UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dogadzać

Chronologizacja

1578, SPXVI

Pochodzenie

Zob. godny

1. dziecku

Definicja

sprawiać przyjemność komuś, robiąc to, co ktoś lubi lub czego oczekuje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  podchlebiać, podmaślać, wygadzać

Cytaty

Patronka dogadzała nam: obiad i kolacje z pięciu dań z winem po 14 franków.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957

O klientów, także tych najmniejszych, trzeba zabiegać i dogadzać im.

źródło: NKJP: (PIEL): Warszawiacy lubią racuchy, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2004-02-06

Oddając się bez umiaru przyjemnościom zmysłowym, np. zbyt często dogadzając sobie jedzeniem, rujnujemy nasze zdrowie, zamykając sobie możliwość doświadczania przyjemności z „wyższej półki”.

źródło: NKJP: Antoni Skowroński: Droga rozwoju, Głos Ojca Pio, 2004-04

Małżonkowie w tej fazie zaskakująco zaczynają przypominać owych mnichów. Przestają wzajemnie sobie dogadzać kwiatami, pieszczotami czy komplementami. Zaczynają chodzić własnymi drogami, a przede wszystkim dużo milczą.

źródło: NKJP: Piotr Kozłowski: Randka z Bogiem i z człowiekiem czyli Kochaj i rób co chcesz... i z kim chcesz!, 2009

Sam nie wiedziałem, co bardziej dogadza mojej próżności: uchodzić za matematyczną głowę czy za mistrza w ściąganiu.

źródło: NKJP: Antoni Kawczyński: Przysiadanie fałdów, Mazowieckie To i Owo, 2002-02-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogadzam
dogadzamy
2 os. dogadzasz
dogadzacie
3 os. dogadza
dogadzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogadzałem
+(e)m dogadzał
dogadzałam
+(e)m dogadzała
dogadzałom
+(e)m dogadzało
dogadzaliśmy
+(e)śmy dogadzali
dogadzałyśmy
+(e)śmy dogadzały
2 os. dogadzałeś
+(e)ś dogadzał
dogadzałaś
+(e)ś dogadzała
dogadzałoś
+(e)ś dogadzało
dogadzaliście
+(e)ście dogadzali
dogadzałyście
+(e)ście dogadzały
3 os. dogadzał
dogadzała
dogadzało
dogadzali
dogadzały

bezosobnik: dogadzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dogadzał
będę dogadzać
będę dogadzała
będę dogadzać
będę dogadzało
będę dogadzać
będziemy dogadzali
będziemy dogadzać
będziemy dogadzały
będziemy dogadzać
2 os. będziesz dogadzał
będziesz dogadzać
będziesz dogadzała
będziesz dogadzać
będziesz dogadzało
będziesz dogadzać
będziecie dogadzali
będziecie dogadzać
będziecie dogadzały
będziecie dogadzać
3 os. będzie dogadzał
będzie dogadzać
będzie dogadzała
będzie dogadzać
będzie dogadzało
będzie dogadzać
będą dogadzali
będą dogadzać
będą dogadzały
będą dogadzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogadzajmy
2 os. dogadzaj
dogadzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogadzałbym
bym dogadzał
dogadzałabym
bym dogadzała
dogadzałobym
bym dogadzało
dogadzalibyśmy
byśmy dogadzali
dogadzałybyśmy
byśmy dogadzały
2 os. dogadzałbyś
byś dogadzał
dogadzałabyś
byś dogadzała
dogadzałobyś
byś dogadzało
dogadzalibyście
byście dogadzali
dogadzałybyście
byście dogadzały
3 os. dogadzałby
by dogadzał
dogadzałaby
by dogadzała
dogadzałoby
by dogadzało
dogadzaliby
by dogadzali
dogadzałyby
by dogadzały

bezosobnik: dogadzano by

bezokolicznik: dogadzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dogadzając

gerundium: dogadzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogadzanie
dogadzania
D. dogadzania
dogadzań
C. dogadzaniu
dogadzaniom
B. dogadzanie
dogadzania
N. dogadzaniem
dogadzaniami
Ms. dogadzaniu
dogadzaniach
W. dogadzanie
dogadzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dogadzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogadzający
dogadzający
dogadzający
dogadzające
dogadzająca
D. dogadzającego
dogadzającego
dogadzającego
dogadzającego
dogadzającej
C. dogadzającemu
dogadzającemu
dogadzającemu
dogadzającemu
dogadzającej
B. dogadzającego
dogadzającego
dogadzający
dogadzające
dogadzającą
N. dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającą
Ms. dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogadzający
dogadzający
dogadzające
dogadzające
D. dogadzających
dogadzających
dogadzających
dogadzających
C. dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
B. dogadzających
dogadzających
dogadzających
dogadzające
N. dogadzającymi
dogadzającymi
dogadzającymi
dogadzającymi
Ms. dogadzających
dogadzających
dogadzających
dogadzających

odpowiednik aspektowy: dogodzić

Składnia

bez ograniczeń + dogadzać +
KOMU + (CZYM)
bez ograniczeń + dogadzać +
CZEMU

2. być odpowiednim

Definicja

książk. 
być dla kogoś dogodnym lub odpowiednim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Fantastyczne to mieszkanie nie bardzo dogadzało Chopinowi, przyzwyczajonemu do paryskiego komfortu.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Dziedzictwo Chopina i szkice muzyczne, 2010

Dogadzało mu jednak prawo selekcji: gorsze egzemplarze gatunku muszą ginąć, lepsze i szlachetniejsze przeżywają.

źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: O co nas pytają wielcy filozofowie. Seria 3, 2006

Do szkoły jechało się tramwajem pod drewnianym mostem, przerzuconym ponad ulicą Chłodną przy rogu Żelaznej. Tramwaj jechał przez getto. To jednak nie dogadzało Niemcom, ponieważ z pomostów tramwajowych zrzucano worki z żywnością.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974

Już panu nie dogadza pokój od dzisiejszego wieczora?

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990

Tyrmandowi zaś dogadzało, że ktoś jak on nosi kolorowe skarpetki i ubiera się z zagraniczna. Chwalił właściwie sam siebie.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Zły Tyrmand, 1992

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogadzam
dogadzamy
2 os. dogadzasz
dogadzacie
3 os. dogadza
dogadzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogadzałem
+(e)m dogadzał
dogadzałam
+(e)m dogadzała
dogadzałom
+(e)m dogadzało
dogadzaliśmy
+(e)śmy dogadzali
dogadzałyśmy
+(e)śmy dogadzały
2 os. dogadzałeś
+(e)ś dogadzał
dogadzałaś
+(e)ś dogadzała
dogadzałoś
+(e)ś dogadzało
dogadzaliście
+(e)ście dogadzali
dogadzałyście
+(e)ście dogadzały
3 os. dogadzał
dogadzała
dogadzało
dogadzali
dogadzały

bezosobnik: dogadzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dogadzał
będę dogadzać
będę dogadzała
będę dogadzać
będę dogadzało
będę dogadzać
będziemy dogadzali
będziemy dogadzać
będziemy dogadzały
będziemy dogadzać
2 os. będziesz dogadzał
będziesz dogadzać
będziesz dogadzała
będziesz dogadzać
będziesz dogadzało
będziesz dogadzać
będziecie dogadzali
będziecie dogadzać
będziecie dogadzały
będziecie dogadzać
3 os. będzie dogadzał
będzie dogadzać
będzie dogadzała
będzie dogadzać
będzie dogadzało
będzie dogadzać
będą dogadzali
będą dogadzać
będą dogadzały
będą dogadzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogadzajmy
2 os. dogadzaj
dogadzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogadzałbym
bym dogadzał
dogadzałabym
bym dogadzała
dogadzałobym
bym dogadzało
dogadzalibyśmy
byśmy dogadzali
dogadzałybyśmy
byśmy dogadzały
2 os. dogadzałbyś
byś dogadzał
dogadzałabyś
byś dogadzała
dogadzałobyś
byś dogadzało
dogadzalibyście
byście dogadzali
dogadzałybyście
byście dogadzały
3 os. dogadzałby
by dogadzał
dogadzałaby
by dogadzała
dogadzałoby
by dogadzało
dogadzaliby
by dogadzali
dogadzałyby
by dogadzały

bezosobnik: dogadzano by

bezokolicznik: dogadzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dogadzając

gerundium: dogadzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogadzanie
dogadzania
D. dogadzania
dogadzań
C. dogadzaniu
dogadzaniom
B. dogadzanie
dogadzania
N. dogadzaniem
dogadzaniami
Ms. dogadzaniu
dogadzaniach
W. dogadzanie
dogadzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dogadzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogadzający
dogadzający
dogadzający
dogadzające
dogadzająca
D. dogadzającego
dogadzającego
dogadzającego
dogadzającego
dogadzającej
C. dogadzającemu
dogadzającemu
dogadzającemu
dogadzającemu
dogadzającej
B. dogadzającego
dogadzającego
dogadzający
dogadzające
dogadzającą
N. dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającą
Ms. dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogadzający
dogadzający
dogadzające
dogadzające
D. dogadzających
dogadzających
dogadzających
dogadzających
C. dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
dogadzającym
B. dogadzających
dogadzających
dogadzających
dogadzające
N. dogadzającymi
dogadzającymi
dogadzającymi
dogadzającymi
Ms. dogadzających
dogadzających
dogadzających
dogadzających

Składnia

bez ograniczeń + dogadzać +
KOMU
(to), że ZDANIE + dogadzać +
KOMU
Data ostatniej modyfikacji: 15.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json