Chronologizacja
Pochodzenie
płn. psł. *kŕižь
z łac. crux 'krzyż'
1. kształt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Połączenia
- biały, błękitny, niebieski, czarny; krzyż; krzyż równoramienny
- na planie; w formie, w kształcie krzyża
Cytaty
|
Kwadrat przyszłej zabudowy miały dzielić cztery wylotowe ulice, ułożone w formie krzyża równoramiennego, przy wyznaczaniu zaś działek określono nawet, gdzie powinny być założone konkretne kramy. źródło: NKJP: (DELL): Śródmiejska bombonierka, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2002-03-30 |
|
|
Prosty stelaż w kształcie krzyża, głowa ze szmat, na niej stary kapelusz, jakiś łachman, zwisający do ziemi i ramiona, do których przytwierdzano pęki butelek, uderzających o siebie przy lada podmuchu wiatru. źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974 |
|
|
Najpopularniejszy polski astrolog, Pankracy Oldwin Rechowic, ogłosił, że siedemnastego lipca planety ułożą się w krzyż [...] źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001 |
|
|
Z pilotowanego przez Michała Wieczorka samolotu [...] wyskoczyło 3 skoczków. Wszyscy wylądowali niemal na przecięciu białego krzyża ułożonego na przyszkolnym boisku. źródło: NKJP: Obrzęd w cieniu historii, Dziennik Polski -- Miechów, 2003-09-09 |
|
|
Przerażony pająk, z białym krzyżem na plecach, zostawił omotanego trupa muchy i opuszczał się pośpiesznie na nitce jak strażak na linie ratunkowej. źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | krzyż |
krzyże |
|
| D. | krzyża |
krzyży |
|
| C. | krzyżowi |
krzyżom |
|
| B. | krzyż |
krzyże |
|
| N. | krzyżem |
krzyżami |
|
| Ms. | krzyżu |
krzyżach |
|
| W. | krzyżu |
krzyże |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. przedmiot
Definicja
Noty o użyciu
Używane w nazwach własnych, np. Podwyższenie Krzyża Świętego, Krzyż Grunwaldzki, Krzyż Jubileuszowy, Krzyż Katyński, Święty Krzyż.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Połączenia
- brzozowy, drewniany, kamienny, marmurowy, metalowy, mosiężny, żelazny; ażurowy, złocony; prosty; duży; kilkumetrowy, ośmiometrowy, 35-centymetrowy; przydrożny; czarny, nowohucki krzyż; krzyż celtycki, grecki, jerozolimski, łaciński, maltański, papieski, prawosławny; cmentarny, nagrobny; grunwaldzki, jubileuszowy, katyński, milenijny, misyjny; ołtarzowy, procesyjny
- krzyż świętego Andrzeja
- krzyż z brązu, z diademów, z drewna, z kamienia, z metalu, z mosiądzu; z płonących (zapalonych) zniczy, z pochodni, ze świeczek; z cmentarza, z kaplicy, z nagrobków, z ołtarza; z Giewontu;
- krzyż z Chrystusem, z figurą, z postacią, z rzeźbą, z wizerunkiem Chrystusa; z datą, z napisem, z tabliczką
- krzyż i godło, krzyż i ikona, krzyż i obelisk; krzyże i gwiazdy Dawida, krzyże i figury, krzyże i relikwie, krzyże i tablice; korona i krzyż, kula i krzyż, mogiła i krzyż, ołtarz i krzyż, tablica i krzyż; kapliczki i krzyże (przydrożne), nagrobki i krzyże, pomniki i krzyże, różańce i krzyże
- budowa; element, ramiona; obrona, ochrona; replika; symbol, wizerunek krzyża
- pielgrzymka do krzyża
- walka o krzyż
- kwiaty, znicz pod krzyżem
- napis na krzyżu
- krzyż stanął / stoi, wisi
- dźwigać, nosić; podnieść / podnosić, stawiać, trzymać, ufundować, wieszać, wykonać, wznieść / wznosić, zawiesić / zawieszać, zdejmować; ułożyć / układać krzyż
- odnowienie / odnawianie, postawienie, umieszczenie, ustawienie; poświęcenie krzyża; usunięcie / usuwanie krzyży
- przysięgać na krzyż
- klęknąć / klęczeć, stanąć / stać, upadać; modlić się pod krzyżem
Cytaty
|
W naszych domach krzyż wisi z reguły nad drzwiami. W instytucjach życia publicznego obok godła państwowego. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 26. posiedzenia Senatu RP w dniu 13 listopada 1992 r. |
