UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pułkownik

Chronologizacja

SPXVI: pod: połkownik, SKN: półkownik, SJPXVII, STR: pod: pułk, SL, SWil: pod: półkownik, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. pułk

Definicja

osoba zajmująca w hierarchii wojskowej pozycję wyższą niż podpułkownik, a niższą niż generał

Noty o użyciu

Jeżeli wyrazu pułkownik używamy w odniesieniu do kobiety, we wszystkich kontekstach może występować forma równokształtna z M. lp., a wyraz może przyłączać formy żeńskie czasownika i przymiotnika, np. pułkownik przyszła, spotkanie z nową pułkownik, Anną Kowalską. Może też zostać zachowana odmiana i składnia charakterystyczna dla rzeczowników rodzaju m1, np.: spotkanie z nowym pułkownikiem, Alicją Kowalską.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  oficer

Połączenia

  • niemiecki, polski, rosyjski...; stary; emerytowany pułkownik; pułkownik dyplomowany
  • pułkownik Kadafi, Lenart, Miodowicz...
  • pułkownik Wojska Polskiego, wywiadu
  • pułkownik w armii (konfederackiej, rosyjskiej); w stanie spoczynku
  • pułkownicy i generałowie, pułkownicy i majorzy
  • obywatel, pan, towarzysz pułkownik
  • oddział, sztab; dowództwo, polecenie, rozkazy; ranga, stopień; pomnik pułkownika; rządy pułkowników
  • awans, nominacja na pułkownika
  • kontakt, spotkanie z pułkownikiem
  • pułkownik dowodzi kimś/czymś
  • awansować na pułkownika

Cytaty

Poprzedni dowódca pułku, pułkownik Zbigniew Bartosz, objął wyższe stanowisko - został szefem artylerii w 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej [...]

źródło: NKJP: K.Kowalski: Nowy dowódca ciechanowskiego pułku, Tygodnik Ciechanowski, 2004-08-02

[...] wszyscy weterani, którzy mają dzisiaj stopień pułkownika, automatycznie zostaną generałami [...]

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.07.1999

W czasie wojny mianowany został pułkownikiem armii szwedzkiej.

źródło: NKJP: Zbigniew Anusik: Dyplomacja szwedzka wobec kryzysu monarchii we Francji w latach 1787-1792, 2000

Jak się później dowiedział, byli to pułkownicy II Oddziału Sztabu Głównego WP, którzy zajmowali się organizowaniem konspiracyjnych grup sabotażowo-dywersyjnych na Podhalu.

źródło: NKJP: Alfons Filar: Śladami tatrzańskich kurierów, 1995

Chciałem panu zameldować, pułkowniku, że akcja specjalna dobiega końca.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 1967

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pułkownik
pułkownicy
ndepr
pułkowniki
depr
D. pułkownika
pułkowników
C. pułkownikowi
pułkownikom
B. pułkownika
pułkowników
N. pułkownikiem
pułkownikami
Ms. pułkowniku
pułkownikach
W. pułkowniku
pułkownicy
ndepr
pułkowniki
depr

Skróty

płk

Data ostatniej modyfikacji: 25.07.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj