UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poniewierać

Chronologizacja

1596, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poniewieram
poniewieramy
2 os. poniewierasz
poniewieracie
3 os. poniewiera
poniewierają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poniewierałem
+(e)m poniewierał
poniewierałam
+(e)m poniewierała
poniewierałom
+(e)m poniewierało
poniewieraliśmy
+(e)śmy poniewierali
poniewierałyśmy
+(e)śmy poniewierały
2 os. poniewierałeś
+(e)ś poniewierał
poniewierałaś
+(e)ś poniewierała
poniewierałoś
+(e)ś poniewierało
poniewieraliście
+(e)ście poniewierali
poniewierałyście
+(e)ście poniewierały
3 os. poniewierał
poniewierała
poniewierało
poniewierali
poniewierały

bezosobnik: poniewierano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poniewierał
będę poniewierać
będę poniewierała
będę poniewierać
będę poniewierało
będę poniewierać
będziemy poniewierali
będziemy poniewierać
będziemy poniewierały
będziemy poniewierać
2 os. będziesz poniewierał
będziesz poniewierać
będziesz poniewierała
będziesz poniewierać
będziesz poniewierało
będziesz poniewierać
będziecie poniewierali
będziecie poniewierać
będziecie poniewierały
będziecie poniewierać
3 os. będzie poniewierał
będzie poniewierać
będzie poniewierała
będzie poniewierać
będzie poniewierało
będzie poniewierać
będą poniewierali
będą poniewierać
będą poniewierały
będą poniewierać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poniewierajmy
2 os. poniewieraj
poniewierajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poniewierałbym
bym poniewierał
poniewierałabym
bym poniewierała
poniewierałobym
bym poniewierało
poniewieralibyśmy
byśmy poniewierali
poniewierałybyśmy
byśmy poniewierały
2 os. poniewierałbyś
byś poniewierał
poniewierałabyś
byś poniewierała
poniewierałobyś
byś poniewierało
poniewieralibyście
byście poniewierali
poniewierałybyście
byście poniewierały
3 os. poniewierałby
by poniewierał
poniewierałaby
by poniewierała
poniewierałoby
by poniewierało
poniewieraliby
by poniewierali
poniewierałyby
by poniewierały

bezosobnik: poniewierano by

bezokolicznik: poniewierać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poniewierając

gerundium: poniewieranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poniewieranie
poniewierania
D. poniewierania
poniewierań
C. poniewieraniu
poniewieraniom
B. poniewieranie
poniewierania
N. poniewieraniem
poniewieraniami
Ms. poniewieraniu
poniewieraniach
W. poniewieranie
poniewierania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poniewierający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poniewierający
poniewierający
poniewierający
poniewierające
poniewierająca
D. poniewierającego
poniewierającego
poniewierającego
poniewierającego
poniewierającej
C. poniewierającemu
poniewierającemu
poniewierającemu
poniewierającemu
poniewierającej
B. poniewierającego
poniewierającego
poniewierający
poniewierające
poniewierającą
N. poniewierającym
poniewierającym
poniewierającym
poniewierającym
poniewierającą
Ms. poniewierającym
poniewierającym
poniewierającym
poniewierającym
poniewierającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poniewierający
poniewierający
poniewierające
poniewierające
D. poniewierających
poniewierających
poniewierających
poniewierających
C. poniewierającym
poniewierającym
poniewierającym
poniewierającym
B. poniewierających
poniewierających
poniewierających
poniewierające
N. poniewierającymi
poniewierającymi
poniewierającymi
poniewierającymi
Ms. poniewierających
poniewierających
poniewierających
poniewierających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poniewierany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poniewierany
poniewierany
poniewierany
poniewierane
poniewierana
D. poniewieranego
poniewieranego
poniewieranego
poniewieranego
poniewieranej
C. poniewieranemu
poniewieranemu
poniewieranemu
poniewieranemu
poniewieranej
B. poniewieranego
poniewieranego
poniewierany
poniewierane
poniewieraną
N. poniewieranym
poniewieranym
poniewieranym
poniewieranym
poniewieraną
Ms. poniewieranym
poniewieranym
poniewieranym
poniewieranym
poniewieranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poniewierani
poniewierani
poniewierane
poniewierane
D. poniewieranych
poniewieranych
poniewieranych
poniewieranych
C. poniewieranym
poniewieranym
poniewieranym
poniewieranym
B. poniewieranych
poniewieranych
poniewieranych
poniewierane
N. poniewieranymi
poniewieranymi
poniewieranymi
poniewieranymi
Ms. poniewieranych
poniewieranych
poniewieranych
poniewieranych

odpowiednik aspektowy: sponiewierać

Pochodzenie

st.pol. niezaświadczone *nie wierać

Czasownik wyłącznie polski z przedr. po- od st.pol niezaświadczonego *nie wierać, a to od niezaświadczonego czasownika wielokrotnego *wierać, kontynuującego psł.*virati, czasownik wielokrotny od psł. *verti vъrǫ 'zamykać, zawierać', 'kryć, chować'. Pierwotne znaczenie 'nie ukrywać, nie chować czegoś, pozostawiać bez opieki, bez ładu, byle jak' (Bor.).

Definicja

traktować z pogardą lub lekceważeniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Widziałam, jak jeden człowiek potrafi niszczyć drugiego, poniewierać i doprowadzić do wszystkiego, co najgorsze [...].

źródło: NKJP: Marek Soból: Mojry, 2005

Przez całe popołudnie z przykrością obserwował, jak współwięźniowie poniewierali Ariela.

źródło: NKJP: Krystian Frelichowski: Czas próby (14, Akant, 2006-12

Czyż nie robi się bowiem tak, że przepisy prawa można dowolnie poniewierać i wszystko zależy tylko od kilku przyzwoitych ludzi, którzy utrzymali się jeszcze na niektórych stanowiskach?

źródło: NKJP: Zdziwienia pana K., Trybuna, 2006

[...] zdradzał w sposobie opowiadania o jego wielkopańskich swawolach mimowolny podziw dla potęgi możnowładcy i oddanie właściwe dla wiecznie poniewieranego kundla.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Poniewieranie naszej lokalnej społeczności musi mieć jakieś konsekwencje.

źródło: NKJP: Sylwia Chutnik: Dzidzia, 2009

Składnia

bez ograniczeń + poniewierać +
KOGO/CO

Przysłowia

Kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera
Data ostatniej modyfikacji: 06.06.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json