UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

towarzyszka

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. towarzysz

1. podróży

Definicja

kobieta, która jest obecna przy innej osobie w różnych sytuacjach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kompanka, socjuszka, spółtowarzyszka, współtowarzyszka

Połączenia

  • miła; nieodłączna, wierna; nowa, przygodna, wieloletnia; młodsza; moja, nasza... towarzyszka
  • towarzyszka niedoli, podróży, wyprawy; pracy, (dziecięcych) zabaw; mężczyzny
  • towarzyszka i przyjaciółka
  • ramię towarzyszki

Cytaty

O 19.00 ratownicy rozpoczynają transport rannego, którego stan gwałtownie się pogarsza. [...] Gdyby nie wędrował samotnie, jego towarzysz czy towarzyszka bez trudu zeszliby ścieżką do Pięciu Stawów i powiadomili ratowników.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach : wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

Julia poruszyła drętwiejącą nogą, trąciła lekko towarzyszkę podróży z przeciwka.

źródło: NKJP: Łukasz Kamykowski: Dom między lipą a bilbordem, 2008

Stałą towarzyszką jego tatrzańskich wspinaczek była zgrabna i wysportowana Stefa Grodzieńska [...].

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet : wybór z pamięci 90-latka, 2004

Stopniowo przyzwyczajam się do hałasu w celi. Poznaję inne towarzyszki niedoli.

źródło: NKJP: Stefan Leder, Witold Leder: Czerwona nić: ze wspomnień i prac rodziny Lederów, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. towarzyszka
towarzyszki
D. towarzyszki
towarzyszek
C. towarzyszce
towarzyszkom
B. towarzyszkę
towarzyszki
N. towarzyszką
towarzyszkami
Ms. towarzyszce
towarzyszkach
W. towarzyszko
towarzyszki

Składnia

bez ograniczeń + towarzyszka +
(KOGO)
bez ograniczeń + towarzyszka +
(CZYJA)

2. partyjna

Definicja

członkini partii socjalistycznej lub komunistycznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Połączenia

  • partyjna towarzyszka
  • towarzyszka dyrektor; Walczakowa
  • towarzyszki i towarzysze

Cytaty

Towarzyszko Zofio, połączcie mnie z towarzyszem Jaworskim (pierwszy sekretarz województwa warszawskiego).

źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005

Pokaźną grupę wśród osób, które mnie broniły, stanowiły stare partyjne towarzyszki jak np. uczestniczka wojny domowej w Hiszpanii i tłumaczka z hiszpańskiego [...].

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet : wybór z pamięci 90-latka, 2004

W Biurze PPR-u w Moskwie pracował wtedy Leon Finkelsztajn i trochę towarzyszek z KZMP i KPP: Różka Lampe, Fitka Kalicka i inne.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Zrozumiałem, że towarzyszka dyrektor przysłała mi wtyczkę. Wiedziałem, że każde wypowiedziane przy Zofii Kawałek słowo dotrze do ucha dyrektor Basiakowej.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Co wy tam notujecie, towarzyszko? - zaniepokoił się, spoglądając na blok, który trzymała Judyta. - To, co mówię, jest ściśle poufne.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Poszedł do swego pokoju i połączył się z komendą miasta. - Halo. Czy mogę mówić z towarzyszką Walczakową?

źródło: NKJP: Zygmunt Zeydler-Zborowski: Czarny mercedes, 1958

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. towarzyszka
towarzyszki
D. towarzyszki
towarzyszek
C. towarzyszce
towarzyszkom
B. towarzyszkę
towarzyszki
N. towarzyszką
towarzyszkami
Ms. towarzyszce
towarzyszkach
W. towarzyszko
towarzyszki

Skróty

tow.

3. szabla

Definicja

coś (nazywanego rzeczownikiem rodzaju żeńskiego), co jakaś osoba często nosi ze sobą lub z czego korzysta

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Cytaty

[...] kupiłam tę lalkę próbnie i jakoś ją przemyciłam, [...]. Cokolwiek byśmy o Barbie myśleli, ja ją lubię. Była towarzyszką dzieciństwa Marysi [...]

źródło: NKJP: Krystyna Janda: www.małpa.pl, 2004

Od dawna moją towarzyszką była tylko szabla.

źródło: NKJP: Dawid Bieńkowski: BIAŁO-CZERWONY, 2007

[...] odkrył swoją żydowską świadomość, zaczął uczyć się hebrajskiego, a potem, znów pod wpływem narzeczonej, zbliżył się do religii. Odtąd Księga Psalmów stała się jego nieodłączną towarzyszką.

źródło: NKJP: Roman Frister: Szachownica Szaranskiego, Polityka, 2005-05-14

Świeca stała się towarzyszką wszystkich gryzipiórków, myślicieli i naukowców, dla których aż do XIX w. stanowiła główne źródło światła.

źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska: Świetlana przeszłość, Polityka, 2009-03-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. towarzyszka
towarzyszki
D. towarzyszki
towarzyszek
C. towarzyszce
towarzyszkom
B. towarzyszkę
towarzyszki
N. towarzyszką
towarzyszkami
Ms. towarzyszce
towarzyszkach
W. towarzyszko
towarzyszki

Składnia

bez ograniczeń + towarzyszka +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + towarzyszka +
(CZYJA)

4. bieda

Definicja

coś (nazywanego rzeczownikiem rodzaju żeńskiego), co jest nierozerwalnie związane z czymś innym

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Oczywiście, bieda była wierną towarzyszką życia wielu wybitnych holenderskich malarzy.

źródło: NKJP: Piotr Sarzyński: Bokser przed sztalugami, Polityka, 2005-12-24

Milena wyraża się o akordeonie z najwyższym szacunkiem. Podkreśla jego niezwykłe możliwości. W potocznej opinii mylony jest z harmoszką, wierną towarzyszką ludowych zabaw.

źródło: NKJP: W.Hagedorny: Działdowo: Milena Szymańska u progu wielkiej kariery, Tygodnik Ciechanowski, 2004-03-10

Zamożność była zresztą nieodłączną towarzyszką przywództwa, zwłaszcza że wodzowie otrzymywali przy podziale łupów wojennych lwią część zdobycznego bydła i brańców.

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

[...] większości ludzi nie przychodzi nawet do głowy, że mogliby stracić telewizję jako towarzyszkę codzienności lub zamienić na coś innego.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Czarna wizja, Polityka, 2008-10-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. towarzyszka
towarzyszki
D. towarzyszki
towarzyszek
C. towarzyszce
towarzyszkom
B. towarzyszkę
towarzyszki
N. towarzyszką
towarzyszkami
Ms. towarzyszce
towarzyszkach
W. towarzyszko
towarzyszki

Składnia

bez ograniczeń + towarzyszka +
CZEGO

Frazeologizmy

towarzyszka broni
towarzyszka życia
Data ostatniej modyfikacji: 28.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json