Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2, m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | trzewik |
trzewiki |
|
| D. | trzewika |
trzewików |
|
| C. | trzewikowi |
trzewikom |
|
| B. | trzewika trzewik |
trzewiki |
|
| N. | trzewikiem |
trzewikami |
|
| Ms. | trzewiku |
trzewikach |
|
| W. | trzewiku |
trzewiki |
Pochodzenie
psł. *červikъ 'skórzany bucik, trzewik'
Pierwotne zdrobnienie z przyrostkiem *-ikъ od podstawowego *červь (*červьjь) 'but ze skóry; sandał', pokrewny psł. *červo 'brzuch; skóra (jako materiał) z okolic brzucha'
1. but
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | but |
Połączenia
- skórzany; elegancki, lśniący, nowiutki, nowy; damski, męski trzewik; ciężkie; wysokie; niskie; płytkie; ciepłe, grube, ocieplane; czarne, czerwone; sznurowane, wiązane, wsuwane, zapinane; wyglancowane, wypastowane; zniszczone; kościelne, niedzielne, odświętne, wojskowe; letnie, zimowe trzewiki
- trzewiki do kostki, do pół łydki; trzewik ze skóry
- trzewiki za kostki
- trzewiki z cholewami, z (podwyższoną, wysoką) cholewką
- trzewiki na obcasach, na grubej (gumowej, płaskiej...) podeszwie
- pończochy i trzewiki
- czubek, obcas, podeszwa trzewika
- sprzączki do trzewików
- zawiązać/zawiązywać trzewik; rozsznurować trzewiki
Cytaty
|
Kiedy się ocknął, myślał, że jest w piekle. - Bo smród niesamowity, do tego ciemność i gorąc - mówi Darek Urbańczyk, jeden z dwóch ocalałych w katastrofie w Jastrzębiu Zdroju. [...] - Nie miałem kasku, lampki, nawet z jednego buta mnie wytargało, tak mocno pykło. A przecież trzewiki miał skórzane, nad kostką zapinane na dwie klamerki. źródło: NKJP: Agnieszka Sowa: Ale wom się chopy uwaliło*, Polityka, nr 2599, 2007-04-07 |
|
|
Możemy zatem wybierać między wygodnymi oficerkami lub butami jak do jazdy konnej [...] czy też zainteresuje nas któraś z „powracających nowości” (lata 80.) - np. trzewiki za kostki na wysokich szpilkach albo sznurowane z cholewką do połowy łydki lub do kolan czy też dodające szyku buty za kolana a nawet do pół uda. źródło: NKJP: (S): Buty na jesień, Gazeta Krakowska, 2001-09-29 |
|
|
Buty kupuje w uniwersalnych fasonach, zawsze skórzane. Na scenie są to przeważnie pantofle na wysokich obcasach. Tym przyjemniej jest włożyć po pracy wygodne trzewiki na płaskiej podeszwie. źródło: NKJP: Liliana Bogusiak: W czarnym sweterku, Express Ilustrowany, 2004-03-12 |
|
|
Mam na sobie tylko letni płaszcz i płytkie, rozłażące się półbuciki. Po krótkim już czasie mam nogi do kolan zakute w skorupę z lodu. W spadające z pięt trzewiki nabija mi się śnieg coraz grubszą warstwą, tak że idę już z piętą ponad butem i coraz mi trudniej nie zostawić w zaspie trzewika. źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005 |
|
|
Na romantyczne spacery pośród kolorowych liści wymagają odpowiedniej oprawy. Zapewniają ją trzewiki damskie [...] w niezmiernie modnym skórzanym wydaniu. Ich zgrabna sylwetka, cholewka dopasowana do nogi i doskonała jakość materiałów sprawią, że wiele jesiennych stylizacji nabierze unikalnego miejskiego szyku. Wsuwane trzewiki na niewysokim obcasie. Idealne obuwie do codziennego użytkowania. źródło: Internet: eurobuty.com.pl/opis produktu |
2. część zbroi
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Cytaty
|
Bigwanty (z niem. Beyngewand) - zespół elementów zbroi płytowej chroniący nogi. Składał się z: nabiodrków, nakolanków, nagolennic i trzewików. źródło: NKJP: Internet |
|
|
O tym, że mamy do czynienia nie tylko z królem, ale również rycerzem, świadczy rycerski pas na biodrach i ostrogi przypięte do trzewików, a przede wszystkim miecz schowany w pochwie oplecionej ozdobnym pasem, który monarcha podtrzymuje lewą ręką. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Zbroja średniowieczna to temat rzeka, gdyż obejmuje ponad 1000 lat rozwoju i ewolucji uzbrojenia: [...] Ochrony nóg: nogawice kolcze bez lub z płytową osłoną kolana, osłony zbrojnikowe ze stalową osłoną kolana, tzw. pełne nogi płytowe. Trzewiki kolcze i płytowe. źródło: Zbroja średniowieczna (gotyx.pl/sredniowiecze) |
3. część pochwy miecza
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń
Połączenia
- stalowy, żelazny; owalny, prostokątny; ozdobny trzewik
- trzewik pochwy (szabli)
- okuty, zakończony trzewikiem
Cytaty
|
Dolna część pochwy okuta trzewikiem i ostrogą. źródło: NKJP: Włodzimierz Kwaśniewicz: Dzieje szabli w Polsce, 1993 |
|
|
Pochwy szabel husarskich wykonywano z drewna obciąganego czernioną oślą lub kozłową skórą i zaopatrywano je w okucia 3 lub 4 w stylu oprawy rękojeści, tzn. szyjkę, jedną lub dwie ryfki oraz trzewik. źródło: Szabla czarna zwana husarską lub pałaszem husarskim (holms.eu/rycerze2003) |
|
|
Pochwa szabli była drewniana kryta czarną skórą z trzema lub czterema okuciami stalowymi lub mosiężnymi. Trzewik pochwy był zakończony płasko lub wypukło. źródło: Cechy szabli husarskich (szablahusarska.com.pl) |
|
|
Pochwa zakończona trzewikiem wykonanym ze srebrnej blachy pozłacanej bogato zdobionej ornamentem roślinnym. źródło: Jarosław Godlewski: Szabla Stefana Batorego (muzeumwp.pl) |