Chronologizacja
Pochodzenie
płn. psł. *kyšьka 'wnętrzności lub ich część, jelito'
1. część ciała
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | jelito |
Połączenia
- długi jak kiszka; wąski jak kiszka
Cytaty
|
Wieczorem kiszki i pęcherz wypróżnić, ponieważ przez nacisk powstaje drażnienie zwrotne mózgu [...]. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wychowanie seksualne dla klasy wyższej, średniej i niższej, 1999 |
|
|
Rak nie zżera, nie poraża, nie zatruwa, on tylko rośnie, [...] zatyka kiszki, rozsadza kości i narządy [...]. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz, 2000 |
|
|
[...] kawy nie piję, szkodzi mi na kiszki. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991 |
|
|
Afgańczyk uparcie próbował przełamać opór mych ramion, skierować lufę w odpowiednią stronę i wpakować mi serię w kiszki. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kiszka |
kiszki |
|
| D. | kiszki |
kiszek |
|
| C. | kiszce |
kiszkom |
|
| B. | kiszkę |
kiszki |
|
| N. | kiszką |
kiszkami |
|
| Ms. | kiszce |
kiszkach |
|
| W. | kiszko |
kiszki |
Inne uwagi
Zwykle lm
2. oslonka na wędlinę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Połączenia
- kiszka cielęca, barania
Cytaty
|
Grupa miejscowych rzemieślników pichciła ją przez kilka godzin podczas festynu z okazji Podkarpackiego Dnia Wędliniarza. Po wielu trudach mozolnego mieszania składników, upychania w kiszce i parzenia w kotle powstało kulinarne cudo. źródło: KWJP: Polska kaszanka największa na świecie! I najlepsza!, Fakt, 2014-07-26 |
|
|
Najpopularniejsze jest sheftalia, czyli mięso siekane z cebulą i przyprawami zapakowane w kiszkę źródło: NKJP: Olga Dębicka: Plaże, wino i orchidee, 1999-09-25 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kiszka |
kiszki |
|
| D. | kiszki |
kiszek |
|
| C. | kiszce |
kiszkom |
|
| B. | kiszkę |
kiszki |
|
| N. | kiszką |
kiszkami |
|
| Ms. | kiszce |
kiszkach |
|
| W. | kiszko |
kiszki |
3. potrawa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Połączenia
- smażona kiszka; kiszka pasztetowa, wątrobiana, ziemniaczana
Cytaty
|
Bezwzględnie muszą być wędliny wyrabiane u nas w wielu miejscach tradycyjnym, domowym sposobem. A więc kiełbasy wędzone, boczek, pasztety, kiszka w jelicie naturalnym [...]. źródło: NKJP: Sława zakliczyńskiego stołu, Dziennik Polski - Tarnów, 2002-07-05 |
|
|
Menu było raczej skromne, największy przysmak stanowiła odsmażana kiszka [...]. źródło: NKJP: Jacek Żakowski, Pół wieku pod włos, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1995-04-25 |
|
|
Szynka zajęła drugie miejsce w kategorii produktów pochodzenia zwierzęcego [...]. Wzięcie miała też kiszka ziemniaczana [...]. źródło: NKJP: Nasze rarytasy, prasa, 2005 |
|
|
[...] jak się zrobił głodny, przygrzał sobie kiszki i zjadł z chlebem posmarowanym margaryną. źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Cukier w normie z ekstrabonusem, 2005 |
|
|
W regionalnych restauracjach ułożonych ciasno jedna obok drugiej parują i dymią smażone kiszki i kiełbaski [...]. źródło: NKJP: Rewolucyjna szatkownica i kurczak po normandzku, Dziennik Polski - Pejzaż, 2003-05-17 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kiszka |
kiszki |
|
| D. | kiszki |
kiszek |
|
| C. | kiszce |
kiszkom |
|
| B. | kiszkę |
kiszki |
|
| N. | kiszką |
kiszkami |
|
| Ms. | kiszce |
kiszkach |
|
| W. | kiszko |
kiszki |
4. pomieszczenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
Połączenia
- długa, wąska kiszka
Cytaty
|
Jadalnia, długa kiszka, po lewej stronie rząd okien jak w szklarni. źródło: NKJP: Maria Borowa, Dominika znaczy niedziela, 1988 |
|
|
Mieszkanie miało typowy rozkład. Na wprost wejścia do salonu, po prawej wąska i długa kiszka kuchni, po lewej korytarz, a z niego drzwi do łazienki i dwóch małych pokoi. źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski, Domofon, 2005 |
|
|
Siedziała w dość nieprzyjemnym pokoju o wymiarach 2,5 na 6 metrów. Ściany kiszki zastawiono metalowymi regałami [...]. źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004 |
|
|
Następny dom - długa kiszka - był własnością Kopców, właścicieli znanej wytwórni wódek i likierów na Raciborskiej. źródło: NKJP: Krystian Szytenhelm: ObDARowani wspólnotą, Tygodnik Rybnicki, 2008-10-07 |
|
|
Do dźwięku akurat zastrzeżeń nie mam, ale proporcje sali kinowej, w której byłam - straszne. Długa, wąska kiszka, dla widzów siedzących dalej niż połowa sali długości ekran zaczyna się niepokojąco zbliżać rozmiarami do telewizyjnego. źródło: NKJP: Jakie kina w Warszawie sa godne polecenia?, Usenet -- pl.rec.film, 2002-08-13 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kiszka |
kiszki |
|
| D. | kiszki |
kiszek |
|
| C. | kiszce |
kiszkom |
|
| B. | kiszkę |
kiszki |
|
| N. | kiszką |
kiszkami |
|
| Ms. | kiszce |
kiszkach |
|
| W. | kiszko |
kiszki |
5. dętka
Definicja
Cytaty
|
Wiesz, Hanulu, co za fatum mnie dotknęło? Kiedy wjeżdżałem do Modzel, pękła mi kiszka u roweru. źródło: Jacek Jadacki: Na Mazowszu, Podlasiu i w Małopolsce. Wspomnienia..., 2024 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kiszka |
kiszki |
|
| D. | kiszki |
kiszek |
|
| C. | kiszce |
kiszkom |
|
| B. | kiszkę |
kiszki |
|
| N. | kiszką |
kiszkami |
|
| Ms. | kiszce |
kiszkach |
|
| W. | kiszko |
kiszki |
6. coś nieudanego
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- straszna kiszka
Cytaty
|
Dzisiejsze amerykańskie kino to jedna wielka kiszka. Zwłaszcza to, które jest podawane w Europie przez dystrybutorów. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Aparat kupiłem na początku września, filmów cyknąłem może z 10 [...]. Wiem technicznie to kiszka i żenada [...]. źródło: NKJP: Internet |
|
|
To nie jest lider marnego „super-rockowego” zespołu, odstawiającego kiszkę dla kasy, ubrany w skóry i obity kolczykami dla szpanu, tylko normalny facet [...]. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Możemy wreszcie zobaczyć „Pulp Fiction” i przekonać się, na czym polega różnica między kinem, które ma wymiar, oraz wyduszaną na metry telewizyjną kiszką. źródło: NKJP: „Pulp Fiction”, czyli świat bez skrupułów, Polityka, 1995 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kiszka |
kiszki |
|
| D. | kiszki |
kiszek |
|
| C. | kiszce |
kiszkom |
|
| B. | kiszkę |
kiszki |
|
| N. | kiszką |
kiszkami |
|
| Ms. | kiszce |
kiszkach |
|
| W. | kiszko |
kiszki |
Inne uwagi
Zwykle lp