UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szelmowski

Chronologizacja

XVII w. lub 1. połowa XVIII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	szelmowski	szelmowski	szelmowski	szelmowskie	szelmowska
D.	szelmowskiego	szelmowskiego	szelmowskiego	szelmowskiego	szelmowskiej
C.	szelmowskiemu	szelmowskiemu	szelmowskiemu	szelmowskiemu	szelmowskiej
B.	szelmowskiego	szelmowskiego	szelmowski	szelmowskie	szelmowską
N.	szelmowskim	szelmowskim	szelmowskim	szelmowskim	szelmowską
Ms.	szelmowskim	szelmowskim	szelmowskim	szelmowskim	szelmowskiej
W.	szelmowski	szelmowski	szelmowski	szelmowskie	szelmowska

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	szelmowscy	szelmowscy	szelmowskie	szelmowskie
D.	szelmowskich	szelmowskich	szelmowskich	szelmowskich
C.	szelmowskim	szelmowskim	szelmowskim	szelmowskim
B.	szelmowskich	szelmowskich	szelmowskich	szelmowskie
N.	szelmowskimi	szelmowskimi	szelmowskimi	szelmowskimi
Ms.	szelmowskich	szelmowskich	szelmowskich	szelmowskich
W.	szelmowscy	szelmowscy	szelmowskie	szelmowskie

Pochodzenie

Od: szelma

1. związany z szelmą

Definicja

związany z szelmą

Cytaty

1.a człowiek

Definicja

przest.

będący szelmą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Cytaty

Han Solo jest szelmowski, pewny siebie, arogancki, jest łobuzem, ryzykantem, ale ma dobre serce.

źródło: Chris Taylor: Gwiezdne Wojny. Jak podbiły wszechświat?, 2016 (books.google.pl)

Szukano do [...] roli kogoś, kto byłby jednocześnie czarujący i szelmowski, kto wewnątrz pozostał chłopcem.

źródło: NKJP: Beata Machowska-Kaczmarek: Romans jednego lata, Polska Głos Wielkopolski, 2005-03-18

1.b spryt

Definicja

przest.

właściwy szelmie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Cytaty

Nieświadomie zmieniał [...] swoje nawyki, pozbywając się szelmowskiego sprytu kupczyka i tandeciarza.

źródło: Herminia Fiszer Naglerowa: Człowiek z więziennej wieży, 1946 (books.google.pl)

Uciekł [...] do Czech na dwór króla Ottokara i umiał pozyskać jego zaufanie do tego stopnia, że wsadził do lochu swego rodaka z Turyngii [...], znającego dobrze szelmowskie sprawki Odona.

źródło: Stanisław Wasylewski: Legendy i baśnie śląskie, 1957 (books.google.pl)

2. uśmiech

Definicja

książk.

świadczący o tym, że dana osoba lubi żarty, nieco prowokuje lub kokietuje innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

łobuzerski, łobuzowski, łotrzykowski

Połączenia

szelmowski błysk w oku, uśmiech; szelmowskie spojrzenie; szelmowskie oczy

Cytaty

- Pani Basiu, czyżby mama zapomniała, że w pewnym wieku człowiek spotyka się z kobietą? - zrobił szelmowską minę i cmoknąwszy matkę w czoło, zniknął za drzwiami.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Jadzia zgodziła się, by Dominika zabrała ją do siebie [...]; jej uśmiech był szelmowski, szczęśliwy.

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

3. romans

Definicja

lit.

taki, którego treścią są losy przebiegłego włóczęgi przedstawione na tle epoki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

synonimy:

łotrzykowski

Połączenia

romans szelmowski; powieść szelmowska

Cytaty

„Śmierć w Deptford”, odziana w barwny kostium powieści szelmowskiej, mówi o tym samym trudnym doświadczeniu.

źródło: NKJP: Marcin Nowak: Pod powierzchnią historii, 1999-02-20

Romans szelmowski był plebejską odtrutką na romans rycerski, szlachecki, bohaterski.

źródło: Przegląd Humanistyczny, t. 9, 1965 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 08.12.2022