UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bielizna

Chronologizacja

1395, SStp
Inne znaczenie: 'futerko z wiewiórki'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bielizna
bielizny
D. bielizny
bielizn
C. bieliźnie
bieliznom
B. bieliznę
bielizny
N. bielizną
bieliznami
Ms. bieliźnie
bieliznach
W. bielizno
bielizny

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

może psł. *bělizna 'biel, białość; to, co jest białe'

1. ubranie

Definicja

ogół części ubrania z miękkiej tkaniny, zakładanych na gołe ciało pod inne ubranie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  odzież

Połączenia

  • bielizna damska, dziecięca, męska, niemowlęca; osobista; nocna, ochronna, specjalistyczna, sportowa, szpitalna, wojskowa, żołnierska; bawełniana, jedwabna, naturalna, sztuczna; koronkowa, siatkowa; śliska; erotyczna, seksowna, zmysłowa; luksusowa, markowa, wykwintna; zimowa; ciepła; brudna, czysta, przepocona, świeża bielizna
  • bielizna firmy jakiejś
  • bielizna dla dzieci, dla kobiet, dla mężczyzn, dla pań i panów; z jedwabiu, z trykotu, z włókien naturalnych
  • bielizna na zmianę
  • odzież, bielizna i obuwie; bielizna i buty; bielizna i ubranie; bielizna i odzież, bielizna i rajstopy, bielizna i skarpetki
  • część, kolekcja, komplet, model bielizny; pokaz bielizny damskiej
  • ktoś bez bielizny
  • dziewczyna, kobieta, postać w bieliźnie; ktoś w samej bieliźnie
  • nosić; ściągnąć, wdziewać, wkładać, zdjąć; płukać, prać, rozwiesić, suszyć, uprać, wieszać, wyprać, wysuszyć; zmienić/zmieniać; szyć bieliznę
  • rozebrać się do bielizny
  • być, chodzić, zostać tylko w bieliźnie

Cytaty

W momencie kiedy kreatorzy mody nakazali kobietom bardziej się rozbierać niż ubierać, bielizna przestała być wstydliwą częścią garderoby. Najrozmaitsze przeźroczystości materiałów, głębokie dekolty, cienkie ramiączka topów i sukien oraz rozcięcia spódnic co krok odsłaniają nie tylko ciało, ale właśnie fragmenty bielizny.

źródło: NKJP: Pani - Na co dzień i na plażę, Dziennik Polski, 2000-06-17

Dzisiaj rano myłem włosy. [...] Później założyłem czystą bieliznę upraną w tych produktach, założyłem buty, obczyściłem, użyłem perfum, odświeżyłem sobie usta, a przed spotkaniem połknąłem jeszcze kilka witamin.

źródło: NKJP: Jerzy Sławomir Mac: Tajemnica Amwaya, 1998

Włożyła świeżą białą bieliznę, jeszcze pachnącą mydłem. Majteczki z delikatnego jedwabiu, jak te, które nosiła podczas ślubu.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Krół tanga, 1997

Jest mi gorąco. Zdejmuję sukienkę i staję obok w samej bieliźnie.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

2. tkaniny

Definicja

ogół wyrobów z tkaniny, przeważnie w kolorze białym, używanych przede wszystkim w gospodarstwie domowym

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Połączenia

  • bielizna kościelna, liturgiczna; pościelowa, stołowa; biała, brudna, czysta, pachnąca, świeża bielizna pościelowa
  • komplet bielizny pościelowej
  • farbka, klamerki, kosz, prasowalnica, spinacze, sznur do bielizny; spinacz, sznur od bielizny
  • kosz, skrzynia, szafa, sznur na bieliznę
  • kocioł, kosz, szafa, sznur, tobołek, worek z bielizną
  • bielizna wisi
  • łatać, gotować, prać, uprać, wyprać, płukać, rozwiesić, wieszać, suszyć, wysuszyć, maglować, prasować bieliznę; oddać/oddawać, odnieść bieliznę do pralni

Cytaty

Kobieta szła do sypialni, wyjmowała z odwiecznej kryjówki pod bielizną kopertę pełną banknotów, którą, drożąc się, z oporami Kacyk przyjmował.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Uczestnicy byli obowiązani przywieźć własną bieliznę pościelową, poduszkę i ręczniki. Za funkcjonowanie kolonii odpowiedzialne były struktury terenowe organizacji.

źródło: NKJP: Grzegorz Michalski: Działalność Stowarzyszenia Chrześcijańsko-Narodowego Nauczycielstwa Szkół Powszechnych 1921-1939, 2001

[...] na tzw. bieliznę stołową, czyli obrusy i ścierki - 2,3 tys. ton, wyeksportowaliśmy ok. 300 ton. Zgodnie z decyzją Unii kontyngenty na wszystkie te kategorie zniknęły.

źródło: NKJP: Michał Matys: Gazeta Wyborcza, 1995-12-01

W czasach naszych praprababek bielizna pościelowa szyta była, w zależności od zamożności domu i przeznaczenia (codzienna, odświętna, gościnna), z płótna, batystu czy muślinu. Poszwy i poszewki suto haftowano, rozszywano koronkowymi wstawkami, mereżkowano, obszywano też falbankami lub układano drobne pliski, a często również ozdabiano monogramem.

źródło: NKJP: Dom - W bieli i w kolorze, Dziennik Polski,2000-10-18

Otworzyła szafę pełną białej i niebieskiej bielizny, równo ułożonej na półkach. Lawenda? Uniosła krawędź świeżo uprasowanego prześcieradła [...].

źródło: NKJP: Stefan Chwin, Hanemann, 1996

Data ostatniej modyfikacji: 18.11.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json