UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozgrzać się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

ogsł. *orz-grěti sę

Zob. grzać (się)

1. piec

Definicja

będąc grzanym, stać się gorącym lub cieplejszym niż poprzednio

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nagrzać się, zagrzać się

Połączenia

  • rozgrzać się do jakiejś temperatury
  • rozgrzać się mocno, szybko

Cytaty

Chłodny marmur szybko rozgrzał się od moich pośladków.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Wielu kierowców zaraz po ruszeniu mocno naciska pedał gazu, twierdząc że silnik rozgrzać się musi w czasie jazdy, a nie na postoju.

źródło: NKJP: Michał Głombiowski: Spokojny start, Dziennik Bałtycki, 2001-02-28

Podporucznik Kowalik rozpalił w piecu kuchennym, a gdy płyta rozgrzała się należycie, napełnił kocioł destylacyjny zacierem do połowy.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Kładła nożyce z drewnianymi rączkami na płomieniu gazowym i trzymała je tak długo, aż rozgrzały się do różowości.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Wyciągnąłem ją z pieca w obawie, że rozgrzawszy się zbyt mocno, po prostu pęknie.

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzeję się
rozgrzejemy się
2 os. rozgrzejesz się
rozgrzejecie się
3 os. rozgrzeje się
rozgrzeją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałem się
+(e)m się rozgrzał
rozgrzałam się
+(e)m się rozgrzała
rozgrzałom się
+(e)m się rozgrzało
rozgrzaliśmy się
rozgrzeliśmy się
+(e)śmy się rozgrzali
+(e)śmy się rozgrzeli
rozgrzałyśmy się
+(e)śmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałeś się
+(e)ś się rozgrzał
rozgrzałaś się
+(e)ś się rozgrzała
rozgrzałoś się
+(e)ś się rozgrzało
rozgrzaliście się
rozgrzeliście się
+(e)ście się rozgrzali
+(e)ście się rozgrzeli
rozgrzałyście się
+(e)ście się rozgrzały
3 os. rozgrzał się
rozgrzała się
rozgrzało się
rozgrzali się
rozgrzeli się
rozgrzały się

bezosobnik: rozgrzano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzejmy się
2 os. rozgrzej się
rozgrzejcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałbym się
bym się rozgrzał
rozgrzałabym się
bym się rozgrzała
rozgrzałobym się
bym się rozgrzało
rozgrzalibyśmy się
rozgrzelibyśmy się
byśmy się rozgrzali
byśmy się rozgrzeli
rozgrzałybyśmy się
byśmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałbyś się
byś się rozgrzał
rozgrzałabyś się
byś się rozgrzała
rozgrzałobyś się
byś się rozgrzało
rozgrzalibyście się
rozgrzelibyście się
byście się rozgrzali
byście się rozgrzeli
rozgrzałybyście się
byście się rozgrzały
3 os. rozgrzałby się
by się rozgrzał
rozgrzałaby się
by się rozgrzała
rozgrzałoby się
by się rozgrzało
rozgrzaliby się
rozgrzeliby się
by się rozgrzali
by się rozgrzeli
rozgrzałyby się
by się rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano by się

bezokolicznik: rozgrzać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgrzawszy się

gerundium: rozgrzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzanie się
rozgrzania się
D. rozgrzania się
rozgrzań się
C. rozgrzaniu się
rozgrzaniom się
B. rozgrzanie się
rozgrzania się
N. rozgrzaniem się
rozgrzaniami się
Ms. rozgrzaniu się
rozgrzaniach się
W. rozgrzanie się
rozgrzania się

odpowiednik aspektowy: rozgrzewać się

Składnia

Rznieżywotny + rozgrzać się + bez ograniczeń

2. herbatą

Definicja

pozbyć się uczucia zimna przez podanie swojego ciała działaniu źródła ciepła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ogrzać się

Połączenia

  • rozgrzać się biegiem, herbatą, grochówką, kawą, (gorącym) posiłkiem
  • rozgrzać się przy herbacie, przy ognisku, przy ogniu, przy posiłku
  • rozgrzać się dobrze, nieco, szybko, trochę
  • chcieć, móc, próbować, usiłować rozgrzać się; trzeba rozgrzać się
  • rozgrzać się i pokrzepić się

Cytaty

Chodziłem w koło, żeby się trochę rozgrzać.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

- Za wiatrem, między blokami z pewnością będzie cieplej - stwierdził Piotr. - Zresztą rozgrzejemy się, idąc.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Martwe światło, 2009

Jak rozgrzać się przed meczem, jaką wybrać taktykę na spotkanie czy wykonywać stałe fragmenty gry – dowiedzą się maluchy, które wezmą udział w akcji „Poznańscy piłkarze dzieciom”.

