UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

plamić

Chronologizacja

1811, SL

Pochodzenie

Zob. plama

1. spodnie

Definicja

robić na czymś plamę lub plamy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  brudzić

Połączenia

  • krew plami
  • plamić ubranie

Cytaty

Czuł się nieswojo w tych przesadnie strojnych szatach, plamił rękawy sosem, a wysoka stójka uwierała go w kark, ale nosił je, bo nie chciał sprawiać żonie przykrości.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Rzuca go na biurko, między papiery, które plami ciemną krwią.

źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005

Garściami pakowałam teraz maliny do ust, nie zważając na to, że sok spływa mi po brodzie i plami ubranie.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

Woda plami drewno i powoduje, że nasiąknięte nią powierzchnie pęcznieją.

źródło: NKJP: ban: Znów wraca do łask, Trybuna Śląska, 2004-06-30

W tych dniach Agnieszka - z palcami poplamionymi długopisem (długopisy Agnieszki, nie wiadomo czemu, zawsze plamią), przytłoczona nadmiarem wchłanianej wiedzy - nie jest tamtą niepojętą Agnieszką, która zdradziecko porzuciła mnie na zabawie [...].

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. plamię
plamimy
2 os. plamisz
plamicie
3 os. plami
plamią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. plamiłem
+(e)m plamił
plamiłam
+(e)m plamiła
plamiłom
+(e)m plamiło
plamiliśmy
+(e)śmy plamili
plamiłyśmy
+(e)śmy plamiły
2 os. plamiłeś
+(e)ś plamił
plamiłaś
+(e)ś plamiła
plamiłoś
+(e)ś plamiło
plamiliście
+(e)ście plamili
plamiłyście
+(e)ście plamiły
3 os. plamił
plamiła
plamiło
plamili
plamiły

bezosobnik: plamiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę plamił
będę plamić
będę plamiła
będę plamić
będę plamiło
będę plamić
będziemy plamili
będziemy plamić
będziemy plamiły
będziemy plamić
2 os. będziesz plamił
będziesz plamić
będziesz plamiła
będziesz plamić
będziesz plamiło
będziesz plamić
będziecie plamili
będziecie plamić
będziecie plamiły
będziecie plamić
3 os. będzie plamił
będzie plamić
będzie plamiła
będzie plamić
będzie plamiło
będzie plamić
będą plamili
będą plamić
będą plamiły
będą plamić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. plammy
2 os. plam
plamcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. plamiłbym
bym plamił
plamiłabym
bym plamiła
plamiłobym
bym plamiło
plamilibyśmy
byśmy plamili
plamiłybyśmy
byśmy plamiły
2 os. plamiłbyś
byś plamił
plamiłabyś
byś plamiła
plamiłobyś
byś plamiło
plamilibyście
byście plamili
plamiłybyście
byście plamiły
3 os. plamiłby
by plamił
plamiłaby
by plamiła
plamiłoby
by plamiło
plamiliby
by plamili
plamiłyby
by plamiły

bezosobnik: plamiono by

bezokolicznik: plamić

imiesłów przysłówkowy współczesny:

plamiąc

gerundium: plamienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. plamienie
plamienia
D. plamienia
plamień
C. plamieniu
plamieniom
B. plamienie
plamienia
N. plamieniem
plamieniami
Ms. plamieniu
plamieniach
W. plamienie
plamienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: plamiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. plamiący
plamiący
plamiący
plamiące
plamiąca
D. plamiącego
plamiącego
plamiącego
plamiącego
plamiącej
C. plamiącemu
plamiącemu
plamiącemu
plamiącemu
plamiącej
B. plamiącego
plamiącego
plamiący
plamiące
plamiącą
N. plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącą
Ms. plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. plamiący
plamiący
plamiące
plamiące
D. plamiących
plamiących
plamiących
plamiących
C. plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącym
B. plamiących
plamiących
plamiących
plamiące
N. plamiącymi
plamiącymi
plamiącymi
plamiącymi
Ms. plamiących
plamiących
plamiących
plamiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: plamiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. plamiony
plamiony
plamiony
plamione
plamiona
D. plamionego
plamionego
plamionego
plamionego
plamionej
C. plamionemu
plamionemu
plamionemu
plamionemu
plamionej
B. plamionego
plamionego
plamiony
plamione
plamioną
N. plamionym
plamionym
plamionym
plamionym
plamioną
Ms. plamionym
plamionym
plamionym
plamionym
plamionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. plamieni
plamieni
plamione
plamione
D. plamionych
plamionych
plamionych
plamionych
C. plamionym
plamionym
plamionym
plamionym
B. plamionych
plamionych
plamionych
plamione
N. plamionymi
plamionymi
plamionymi
plamionymi
Ms. plamionych
plamionych
plamionych
plamionych

odpowiedniki aspektowe: poplamić , zaplamić , splamić

Składnia

bez ograniczeń + plamić +
(CO) + (CZYM)

2. honor

Definicja

książk. 
powodować, że coś traci swój wysoki status albo zaczyna być niżej oceniane pod względem etycznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  paćkać

Połączenia

  • plamić honor

Cytaty

Kadmosa zaś plamiło zabicie świętego smoka. Była to zmaza, miasma.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008

Znam katolików, którzy plamią swoją postawą katolicyzm, ale znam niewierzących, którzy są naprawdę wspaniałymi ludźmi [...]