|
|
Krzyż, szczególny symbol chrześcijaństwa, występuje w wielu różnych odmianach. Najbardziej znane to: krzyż łaciński, grecki, prawosławny, jerozolimski, papieski. źródło: NKJP: Grażyna Starzak: Tam gdzie serce człowieka, Dziennik Polski - Magazyn, 2002-12-24 |
|
|
Stojący na Giewoncie żelazny krzyż liczy 15 metrów. źródło: NKJP: (PAP): Za rok na Giewoncie, Dziennik Polski - Małopolska, 2000-08-16 |
|
|
W rozpoczynającą Wielki Post środę popielcową kapłan rysował popiołem znak krzyża na czołach wiernych. źródło: NKJP: Wyrzucanie postu, Dziennik Polski - Kraków, 1999-04-02 |
|
|
W Arabii Saudyjskiej nie wolno nosić krzyża na szyi, ani przechowywać w domu Biblii. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejczak: Głupi i głupszy czyli 100 największych absurdów świata, prasa, 2001 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | krzyż |
krzyże |
|
| D. | krzyża |
krzyży |
|
| C. | krzyżowi |
krzyżom |
|
| B. | krzyż |
krzyże |
|
| N. | krzyżem |
krzyżami |
|
| Ms. | krzyżu |
krzyżach |
|
| W. | krzyżu |
krzyże |
3. zwycięski
Definicja
Noty o użyciu
Zapisane również wielką literą.
Używane w nazwach własnych, np. Jan od Krzyża, Kościół Świętego Krzyża.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Połączenia
- Chrystusowy, święty, Twój, zwycięski krzyż
- Krzyż (Jezusa) Chrystusa
- adoracja, kontemplacja, moc, Ofiara, tajemnica, teologia, zwycięstwo Krzyża
- odkupiony przez krzyż
- piszący o krzyżu
Cytaty
|
Eucharystia to zwycięski Krzyż, który trwa zatknięty w naszą ziemię i zwycięża. Niepokonany sztandar w walce z szatanem, grzechem i śmiercią. źródło: NKJP: Tadeusz Loska SJ: Wszystkie moje źródła są w Tobie : nabożeństwa eucharystyczne : godziny święte-spotkania modlitewne, 1999 |
|
|
Nikt tak jak męczennicy nie zgłębił tajemnicy Chrystusowego Krzyża. W ich życiu tajemnica Krzyża i jego moc objawia się w sposób szczególnie czytelny dla każdego człowieka. źródło: NKJP: Jan Paweł II: Polska woła o ludzi sumienia!, Gazeta Wyborcza,1995-05-23 |
|
|
[...] kwestionuje się takie ujęcia teologii krzyża i ofiary Jezusa, które wzmacniają zwłaszcza w kobietach przypisywane im „cnoty” poświęcania się dla innych i znoszenia cierpienia w milczeniu. źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007 |
|
|
Wraz z waszymi rówieśnikami z krajów i narodów całego świata podejmujecie Krzyż Chrystusa, aby go nieść w nowe tysiąclecie. źródło: NKJP: Nie jest za późno, Dziennik Polski - Świat, 1999-03-29 |
|
|
Co powinienem uczynić? Nawrócić się, a to oznacza – uwierzyć, że to wszystko, co objawia Krzyż Jezusa jest prawdą. źródło: NKJP: Henryk Dziadosz SJ: Doświadczyć Boga:życie chrześcijańskie w Ćwiczeniach duchownych św. Ignacego Loyoli, 2000 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | krzyż |
krzyże |
|
| D. | krzyża |
krzyży |
|
| C. | krzyżowi |
krzyżom |
|
| B. | krzyż |
krzyże |
|
| N. | krzyżem |
krzyżami |
|
| Ms. | krzyżu |
krzyżach |
|
| W. | krzyżu |
krzyże |
Inne uwagi
Zwykle lp
4. gest
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
Połączenia
- błogosławić; żegnać, przeżegnać się krzyżem
Cytaty
|
[...] on chce przywrócić autorytet nauczycieli: Wprowadzić porządek do szkół. Żeby uczniowie nie nakładali nauczycielom wiader ze śmieciami na głowy. [...] Żeby nauczycielki nie musiały się żegnać krzyżem świętym wchodząc do niektórych klas na lekcje. źródło: NKJP: Tadeusz Samselski: Poważna rozmowa Wincentego z wnuczką Moniką, Nakielski Czas, 2006-06-28 |
|
|
[...] młody ksiądz, pamiętam, stał w oknie plebanii i wielkim gestem kreślił krzyż nad trumną. źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2006 |
|
|
Przeżegnali się rycerze krzyżem świętym, myśląc w skrytości ducha, że pod złym znakiem zaczyna się wyprawa. źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003 |
|
|
Para klęka przed rodzicami. Ci błogosławią ich krzyżem. Wiązanka (byle nie kalie, bo to kwiat nagrobny), eleganckie auto i do kościoła. źródło: NKJP: Ach, co to był za ślub! Jeruzalem kontra Notre Dame, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1993-04-09 |
|
|
[...] kucharka po zaczynieniu ciasta w dzieży szeptała specjalną modlitwę do św. Tadeusza Judy na intencję udanego wypieku, zaś pani domu wyjęte z pieca bochenki żegnała krzyżem, nadając im tym samym wartość sakralną. źródło: NKJP: Nasz codzienny, Dziennik Polski - Pejzaż, 2003-05-17 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | krzyż |
krzyże |
|
| D. | krzyża |
krzyży |
|
| C. | krzyżowi |
krzyżom |
|
| B. | krzyż |
krzyże |
|
| N. | krzyżem |
krzyżami |
|
| Ms. | krzyżu |
krzyżach |
|
| W. | krzyżu |
krzyże |
Inne uwagi
Zwykle lp
5. cierpienie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Połączenia
- swój, własny krzyż
- krzyż choroby, dnia codziennego, kalectwa, samotności, starości, ułomności
- cierpienie i krzyż, śmierć i krzyż
- droga krzyża
- brać, dźwigać, nieść krzyż
Cytaty
|
Przyjmijmy w duchu pokuty cierpienia, choroby i inne krzyże dnia codziennego i łączmy je z cierpieniami Jezusa. źródło: NKJP: Tadeusz Loska SJ: Wszystkie moje źródła są w Tobie: nabożeństwa eucharystyczne : godziny święte-spotkania modlitewne, 1999 |
|
|
Jako schorowany dźwigający krzyż podeszłego wieku i wielu cierpień Kapłan swoją misję realizuje niesłychanie skutecznie i konsekwentnie. źródło: NKJP: W. Dziczkiewicz: Kościół globalny, Tygodnik Ciechanowski, 2002-08-26 |
|
|
Z miłością pochylam się nad cierpieniem każdego, kto niesie krzyż choroby, starości, samotności. źródło: NKJP: (PAP): Wierzę, że były to dni owocne i że ich owoc będzie trwały, Dziennik Polski - Kraj, 1999-06-18 |
|
|
Twą naukę pragniemy wypełniać i dlatego będziemy współuczestniczyć w budowie Domu Miłości imienia Jana Pawła II dla tych, którym przyszło nieść krzyż ułomności i kalectwa. źródło: NKJP: (pg): Poświęcenie daru sądeczan, Dziennik Polski - Nowy Sącz, 2001-01-18 |
|
|
Wszyscy będziemy musieli nieść krzyż boleści po stracie tych, których bardzo kochaliśmy. Wierzymy, że są już w lepszym świecie i kiedyś i my do nich dołączymy. źródło: NKJP: Nie tak miało być, Dziennik Polski - Kraj, 2004-03-16 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | krzyż |
krzyże |
|
| D. | krzyża |
krzyży |
|
| C. | krzyżowi |
krzyżom |
|
| B. | krzyż |
krzyże |
|
| N. | krzyżem |
krzyżami |
|
| Ms. | krzyżu |
krzyżach |
|
| W. | krzyżu |
krzyże |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | krzyż | + |
(CZEGO)
|
6. odznaka
Definicja
Noty o użyciu
Używane w nazwach odznaczeń, np. Krzyż Kawalerski, Krzyż Komandorski, Krzyż Niepodległości, Krzyż Oficerski, Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Virtuti Militari, Krzyż Zasługi, Żelazny Krzyż.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | odznaczenie |
Połączenia
- harcerski krzyż; Krzyż Oświęcimski, Krzyż Partyzancki, (Śląski, Warszawski, Wielkopolski) Krzyż Powstańczy, Krzyż Walecznych
- Krzyż Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich, Monte Casino, Narodowy Czynu Zbrojnego, Zesłańców Sybiru
- krzyże i książeczki harcerskie; gwiazdy i krzyże, medale i krzyże
- obrona; order, oznaka krzyża
- dostać, otrzymać, wręczyć Krzyż (Armii Krajowej, Powstańczy, Walecznych...);
- nadanie, noszenie, ustanowienie Krzyża Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich, Zesłańców Sybiru...