źródło: NKJP: Trening z dziećmi, Polska Głos Wielkopolski, 2005-08-12

[Narciarzom], którzy już wymarzli na wyciągach narciarskich, polecamy miejsca na mapie miasta, gdzie mogą rozgrzać się winem grzanym z goździkami.

źródło: NKJP: (GAB): Piana w kuflu i coś jeszcze, Gazeta Krakowska, 2005-02-04

Gdy rozgrzał się trochę przy ogniu, zaczął szperać po zawiniątkach i wyszukiwać resztki zapasów.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzeję się
rozgrzejemy się
2 os. rozgrzejesz się
rozgrzejecie się
3 os. rozgrzeje się
rozgrzeją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałem się
+(e)m się rozgrzał
rozgrzałam się
+(e)m się rozgrzała
rozgrzałom się
+(e)m się rozgrzało
rozgrzaliśmy się
rozgrzeliśmy się
+(e)śmy się rozgrzali
+(e)śmy się rozgrzeli
rozgrzałyśmy się
+(e)śmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałeś się
+(e)ś się rozgrzał
rozgrzałaś się
+(e)ś się rozgrzała
rozgrzałoś się
+(e)ś się rozgrzało
rozgrzaliście się
rozgrzeliście się
+(e)ście się rozgrzali
+(e)ście się rozgrzeli
rozgrzałyście się
+(e)ście się rozgrzały
3 os. rozgrzał się
rozgrzała się
rozgrzało się
rozgrzali się
rozgrzeli się
rozgrzały się

bezosobnik: rozgrzano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzejmy się
2 os. rozgrzej się
rozgrzejcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałbym się
bym się rozgrzał
rozgrzałabym się
bym się rozgrzała
rozgrzałobym się
bym się rozgrzało
rozgrzalibyśmy się
rozgrzelibyśmy się
byśmy się rozgrzali
byśmy się rozgrzeli
rozgrzałybyśmy się
byśmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałbyś się
byś się rozgrzał
rozgrzałabyś się
byś się rozgrzała
rozgrzałobyś się
byś się rozgrzało
rozgrzalibyście się
rozgrzelibyście się
byście się rozgrzali
byście się rozgrzeli
rozgrzałybyście się
byście się rozgrzały
3 os. rozgrzałby się
by się rozgrzał
rozgrzałaby się
by się rozgrzała
rozgrzałoby się
by się rozgrzało
rozgrzaliby się
rozgrzeliby się
by się rozgrzali
by się rozgrzeli
rozgrzałyby się
by się rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano by się

bezokolicznik: rozgrzać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgrzawszy się

gerundium: rozgrzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzanie się
rozgrzania się
D. rozgrzania się
rozgrzań się
C. rozgrzaniu się
rozgrzaniom się
B. rozgrzanie się
rozgrzania się
N. rozgrzaniem się
rozgrzaniami się
Ms. rozgrzaniu się
rozgrzaniach się
W. rozgrzanie się
rozgrzania się

odpowiednik aspektowy: rozgrzewać się

Składnia

Rzosobowy + rozgrzać się +
(CZYM)
Rzosobowy + rozgrzać się +
(przy CZYM)

3. przed meczem

Definicja

wykonawszy zestaw odpowiednich ćwiczeń fizycznych, przygotować się do wysiłku podczas treningu lub występu sportowego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Cytaty

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzeję się
rozgrzejemy się
2 os. rozgrzejesz się
rozgrzejecie się
3 os. rozgrzeje się
rozgrzeją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałem się
+(e)m się rozgrzał
rozgrzałam się
+(e)m się rozgrzała
rozgrzałom się
+(e)m się rozgrzało
rozgrzaliśmy się
rozgrzeliśmy się
+(e)śmy się rozgrzali
+(e)śmy się rozgrzeli
rozgrzałyśmy się
+(e)śmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałeś się
+(e)ś się rozgrzał
rozgrzałaś się
+(e)ś się rozgrzała
rozgrzałoś się
+(e)ś się rozgrzało
rozgrzaliście się
rozgrzeliście się
+(e)ście się rozgrzali
+(e)ście się rozgrzeli
rozgrzałyście się
+(e)ście się rozgrzały
3 os. rozgrzał się
rozgrzała się
rozgrzało się
rozgrzali się
rozgrzeli się
rozgrzały się

