bundzu, korbacza i oscypka.

źródło: NKJP: Owce, żętyca i muzyka w Nowem Bystrem, Dziennik Polski, 2008-09-02

Korbacze wyrabia się z mleka krowiego. Przepis ten to, jak mówią gospodynie z Lipnicy Wielkiej, które to w ramach prezentacji Orawy przyjechały do Krakowa kuchnię regionalną prezentować - długa tajemnica.

źródło: NKJP: (kach): Oscypki i korbacze, Gazeta Krakowska, 2003-08-30

Stoiska przyciągały zwiedzających regionalnym wystrojem, strojami ludowymi wystawców i poczęstunkiem: chlebem ze smalcem, oscypkami i korbaczami.

źródło: NKJP: (TEZ): Pienińsko-podhalańska promocja, Dziennik Polski, 2006-01-14

Data ostatniej modyfikacji: 13.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json