źródło: NKJP: Internet

Osobnicy tego rodzaju plamią honor naszego pułku.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

Było to dla nas wielkie przeżycie, więc staraliśmy się żyć przykładnie, po chrześcijańsku, by nie plamić polskiego munduru . Tym bardziej, że o to prosili i nakazywali nasi dowódcy [...]

źródło: NKJP: Niedziela Palmowa w Jerozolimie w roku 1941, Tygodnik Podhalański nr 15, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. plamię
plamimy
2 os. plamisz
plamicie
3 os. plami
plamią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. plamiłem
+(e)m plamił
plamiłam
+(e)m plamiła
plamiłom
+(e)m plamiło
plamiliśmy
+(e)śmy plamili
plamiłyśmy
+(e)śmy plamiły
2 os. plamiłeś
+(e)ś plamił
plamiłaś
+(e)ś plamiła
plamiłoś
+(e)ś plamiło
plamiliście
+(e)ście plamili
plamiłyście
+(e)ście plamiły
3 os. plamił
plamiła
plamiło
plamili
plamiły

bezosobnik: plamiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę plamił
będę plamić
będę plamiła
będę plamić
będę plamiło
będę plamić
będziemy plamili
będziemy plamić
będziemy plamiły
będziemy plamić
2 os. będziesz plamił
będziesz plamić
będziesz plamiła
będziesz plamić
będziesz plamiło
będziesz plamić
będziecie plamili
będziecie plamić
będziecie plamiły
będziecie plamić
3 os. będzie plamił
będzie plamić
będzie plamiła
będzie plamić
będzie plamiło
będzie plamić
będą plamili
będą plamić
będą plamiły
będą plamić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. plammy
2 os. plam
plamcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. plamiłbym
bym plamił
plamiłabym
bym plamiła
plamiłobym
bym plamiło
plamilibyśmy
byśmy plamili
plamiłybyśmy
byśmy plamiły
2 os. plamiłbyś
byś plamił
plamiłabyś
byś plamiła
plamiłobyś
byś plamiło
plamilibyście
byście plamili
plamiłybyście
byście plamiły
3 os. plamiłby
by plamił
plamiłaby
by plamiła
plamiłoby
by plamiło
plamiliby
by plamili
plamiłyby
by plamiły

bezosobnik: plamiono by

bezokolicznik: plamić

imiesłów przysłówkowy współczesny:

plamiąc

gerundium: plamienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. plamienie
plamienia
D. plamienia
plamień
C. plamieniu
plamieniom
B. plamienie
plamienia
N. plamieniem
plamieniami
Ms. plamieniu
plamieniach
W. plamienie
plamienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: plamiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. plamiący
plamiący
plamiący
plamiące
plamiąca
D. plamiącego
plamiącego
plamiącego
plamiącego
plamiącej
C. plamiącemu
plamiącemu
plamiącemu
plamiącemu
plamiącej
B. plamiącego
plamiącego
plamiący
plamiące
plamiącą
N. plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącą
Ms. plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. plamiący
plamiący
plamiące
plamiące
D. plamiących
plamiących
plamiących
plamiących
C. plamiącym
plamiącym
plamiącym
plamiącym
B. plamiących
plamiących
plamiących
plamiące
N. plamiącymi
plamiącymi
plamiącymi
plamiącymi
Ms. plamiących
plamiących
plamiących
plamiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: plamiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. plamiony
plamiony
plamiony
plamione
plamiona
D. plamionego
plamionego
plamionego
plamionego
plamionej
C. plamionemu
plamionemu
plamionemu
plamionemu
plamionej
B. plamionego
plamionego
plamiony
plamione
plamioną
N. plamionym
plamionym
plamionym
plamionym
plamioną
Ms. plamionym
plamionym
plamionym
plamionym
plamionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. plamieni
plamieni
plamione
plamione
D. plamionych
plamionych
plamionych
plamionych
C. plamionym
plamionym
plamionym
plamionym
B. plamionych
plamionych
plamionych
plamione
N. plamionymi
plamionymi
plamionymi
plamionymi
Ms. plamionych
plamionych
plamionych
plamionych

odpowiednik aspektowy: splamić

Składnia

bez ograniczeń + plamić +
KOGO/CO + (CZYM)

Frazeologizmy

ktoś brudzi sobie ręce
ktoś plami sobie ręce
Data ostatniej modyfikacji: 02.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json