bezosobnik: rozgrzano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzejmy się
2 os. rozgrzej się
rozgrzejcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałbym się
bym się rozgrzał
rozgrzałabym się
bym się rozgrzała
rozgrzałobym się
bym się rozgrzało
rozgrzalibyśmy się
rozgrzelibyśmy się
byśmy się rozgrzali
byśmy się rozgrzeli
rozgrzałybyśmy się
byśmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałbyś się
byś się rozgrzał
rozgrzałabyś się
byś się rozgrzała
rozgrzałobyś się
byś się rozgrzało
rozgrzalibyście się
rozgrzelibyście się
byście się rozgrzali
byście się rozgrzeli
rozgrzałybyście się
byście się rozgrzały
3 os. rozgrzałby się
by się rozgrzał
rozgrzałaby się
by się rozgrzała
rozgrzałoby się
by się rozgrzało
rozgrzaliby się
rozgrzeliby się
by się rozgrzali
by się rozgrzeli
rozgrzałyby się
by się rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano by się

bezokolicznik: rozgrzać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgrzawszy się

gerundium: rozgrzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzanie się
rozgrzania się
D. rozgrzania się
rozgrzań się
C. rozgrzaniu się
rozgrzaniom się
B. rozgrzanie się
rozgrzania się
N. rozgrzaniem się
rozgrzaniami się
Ms. rozgrzaniu się
rozgrzaniach się
W. rozgrzanie się
rozgrzania się

odpowiednik aspektowy: rozgrzewać się

4. telefon

Definicja

być intensywnie używanym przez jakiś czas

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

  • telefon rozgrzał się

Cytaty

Po zabójstwie księdza Tadeusza rozgrzały się łącza internetowe na linii Miłkowice-Bruksela.

źródło: NKJP: Jerzy Danilewicz: Zwany Groszkiem, Polityka, 2009

We wtorkowy wieczór rozgrzały się telefony na lotnisku w Balicach. Kibice chcieli uzyskać informację o godzinie przylotu z Muenster samolotu z piłkarzami Wisły na pokładzie.

źródło: NKJP: Janusz Kozioł: Auf Wiedersehen Schalke!, Gazeta Krakowska, 2002-12-12

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzeję się
rozgrzejemy się
2 os. rozgrzejesz się
rozgrzejecie się
3 os. rozgrzeje się
rozgrzeją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałem się
+(e)m się rozgrzał
rozgrzałam się
+(e)m się rozgrzała
rozgrzałom się
+(e)m się rozgrzało
rozgrzaliśmy się
rozgrzeliśmy się
+(e)śmy się rozgrzali
+(e)śmy się rozgrzeli
rozgrzałyśmy się
+(e)śmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałeś się
+(e)ś się rozgrzał
rozgrzałaś się
+(e)ś się rozgrzała
rozgrzałoś się
+(e)ś się rozgrzało
rozgrzaliście się
rozgrzeliście się
+(e)ście się rozgrzali
+(e)ście się rozgrzeli
rozgrzałyście się
+(e)ście się rozgrzały
3 os. rozgrzał się
rozgrzała się
rozgrzało się
rozgrzali się
rozgrzeli się
rozgrzały się

bezosobnik: rozgrzano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzejmy się
2 os. rozgrzej się
rozgrzejcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałbym się
bym się rozgrzał
rozgrzałabym się
bym się rozgrzała
rozgrzałobym się
bym się rozgrzało
rozgrzalibyśmy się
rozgrzelibyśmy się
byśmy się rozgrzali
byśmy się rozgrzeli
rozgrzałybyśmy się
byśmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałbyś się
byś się rozgrzał
rozgrzałabyś się
byś się rozgrzała
rozgrzałobyś się
byś się rozgrzało
rozgrzalibyście się
rozgrzelibyście się
byście się rozgrzali
byście się rozgrzeli
rozgrzałybyście się
byście się rozgrzały
3 os. rozgrzałby się
by się rozgrzał
rozgrzałaby się
by się rozgrzała
rozgrzałoby się
by się rozgrzało
rozgrzaliby się
rozgrzeliby się
by się rozgrzali
by się rozgrzeli
rozgrzałyby się
by się rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano by się