- odznaczony, udekorowany, uhonorowany Krzyżem (Armii Krajowej, Powstańczym, Walecznych...)
Cytaty
|
Virtuti Militari nadane tam, pod murami zrujnowanego klasztoru - najczcigodniejsze odznaczenie w długim rzędzie orderów i medali - polskich, brytyjskich, włoskich - zdobiących dominikański habit, ale od wielkiego dzwonu, bo na co dzień ojciec Adam nosi tylko harcerski krzyż. źródło: NKJP: Kapelan spod Monte Cassino, Dziennik Polski - Magazyn, 1998-08-28 |
|
|
Zgromadziła pamiątki po powstańcach, także z sześćdziesiątego trzeciego roku. Znalazł się krzyż powstańczy, parę listów, stary kożuszek fornala, w którym być może chodził jakiś nieszczęsny powstaniec. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Sezon na papierówki, 2003 |
|
|
Jego syn Witold był pilotem w polskim Dywizjonie Bombowym 301. Zginął nad Dusseldorfem w 1942 roku. Pozostawił po sobie „Dziennik lotnika” oraz Krzyż Walecznych i Order Virtuti Militari. źródło: NKJP: K. Jakubowski: Tygodnik Ciechanowski - Ojciec i syn (2), 2008-02-01 |
|
|
Za udział w wydarzeniach lipca 1944 w Nowym Brzesku późniejszy architekt został dwukrotnie odznaczony Krzyżem Partyzanckim. źródło: NKJP: (ALG): Profesora Witolda Cęckiewicza wizyta w rodzinnym mieście, Dziennik Polski - Proszowice, 2000-07-18 |
|
|
Za działalność w szeregach AK został odznaczony: Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939, Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Wolność i Niezawisłość, Krzyżem Partyzanckim, Medalem za Wojnę Obronną w 1939 roku oraz wieloma innymi odznakami i odznaczeniami. źródło: NKJP: Był człowiekiem prawym, Dziennik Polski - Podhale, 2003-03-10 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | krzyż |
krzyże |
|
| D. | krzyża |
krzyży |
|
| C. | krzyżowi |
krzyżom |
|
| B. | krzyż |
krzyże |
|
| N. | krzyżem |
krzyżami |
|
| Ms. | krzyżu |
krzyżach |
|
| W. | krzyżu |
krzyże |
Składnia
|
|
+ | krzyż | + |
(CZEGO)
|
|
|
+ | krzyż | + |
(JAKI)
|
7. część kręgosłupa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
Połączenia
- ból krzyża
- ból w krzyżu
- krzyż kogoś boli
- łamać, łupać, strzykać w krzyżu
Cytaty
|
Wracam do domu, a Aga chora. Mnie też łamie w krzyżu [...]. źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007 |
|
|
Najlepszą [...] profilaktyką bólów krzyża jest ruch. źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Jak pragnę zdrowia, Gazeta Wyborcza, 1996-09-09 |
|
|
[...] starsze Łemkinie uważają ten czas za najodpowiedniejszy do zbierania ziół leczniczych, głównie „mocnego zioła”, czyli chabra łąkowego, aby mieć dużo siły i nie czuć łamania w krzyżach przy pracy. źródło: NKJP: Dzień „Swiataho Jana”, Dziennik Polski, 2001-07-09 |
|
|
Kiedy pochyliłem się, żeby zawiązać buty, poczułem w krzyżu delikatne ukłucie, pewnie zapowiedź, co czeka mnie dalej. źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002 |
|
|
Nie zginając kręgosłupa w krzyżu, cały usztywniony — przyklęknął. źródło: NKJP: Adam Strączek: Wyznanie lekarza-łapownika, 1995 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | krzyż |
krzyże |
|
| D. | krzyża |
krzyży |
|
| C. | krzyżowi |
krzyżom |
|
| B. | krzyż |
krzyże |
|
| N. | krzyżem |
krzyżami |
|
| Ms. | krzyżu |
krzyżach |
|
| W. | krzyżu |
krzyże |
8. cały kręgosłup
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
Cytaty
|
Na wspomnienie spotkania z Iwoną i tego, co wydarzyło się potem, po krzyżu przeszły mi ciarki. źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008 |
|
|
Mrówki chodziły po krzyżu, łzy kapały, gdy Aneta przepięknie śpiewała przepiękne teksty (dziś uchodzi ona za jedną z najlepszych na świecie wykonawczyń pieśni Okudżawy). źródło: NKJP: Krystyna Kurczab-Redlich: Głową o mur Kremla, 2007 |
|
|
Matka już normalnie myślała, że wilki mnie zjadły, bo tu przecież od zarąbania wilków, pewnie pan słyszał w nocy, jak wyją. Tak, słyszał, ale sądził, że to psy; lekkie mrowienie po krzyżu przebiegło, gdy wyprowadziła go z błędu. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005 |
|
|
Kiedy się dowiedziałem, że w polskim Sejmie pojawiła się próba ograniczenia wolności zgromadzeń, to szczerze mówiąc, zimny dreszcz przeszedł mi po krzyżu [...]. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 06.01.2000 |
|
|
Oddzwonił i dowiedział się tego, co podejrzewał od czasu wizyty u kapitana Mamcarza. Teoretycznie nie powinien więc czuć się zaskoczony, a mimo to dreszcz przebiegł mu po krzyżu. źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | krzyż |
krzyże |
|
| D. | krzyża |
krzyży |
|
| C. | krzyżowi |
krzyżom |
|
| B. | krzyż |
krzyże |
|
| N. | krzyżem |
krzyżami |
|
| Ms. | krzyżu |
krzyżach |
|
| W. | krzyżu |
krzyże |
9. kara
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- Chrystus, Jezus; łotr; śmierć na krzyżu
- przybity do krzyża; zdjąć z krzyża
- skazany na krzyż
- cierpieć, wisieć, zawisnąć; skonać, umrzeć / umierać, zginąć na krzyżu;
- powieszony, rozciągnięty, rozpięty, umieszczony na krzyżu
Cytaty
|
[...] krzyż był w starożytności dość powszechnym narzędziem kary śmierci, stosowanym w Cesarstwie Rzymskim do wykonywania wyroków na niewolnikach oraz na osobach nie będących Rzymianami. źródło: NKJP: Wiosenne kwiaty z Jerozolimy, Dziennik Polski - Magazyn 1999-08-13 |
|
|
Naród mógł sobie pokrzyczeć w czasie rozlicznych świąt i zadecydować o uniewinnieniu jednego z trzech czy czterech skazanych na krzyż zbrodniarzy. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006 |
|
|
Jezus umarł na krzyżu za prawdę. Nie był pierwszy. Przed Nim też ginęli ludzie za to, że mówili prawdę. źródło: NKJP: ks. Mieczysław Maliński: Zamyślenia, 1998 |
|
|
Ścięcie mieczem może uchodzić za karę dość humanitarną w porównaniu z powolną śmiercią na krzyżu, która powróciła niedawno w sąsiednim Jemenie oraz Zjednoczonych Emiratach Arabskich. źródło: NKJP: Robert Stefanicki: Brytyjska pielęgniarka skazana na ścięcie, Arabia Saudyjska, Gazeta Wyborcza, 1997-09-24 |
|
|
Przypomnijmy, że u Rzymian krzyż był narzędziem śmierci przeznaczonym dla wyrzutków społeczności, ludzi pozbawionych praw honorowych i obywatelskich, dla nieposłusznych niewolników. źródło: NKJP: Zięba Maciej OP: Po szkodzie? Przed szkodą? : o Polsce, kapitalizmie i kontemplacji, 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | krzyż |
krzyże |
|
| D. | krzyża |
krzyży |
|
| C. | krzyżowi |
krzyżom |
|
| B. | krzyż |
krzyże |
|
| N. | krzyżem |
krzyżami |
|
| Ms. | krzyżu |
krzyżach |
|
| W. | krzyżu |
krzyże |
Inne uwagi
Zwykle lp