UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

żołądek

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *želǫdъkъ

Pierwotne zdrobnienie z przyrostkiem *-ъkъ od podstawowego *želǫdъ 'żołądek (wnętrzności, trzewia)'

Definicja

workowaty narząd układu pokarmowego człowieka i niektórych zwierząt, znajdujący się w górnej części jamy brzusznej, w którym zachodzi trawienie pokarmów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • dobry, słaby; pełny, pusty żołądek
  • żołądek człowieka
  • jelita i żołądek; nerki, żołądek i płuca; śledziona i żołądek; wątroba i żołądek
  • błona śluzowa; ból, choroba wrzodowa, dolegliwości, katar, nerwica, nieżyt, nowotwór, owrzodzenie, perforacja, rak, refluks, rozstrój, skurcze, wrzód, zapalenie; treść; badanie, płukanie, operacja żołądka
  • krwotoki z żołądka
  • krople, leki, lekarstwa na żołądek; cios, kopnięcie, uderzenie w żołądek
  • kłopoty, problemy z żołądkiem
  • wrzody na żołądku; burczenie, ssanie, ucisk w żołądku
  • szkodliwy na żołądek
  • żołądek boli, rozbolał; żołądek komuś dokucza, skurczył się
  • chorować na żołądek
  • na pełny żołądek; na pusty żołądek

Cytaty

Jeżeli kromka chleba wydaje się nam smakowita, to znaczy, że mamy dobry apetyt i zdrowy żołądek.

źródło: KJ PWN: Stanisława Olko: Makrobiotyka w polskiej kuchni, 1994

Do szpitala trafiły także cztery pompy infuzyjne do wykonywania zastrzyków oraz gastrofiberoskop, urządzenie służące do bezinwazyjnego wykonywania badań żołądka i dwunastnicy.

źródło: NKJP: (PAZ): Liczą na tomograf, Dziennik Polski - Oświęcim, 2001-05-17

Leczenie polega na podawaniu środków zobojętniających kwas [...], a także osłaniających śluzówkę żołądka i niszczących bakterie Helicobacter.

źródło: NKJP: Jak dostać wrzodów, Dziennik Polski - Nauka, 2001-04-18

Gdy poproszę o jakąkolwiek pomoc, [...] pan Jerzy narzeka na wrzody żołądka, a jego matka tłumaczy się nadciśnieniem.

źródło: NKJP: Straceńcy, Dziennik Polski, 2001-07-12

Strzał na miękkie (tzn. w żołądek lub jelita) powoduje, że zwierzyna uchodzi nawet dość daleko i bez psa trudno ją odnaleźć, gdy padnie.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. żołądek
żołądki
D. żołądka
żołądków
C. żołądkowi
żołądkom
B. żołądek
żołądki
N. żołądkiem
żołądkami
Ms. żołądku
żołądkach
W. żołądku
żołądki

Frazeologizmy

coś siadło na żołądku komuś
coś siedzi na żołądku komuś
flaki się przewracają
żołądek się przewraca komuś
ktoś oszukał żołądek
ktoś oszukuje żołądek
przez żołądek do serca
strusi żołądek
żołądek podchodzi do gardła komuś
żołądek podjeżdża do gardła komuś
żołądek podszedł do gardła komuś
żołądek podjechał do gardła komuś
żołądek przyrasta do krzyża komuś
żołądek przyrasta do kręgosłupa komuś
Data ostatniej modyfikacji: 20.10.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json