UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

płycizna

Chronologizacja

1922, NKJP

Pochodzenie

Od psł *plytъ 'cienki i całkiem płaski' z przyrostkiem *-izna; zob. płytki

1. przybrzeżna

Definicja

płytkie - charakteryzujące się małą odległością od powierzchni wody do dna miejsce w zbiorniku wodnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mielizna, spłycenie
antonimy:  głębia, głębina, toń

Połączenia

  • przybrzeżna płycizna; ciepłe płycizny
  • płycizna wód

Cytaty

Przy brzegu wody jest po kolana. Płycizna ma szerokość 3-4 metry. Krok dalej można wpaść w kilkumetrową głębię.

źródło: NKJP: (Chyl): Ucieczka w toń, Gazeta Krakowska, 2002-07-29

Bociany brodzą po płyciźnie, w ogóle nie przejawiając strachu przed ludźmi i warczącą obok maszyną.

źródło: NKJP: Barbara Kozłowska: Ryba musi pływać, Gazeta Poznańska, 2005-08-12

Wieczorami obserwował błyski latarni morskich, wybudowanych na przylądkach lub pustych wysepkach, których światła ułatwiały żeglugę, niebezpieczną z powodu płycizn i raf podwodnych.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

O godzinie 16.15, a było to sześćdziesiąt przed Massawą, gdy „Bolesław Krzywousty” przepływał wśród koralowych raf i płycizn wzdłuż erytrejskiego brzegu, marynarze zauważyli dwie łodzie z karabinami maszynowymi na dziobach, szybko zbliżające się do jego burt.

źródło: NKJP: Henryk Mąka: Piraci znów atakują, 1995

Okazuje się, że wystarczy zanurzyć się w jednej z płycizn tego akwenu, by odkryć wrak nie oznaczony na żadnych mapach, bez nazwy i znaków, które pozwoliłyby zidentyfikować jego właściciela.

źródło: NKJP: Piotr Cieśliński: Na tropie tajemnicy trójkąta bermudzkiego, Gazeta Wyborcza, 1996-08-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. płycizna
płycizny
D. płycizny
płycizn
C. płyciźnie
płyciznom
B. płyciznę
płycizny
N. płycizną
płyciznami
Ms. płyciźnie
płyciznach
W. płycizno
płycizny

2. intelektualna

Definicja

pejorat. 
cecha człowieka, który nie ma skłonności do wnikliwego myślenia i który traktuje sprawy wymagające uważnego rozważenia w sposób powierzchowny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

- Fragmenty dotyczące mojej osoby traktuję z przymrużeniem oka - mówi Janusz Czapliński, członek Zarządu Miasta. - Treść ulotki świadczy o płyciźnie intelektualnej osoby, która ją napisała.

źródło: NKJP: (FER): Plotki z ulotki, Dziennik Bałtycki, 2011

[...] jeśli treści reklamy stają się powodem do konfliktów prawnych, to znaczy, że zwykła dobra praca i rzetelne wykonywanie swoich zobowiązań nie istnieje. Jakiej płycizny trzeba sięgnąć, żeby zdobywać klientów, wytykając palcem rynkowych konkurentów?

źródło: NKJP: Wojciech Fallach: Wykonanie umowy ubezpieczenia, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-08-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. płycizna
płycizny
D. płycizny
płycizn
C. płyciźnie
płyciznom
B. płyciznę
płycizny
N. płycizną
płyciznami
Ms. płyciźnie
płyciznach
W. płycizno
płycizny

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + płycizna +
(KOGO)
bez ograniczeń + płycizna +
(CZYJA)

3.a cecha czegoś powierzchownego

Definicja

pejorat. 
cecha czegoś powierzchownego, co jest pozbawione sensu i istotnych treści

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

antonimy:  głębia

Cytaty

Niestety, humor filmu w żadnym stopniu nie rekompensuje płycizny treści.

źródło: NKJP: Aneta Adamczyk: Ostatnia szara komórka, Dziennik Bałtycki, 2006-11-27

Człowiek widzi bezsens i płyciznę swego dotychczasowego życia, nie może zrozumieć, jak mógł żyć tak powierzchownie.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1974

Sam film zaś trochę rozczarowuje. Przede wszystkim emocjonalną płycizną, której konsekwencją jest mdłe aktorstwo.

źródło: NKJP: Michał Lenarciński: Polska premiera amerykańskiej superprodukcji Pearl Harbor w Gdyni, Dziennik Łódzki, 2001-07-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. płycizna
płycizny
D. płycizny
płycizn
C. płyciźnie
płyciznom
B. płyciznę
płycizny
N. płycizną
płyciznami
Ms. płyciźnie
płyciznach
W. płycizno
płycizny

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + płycizna +
(CZEGO)

3.b przejaw cechy

Definicja

pejorat. 
coś powierzchownego, co jest pozbawione sensu i istotnych treści

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

[...] jesteśmy przed wyborami, a spektakularne rozliczanie przeszłości idealnie maskuje płycizny programowe.

źródło: NKJP: Jerzy Pałosz: Głosy rozsądku, Gazeta Krakowska, 2005-06-16

Stopniowo odcina się od dawnych przekonań, obnażając płycizny i fałszerstwa ideologii neoliberalnej.

źródło: NKJP: Remigiusz Okraska: Radykalna ekologia a myśl polityczna – casus Johna Graya, Obywatel, 2003

To, co napisałem, to tylko recenzja filmu, który okazał się totalną płycizną dla plebsu. Nie zmuszam nikogo do podzielania mojej opinii [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. płycizna
płycizny
D. płycizny
płycizn
C. płyciźnie
płyciznom
B. płyciznę
płycizny
N. płycizną
płyciznami
Ms. płyciźnie
płyciznach
W. płycizno
płycizny
Data ostatniej modyfikacji: 30.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json