bezokolicznik: rozgrzać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgrzawszy się

gerundium: rozgrzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzanie się
rozgrzania się
D. rozgrzania się
rozgrzań się
C. rozgrzaniu się
rozgrzaniom się
B. rozgrzanie się
rozgrzania się
N. rozgrzaniem się
rozgrzaniami się
Ms. rozgrzaniu się
rozgrzaniach się
W. rozgrzanie się
rozgrzania się

odpowiednik aspektowy: rozgrzewać się

Składnia

Rznieżywotny + rozgrzać się + bez ograniczeń

5. publiczność

Definicja

używane w odniesieniu do sytuacji, kiedy jakieś osoby zaczęły reagować i wykonywać wskazane czynności bardziej swobodnie lub bardziej intensywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ożywić się, rozkręcić się

Połączenia

  • publiczność, sala rozgrzała się

Cytaty

Przez trzy kwarty sala milczała. Rozgrzała się dopiero w końcówce meczu, ale też na krótko.

źródło: NKJP: Sport amatorski, Gazeta Poznańska, 2005-04-14

Jak powiedział ,,Gazecie Poznańskiej” Jacek Sykulski, powściągliwi w wyrażaniu swoich emocji Chińczycy rozgrzali się do czerwoności, szczególnie słysząc przeboje muzyki rozrywkowej.

źródło: NKJP: Miejskie sprawy, Gazeta Poznańska, 2005-09-12

Gdy atmosfera rozgrzała się, red. Malach zaprosił do konkursu. Najmłodsza na sali chełmianka wystąpiła w roli sierotki i losowała kartki z numerami.

źródło: NKJP: kan: „Wieczór” spotkał się z mieszkańcami Chełma, Wieczór Trójmiasta, 1999-03-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzeję się
rozgrzejemy się
2 os. rozgrzejesz się
rozgrzejecie się
3 os. rozgrzeje się
rozgrzeją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałem się
+(e)m się rozgrzał
rozgrzałam się
+(e)m się rozgrzała
rozgrzałom się
+(e)m się rozgrzało
rozgrzaliśmy się
rozgrzeliśmy się
+(e)śmy się rozgrzali
+(e)śmy się rozgrzeli
rozgrzałyśmy się
+(e)śmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałeś się
+(e)ś się rozgrzał
rozgrzałaś się
+(e)ś się rozgrzała
rozgrzałoś się
+(e)ś się rozgrzało
rozgrzaliście się
rozgrzeliście się
+(e)ście się rozgrzali
+(e)ście się rozgrzeli
rozgrzałyście się
+(e)ście się rozgrzały
3 os. rozgrzał się
rozgrzała się
rozgrzało się
rozgrzali się
rozgrzeli się
rozgrzały się

bezosobnik: rozgrzano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgrzejmy się
2 os. rozgrzej się
rozgrzejcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgrzałbym się
bym się rozgrzał
rozgrzałabym się
bym się rozgrzała
rozgrzałobym się
bym się rozgrzało
rozgrzalibyśmy się
rozgrzelibyśmy się
byśmy się rozgrzali
byśmy się rozgrzeli
rozgrzałybyśmy się
byśmy się rozgrzały
2 os. rozgrzałbyś się
byś się rozgrzał
rozgrzałabyś się
byś się rozgrzała
rozgrzałobyś się
byś się rozgrzało
rozgrzalibyście się
rozgrzelibyście się
byście się rozgrzali
byście się rozgrzeli
rozgrzałybyście się
byście się rozgrzały
3 os. rozgrzałby się
by się rozgrzał
rozgrzałaby się
by się rozgrzała
rozgrzałoby się
by się rozgrzało
rozgrzaliby się
rozgrzeliby się
by się rozgrzali
by się rozgrzeli
rozgrzałyby się
by się rozgrzały

bezosobnik: rozgrzano by się

bezokolicznik: rozgrzać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgrzawszy się

gerundium: rozgrzanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzanie się
rozgrzania się
D. rozgrzania się
rozgrzań się
C. rozgrzaniu się
rozgrzaniom się
B. rozgrzanie się
rozgrzania się
N. rozgrzaniem się
rozgrzaniami się
Ms. rozgrzaniu się
rozgrzaniach się
W. rozgrzanie się
rozgrzania się

odpowiednik aspektowy: rozgrzewać się

Frazeologizmy

coś rozgrzało się do czerwoności
Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj