UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jednoznaczność

Chronologizacja

1818, Tygodnik Polski i Zagraniczny, nr 16, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jednoznaczność
jednoznaczności
D. jednoznaczności
jednoznaczności
C. jednoznaczności
jednoznacznościom
B. jednoznaczność
jednoznaczności
N. jednoznacznością
jednoznacznościami
Ms. jednoznaczności
jednoznacznościach
W. jednoznaczności
jednoznaczności

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. jednoznaczny

1. słowa

Definicja

zjawisko polegające na tym, że jedno słowo lub określone połączenie słów ma jedno znaczenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:  monosemia
antonimy:  polisemia, wieloznaczność
sprzeczne:  różnoznaczność

Cytaty

Aby wymóg precyzyjności mógł zostać spełniony, słownictwo profesjonalne powinno charakteryzować się jednoznacznością. Oznacza to z jednej strony, że określony termin jest używany (w danej dziedzinie) tylko w jednym znaczeniu, a z drugiej strony, iż odnosi się do ściśle określonego obiektu.

źródło: NKJP: Katarzyna Mosiołek-Kłosińska: Wiedza i Życie, 1998

Za główną przeszkodę w porozumiewaniu się ludzi mówiących różnymi językami uważał Descartes brak gramatyki uniwersalnej, skonstruowanej na zasadach logicznych, gramatyki pozbawionej wszelkich wyjątków, form nieregularnych i defektywnych. Jednolitość taką mogą zapewnić ściśle określone przyrostki oraz całkowita jednoznaczność słów, którym powinno się nadać wartość terminów naukowych.

źródło: NKJP: Marek Kasperski: Sztuczna Inteligencja, 2003

2. słów

Definicja

zjawisko polegające na tym, że jakieś słowa lub określone połączenia słów mają to samo znaczenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Cytaty

W odróżnieniu od innych kultur europejskich polska tradycja narzuca jednoznaczność słów „przekład” i „tłumaczenie”. Dodajmy od siebie, że w wielu krajach widzi się to inaczej. Mamy – przykładowo w angielskim – Interpreter oraz Translator. Bardziej rozróżnia się tłumacza ustnego (jako interpreter) od tłumacza pisemnego (translator), jednak po polsku wszystko jest tożsame w tym zakresie.

źródło: Internet: tlumaczpoznan.blog.org.pl

3. prawa

Definicja

cecha czegoś, co nie budzi żadnych wątpliwości co do tego, w jaki sposób należy rozumieć to, o czym mowa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Wyrok Sądu potwierdza, że pomimo braku jednoznaczności prawa w niektórych kwestiach, to wydawane […] decyzje regulujące rynek telekomunikacyjny, a przede wszystkim interpretacje prawa, są właściwe i prawidłowe.

źródło: NKJP: Internet

Myślenie polityczne jest nadmiernie skłonne do sądów wartościujących. Inaczej niż filozoficzne, które stara się dostrzegać w zjawiskach ich wielostronność, zróżnicowanie, wewnętrzne sprzeczności, brak jednoznaczności.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuścinski: Lapidaria IV-VI, 2008

Kiedy przyjrzymy się jego największym sukcesom powojennym - filmowi Skarb […], Zakazanym piosenkom czy nawet Przygodzie na Mariensztacie - zobaczymy w nich wszystkich tę samą w istocie cechę: jednoznaczność, bezdyskusyjność tego, co jest uczciwe i dobre, co stanowi przedmiot dążeń godziwych, nie budzących żadnej wątpliwości, nie wymagających żadnego tłumaczenia.

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór: rzeczy mniejsze, 1998

4. człowieka

Definicja

cecha kogoś, kogo postępowanie jest zgodne z jego poglądami lub deklaracjami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Cytaty

Potrzeba zatem wnikliwej analizy swojego postępowania mając świadomość, iż szczególnie nauczyciel jest obserwowany i oceniany przez uczniów. Chodzi więc o osobistą jednoznaczność wychowawcy i wierność zasadom w swoich wypowiedziach i działaniach.

źródło: NKJP: Janusz Mastalski: Zasady edukacyjne w katechezie, 2002

Premier zdecyduje sam, ale rozmyje odpowiedzialność. […] jest radykalny w mówieniu, w działaniu - mniej. Wyborcom brakuje jego jednoznaczności.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 09.07.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json