UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zakwaszać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakwaszam
zakwaszamy
2 os. zakwaszasz
zakwaszacie
3 os. zakwasza
zakwaszają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakwaszałem
+(e)m zakwaszał
zakwaszałam
+(e)m zakwaszała
zakwaszałom
+(e)m zakwaszało
zakwaszaliśmy
+(e)śmy zakwaszali
zakwaszałyśmy
+(e)śmy zakwaszały
2 os. zakwaszałeś
+(e)ś zakwaszał
zakwaszałaś
+(e)ś zakwaszała
zakwaszałoś
+(e)ś zakwaszało
zakwaszaliście
+(e)ście zakwaszali
zakwaszałyście
+(e)ście zakwaszały
3 os. zakwaszał
zakwaszała
zakwaszało
zakwaszali
zakwaszały

bezosobnik: zakwaszano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zakwaszał
będę zakwaszać
będę zakwaszała
będę zakwaszać
będę zakwaszało
będę zakwaszać
będziemy zakwaszali
będziemy zakwaszać
będziemy zakwaszały
będziemy zakwaszać
2 os. będziesz zakwaszał
będziesz zakwaszać
będziesz zakwaszała
będziesz zakwaszać
będziesz zakwaszało
będziesz zakwaszać
będziecie zakwaszali
będziecie zakwaszać
będziecie zakwaszały
będziecie zakwaszać
3 os. będzie zakwaszał
będzie zakwaszać
będzie zakwaszała
będzie zakwaszać
będzie zakwaszało
będzie zakwaszać
będą zakwaszali
będą zakwaszać
będą zakwaszały
będą zakwaszać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakwaszajmy
2 os. zakwaszaj
zakwaszajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakwaszałbym
bym zakwaszał
zakwaszałabym
bym zakwaszała
zakwaszałobym
bym zakwaszało
zakwaszalibyśmy
byśmy zakwaszali
zakwaszałybyśmy
byśmy zakwaszały
2 os. zakwaszałbyś
byś zakwaszał
zakwaszałabyś
byś zakwaszała
zakwaszałobyś
byś zakwaszało
zakwaszalibyście
byście zakwaszali
zakwaszałybyście
byście zakwaszały
3 os. zakwaszałby
by zakwaszał
zakwaszałaby
by zakwaszała
zakwaszałoby
by zakwaszało
zakwaszaliby
by zakwaszali
zakwaszałyby
by zakwaszały

bezosobnik: zakwaszano by

bezokolicznik: zakwaszać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zakwaszając

gerundium: zakwaszanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakwaszanie
zakwaszania
D. zakwaszania
zakwaszań
C. zakwaszaniu
zakwaszaniom
B. zakwaszanie
zakwaszania
N. zakwaszaniem
zakwaszaniami
Ms. zakwaszaniu
zakwaszaniach
W. zakwaszanie
zakwaszania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zakwaszający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakwaszający
zakwaszający
zakwaszający
zakwaszające
zakwaszająca
D. zakwaszającego
zakwaszającego
zakwaszającego
zakwaszającego
zakwaszającej
C. zakwaszającemu
zakwaszającemu
zakwaszającemu
zakwaszającemu
zakwaszającej
B. zakwaszającego
zakwaszającego
zakwaszający
zakwaszające
zakwaszającą
N. zakwaszającym
zakwaszającym
zakwaszającym
zakwaszającym
zakwaszającą
Ms. zakwaszającym
zakwaszającym
zakwaszającym
zakwaszającym
zakwaszającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakwaszający
zakwaszający
zakwaszające
zakwaszające
D. zakwaszających
zakwaszających
zakwaszających
zakwaszających
C. zakwaszającym
zakwaszającym
zakwaszającym
zakwaszającym
B. zakwaszających
zakwaszających
zakwaszających
zakwaszające
N. zakwaszającymi
zakwaszającymi
zakwaszającymi
zakwaszającymi
Ms. zakwaszających
zakwaszających
zakwaszających
zakwaszających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zakwaszany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakwaszany
zakwaszany
zakwaszany
zakwaszane
zakwaszana
D. zakwaszanego
zakwaszanego
zakwaszanego
zakwaszanego
zakwaszanej
C. zakwaszanemu
zakwaszanemu
zakwaszanemu
zakwaszanemu
zakwaszanej
B. zakwaszanego
zakwaszanego
zakwaszany
zakwaszane
zakwaszaną
N. zakwaszanym
zakwaszanym
zakwaszanym
zakwaszanym
zakwaszaną
Ms. zakwaszanym
zakwaszanym
zakwaszanym
zakwaszanym
zakwaszanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakwaszani
zakwaszani
zakwaszane
zakwaszane
D. zakwaszanych
zakwaszanych
zakwaszanych
zakwaszanych
C. zakwaszanym
zakwaszanym
zakwaszanym
zakwaszanym
B. zakwaszanych
zakwaszanych
zakwaszanych
zakwaszane
N. zakwaszanymi
zakwaszanymi
zakwaszanymi
zakwaszanymi
Ms. zakwaszanych
zakwaszanych
zakwaszanych
zakwaszanych

odpowiednik aspektowy: zakwasić

Pochodzenie

Zob. kwasić

1. ogórki

Definicja

poddawać fermentacji warzywo lub inną podobną rzecz, dzięki czemu uzyskają one kwaśny smak i nie będą podlegały przez dłuższy czas zepsuciu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ukwaszać

Cytaty

Nie umiemy co prawda piec jeszcze chleba, ale zakwaszać ogórki - owszem [...].

źródło: NKJP: (DOSZ): Nowa szkoła, nowe wyzwania, Gazeta Poznańska, 2003-09-25

Wieśniacy, mając zakwaszać kapustę lub buraki na barszcz, pierwszą garść kładą w beczkę dopiero po wrzuceniu tam najpierw kawałka chleba posypanego solą.

źródło: Kuchnia pogranicza nysko-jesenickiego, 2013 (docplayer.pl)

Składnia

bez ograniczeń + zakwaszać +
CO

2. octem

Definicja

sprawiać, poprzez dodanie określonego rodzaju substancji, że coś staje się w smaku kwaśne

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki

Cytaty

Nie używam kiszonego barszczu, ale po prostu wywar z kilku starych buraków zakwaszam cytryną (nigdy octem!).

źródło: NKJP: Barszczowy król, Dziennik Polski, 2000-05-20

Zanim do Europy środkowej dotarły cytryny, Słowacy zakwaszali swój chłodnik większą ilością ogórków lub sezonowo sokiem z pigwy.

źródło: NKJP: Chłodnik rudawski, Mazowieckie To i Owo, 2004-06-17

Na przykład ocet winny cytrynowy [...] to doskonały dodatek do potraw z ryb, np. ryby w galarecie czy ryby po grecku, do zakwaszania galaret mięsnych oraz zup (np. barszczu czerwonego).

źródło: NKJP: (AKL): Czas na marynaty, Dziennik Bałtycki, 2008-09-02

Składnia

bez ograniczeń + zakwaszać +
CO + CZYM

3. glebę

Definicja

chem. 
sprawiać, że jakaś substancja lub rzecz uzyskuje, poprzez działanie określonego rodzaju innych substancji, nasycenie kwaśnymi związkami chemicznymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia gleba

Połączenia

  • zakwaszać glebę, środowisko

Cytaty

[...] wojsko [...] w ramach walki z narkoprzemytem spryskuje uprawy środkami chemicznymi, zakwaszającymi glebę. Później już nic tam nie rośnie i ludzie muszą emigrować, by nie umrzeć z głodu.

źródło: NKJP: Koka, przegnani, zaginieni, Polityka, 2001-05-19

Jednak wypalanie traw czy ściernisk, wbrew obiegowym opiniom, wcale nie poprawia żyzności gleby. [...] Popiół zmywany przez deszcz do ziemi zakwasza ją zamiast użyźnić.

źródło: NKJP: (LRK): Dziś płonie trawa, jutro twój dom, Dziennik Zachodni, 2003-11-21

Fosforan glinowo-wapniowy zakwasza glebę oraz stanowi źródło kadmu i glinu ruchomego, toksycznego dla roślin i człowieka.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 61. posiedzenia Senatu RP część 2, wersja robocza, 4. kadencja

Składnia

bez ograniczeń + zakwaszać +
CO + (CZYM)

4. organizm

Definicja

med.  pot. 
powodować nadmierne nasycenie organizmu lub jego części kwaśnymi związkami chemicznymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • zakwaszać organizm

Cytaty

Nigdy nie należy pić kawy na czczo, bo zakwasza organizm.

źródło: NKJP: Mirosław Łukaszuk: Słodycze postarzają!, Trybuna Śląska, 2003-04-11

Wyjątkowo bogate w konserwanty są przetwory owocowe i warzywne. W nich [...] można znaleźć na przykład kwas benzoesowy i benzoesan sodu. Duże ich dawki wywołują uczucie drapania w gardle i zakwaszają organizm.

źródło: NKJP: (JS): Konserwowane naturalnie, Gazeta Wrocławska, 2002-11-16

Nadużywanie alkoholu, kawy i mocnej herbaty [...] zakwasza treść żołądka oraz jelita i zwiększa przepuszczalność śluzówki jelita.

źródło: NKJP: Danuta Myłek: Alergie, 2001

Składnia

bez ograniczeń + zakwaszać +
CO

5. mięśnie po bieganiu

Definicja

środ. 
powodować ból mięśni jako rezultat intensywnego wysiłku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Cytaty

Reakcje fermentacji zachodzą w cytoplazmie. Fermentacja ta odpowiada m.in. za efekt zakwaszania mięśni w czasie wzmożonego wysiłku fizycznego.

źródło: NKJP: Internet

Tętno wejdzie jeszcze wyżej i zaczniesz zakwaszać mięśnie. Wtedy spadną ich możliwości [...].

źródło: Internet: biegajznami.pl

Tętno oscylowało w okolicach 130-140 [...], czułem zakwaszanie nóg

źródło: Internet: maratonypolskie.pl

Składnia

bez ograniczeń + zakwaszać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 23.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json