Chronologizacja
Pochodzenie
łac. transformare 'przekształcać'
1.a gospodarkę
Definicja
Wymowa
[trãsformować] lub [transformować]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przekształcać, przeobrażać | |
| hiperonimy: | zmieniać |
Połączenia
- transformować gospodarkę, ustrój, system czegoś; wartości; bakterie, komórki, rośliny
- móc transformować
Cytaty
|
[...] Polska najpełniej reprezentuje to, co nazywamy mentalnością krajów, które wyszły z komunizmu i z determinacją transformują swoją gospodarkę i system polityczny. źródło: NKJP: Marek Borowski: Wystąpienie podczas spotkania komisji, Strona Marka Borowskiego, 2003-06-16 |
|
|
Polska gospodarka od ponad ośmiu lat znajduje się w okresie reform systemowych. Funkcjonujący do 1989 roku system nakazowo rozdzielczy transformowany jest w system wolnorynkowy. źródło: NKJP: Małgorzata Janicka: Wpływ procesów prywatyzacyjnych na rozwój rynku kapitałowego w Polsce, 2000 |
|
|
Transformowanie roślin genami pochodzenia wirusowego pozwala np. na obniżenie kosztów produkcji niektórych preparatów stosowanych w medycynie. źródło: NKJP: Milena Kochanowska: W cztery oczy, Gazeta Poznańska, 2002-02-18 |
|
|
Każdy chciałby posiadać wyjątkową osobowość. Widzieć siebie na Rajskiej Wyspie, gdzie dźwięk śpiewu ptaków transformuje nas w dostojnie ubranych arystokratów. Bez popełniania błędów, bez upadków, złości i zwątpienia. źródło: NKJP: Łukasz Milewski: Mowa ciała a sukces, 2007 |
|
|
Konieczność transformowania polskiego systemu edukacji wynikała z nieprzystosowania polskiej szkoły do potrzeb i wyzwań III Rzeczpospolitej. źródło: NKJP: Józef Winiarski: Reforma systemu edukacji, Wychowawca, 2005-09 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
transformuję |
transformujemy |
|||
| 2 os. |
transformujesz |
transformujecie |
|||
| 3 os. |
transformuje |
transformują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
transformowałem +(e)m transformował |
transformowałam +(e)m transformowała |
transformowałom +(e)m transformowało |
transformowaliśmy +(e)śmy transformowali |
transformowałyśmy +(e)śmy transformowały |
| 2 os. |
transformowałeś +(e)ś transformował |
transformowałaś +(e)ś transformowała |
transformowałoś +(e)ś transformowało |
transformowaliście +(e)ście transformowali |
transformowałyście +(e)ście transformowały |
| 3 os. |
transformował |
transformowała |
transformowało |
transformowali |
transformowały |
bezosobnik: transformowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę transformował będę transformować |
będę transformowała będę transformować |
będę transformowało będę transformować |
będziemy transformowali będziemy transformować |
będziemy transformowały będziemy transformować |
| 2 os. |
będziesz transformował będziesz transformować |
będziesz transformowała będziesz transformować |
będziesz transformowało będziesz transformować |
będziecie transformowali będziecie transformować |
będziecie transformowały będziecie transformować |
| 3 os. |
będzie transformował będzie transformować |
będzie transformowała będzie transformować |
będzie transformowało będzie transformować |
będą transformowali będą transformować |
będą transformowały będą transformować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
transformujmy |
|
| 2 os. |
transformuj |
transformujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
transformowałbym bym transformował |
transformowałabym bym transformowała |
transformowałobym bym transformowało |
transformowalibyśmy byśmy transformowali |
transformowałybyśmy byśmy transformowały |
| 2 os. |
transformowałbyś byś transformował |
transformowałabyś byś transformowała |
transformowałobyś byś transformowało |
transformowalibyście byście transformowali |
transformowałybyście byście transformowały |
| 3 os. |
transformowałby by transformował |
transformowałaby by transformowała |
transformowałoby by transformowało |
transformowaliby by transformowali |
transformowałyby by transformowały |
bezosobnik: transformowano by
bezokolicznik: transformować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
transformując
gerundium: transformowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | transformowanie |
transformowania |
| D. | transformowania |
transformowań |
| C. | transformowaniu |
transformowaniom |
| B. | transformowanie |
transformowania |
| N. | transformowaniem |
transformowaniami |
| Ms. | transformowaniu |
transformowaniach |
| W. | transformowanie |
transformowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: transformujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | transformujący |
transformujący |
transformujący |
transformujące |
transformująca |
| D. | transformującego |
transformującego |
transformującego |
transformującego |
transformującej |
| C. | transformującemu |
transformującemu |
transformującemu |
transformującemu |
transformującej |
| B. | transformującego |
transformującego |
transformujący |
transformujące |
transformującą |
| N. | transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującą |
| Ms. | transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | transformujący |
transformujący |
transformujące |
transformujące |
| D. | transformujących |
transformujących |
transformujących |
transformujących |
| C. | transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującym |
| B. | transformujących |
transformujących |
transformujących |
transformujące |
| N. | transformującymi |
transformującymi |
transformującymi |
transformującymi |
| Ms. | transformujących |
transformujących |
transformujących |
transformujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: transformowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | transformowany |
transformowany |
transformowany |
transformowane |
transformowana |
| D. | transformowanego |
transformowanego |
transformowanego |
transformowanego |
transformowanej |
| C. | transformowanemu |
transformowanemu |
transformowanemu |
transformowanemu |
transformowanej |
| B. | transformowanego |
transformowanego |
transformowany |
transformowane |
transformowaną |
| N. | transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowaną |
| Ms. | transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | transformowani |
transformowani |
transformowane |
transformowane |
| D. | transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
| C. | transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
| B. | transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
transformowane |
| N. | transformowanymi |
transformowanymi |
transformowanymi |
transformowanymi |
| Ms. | transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
odpowiednik aspektowy: przetransformować
Składnia
|
+ | transformować | + |
KOGO/CO +
(w KOGO/CO)
|
1.b bakterie transformują
Definicja
Wymowa
[trãsformować] lub [transformować]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | transformować się |
Cytaty
|
Bakterie glebowe mogą swobodnie transformować, gdyż ich DNA jest związany z cząsteczkami gleby [...]. źródło: Internet: biotechnolog.pl |
|
|
Socjalizm jest mitologiczną Hydrą: odradza się, transformuje, prowadzi wewnętrzną walkę. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] gusty i humor transformują z wiekiem w procesie wychowawczym [...]. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
transformuję |
transformujemy |
|||
| 2 os. |
transformujesz |
transformujecie |
|||
| 3 os. |
transformuje |
transformują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
transformowałem +(e)m transformował |
transformowałam +(e)m transformowała |
transformowałom +(e)m transformowało |
transformowaliśmy +(e)śmy transformowali |
transformowałyśmy +(e)śmy transformowały |
| 2 os. |
transformowałeś +(e)ś transformował |
transformowałaś +(e)ś transformowała |
transformowałoś +(e)ś transformowało |
transformowaliście +(e)ście transformowali |
transformowałyście +(e)ście transformowały |
| 3 os. |
transformował |
transformowała |
transformowało |
transformowali |
transformowały |
bezosobnik: transformowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę transformował będę transformować |
będę transformowała będę transformować |
będę transformowało będę transformować |
będziemy transformowali będziemy transformować |
będziemy transformowały będziemy transformować |
| 2 os. |
będziesz transformował będziesz transformować |
będziesz transformowała będziesz transformować |
będziesz transformowało będziesz transformować |
będziecie transformowali będziecie transformować |
będziecie transformowały będziecie transformować |
| 3 os. |
będzie transformował będzie transformować |
będzie transformowała będzie transformować |
będzie transformowało będzie transformować |
będą transformowali będą transformować |
będą transformowały będą transformować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
transformujmy |
|
| 2 os. |
transformuj |
transformujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
transformowałbym bym transformował |
transformowałabym bym transformowała |
transformowałobym bym transformowało |
transformowalibyśmy byśmy transformowali |
transformowałybyśmy byśmy transformowały |
| 2 os. |
transformowałbyś byś transformował |
transformowałabyś byś transformowała |
transformowałobyś byś transformowało |
transformowalibyście byście transformowali |
transformowałybyście byście transformowały |
| 3 os. |
transformowałby by transformował |
transformowałaby by transformowała |
transformowałoby by transformowało |
transformowaliby by transformowali |
transformowałyby by transformowały |
bezosobnik: transformowano by
bezokolicznik: transformować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
transformując
gerundium: transformowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | transformowanie |
transformowania |
| D. | transformowania |
transformowań |
| C. | transformowaniu |
transformowaniom |
| B. | transformowanie |
transformowania |
| N. | transformowaniem |
transformowaniami |
| Ms. | transformowaniu |
transformowaniach |
| W. | transformowanie |
transformowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: transformujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | transformujący |
transformujący |
transformujący |
transformujące |
transformująca |
| D. | transformującego |
transformującego |
transformującego |
transformującego |
transformującej |
| C. | transformującemu |
transformującemu |
transformującemu |
transformującemu |
transformującej |
| B. | transformującego |
transformującego |
transformujący |
transformujące |
transformującą |
| N. | transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującą |
| Ms. | transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | transformujący |
transformujący |
transformujące |
transformujące |
| D. | transformujących |
transformujących |
transformujących |
transformujących |
| C. | transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującym |
| B. | transformujących |
transformujących |
transformujących |
transformujące |
| N. | transformującymi |
transformującymi |
transformującymi |
transformującymi |
| Ms. | transformujących |
transformujących |
transformujących |
transformujących |
odpowiednik aspektowy: przetransformować
2. prąd
Definicja
Wymowa
[trãsformować] lub [transformować]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia elektryczność
Połączenia
- transformować prąd
Cytaty
|
Do zmniejszenia ilości uciążliwych awarii potrzebna nam jest większa liczba [...] głównych punktów zasilania, które transformują napięcie ze 110 kV na 15 kV [...]. źródło: NKJP: Bez napięcia, Dziennik Bałtycki, 1999-10-11 |
|
|
Stacja [...] nie została wyposażona w tzw. „ściany osłonowe” mające za zadanie zatrzymywać bardzo silne pole magnetyczne, które powstaje w czasie pracy urządzeń transformujących prąd elektryczny. źródło: NKJP: Andrzej Moskwiak: Jak pozbyć się stacji transformatorowej?, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1992-05-01 |
|
|
[...] prąd przemienny jest łatwo przesyłać z elektrowni do odbiorcy, bo można go transformować [...]. źródło: Internet: elektroda.pl |
|
|
[...] napięcie prądu przemiennego jest transformowane za pomocą transformatora [...]. źródło: Prace Instytutu Elektrotechniki, 1990 (books.google.pl) |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
transformuję |
transformujemy |
|||
| 2 os. |
transformujesz |
transformujecie |
|||
| 3 os. |
transformuje |
transformują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
transformowałem +(e)m transformował |
transformowałam +(e)m transformowała |
transformowałom +(e)m transformowało |
transformowaliśmy +(e)śmy transformowali |
transformowałyśmy +(e)śmy transformowały |
| 2 os. |
transformowałeś +(e)ś transformował |
transformowałaś +(e)ś transformowała |
transformowałoś +(e)ś transformowało |
transformowaliście +(e)ście transformowali |
transformowałyście +(e)ście transformowały |
| 3 os. |
transformował |
transformowała |
transformowało |
transformowali |
transformowały |
bezosobnik: transformowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę transformował będę transformować |
będę transformowała będę transformować |
będę transformowało będę transformować |
będziemy transformowali będziemy transformować |
będziemy transformowały będziemy transformować |
| 2 os. |
będziesz transformował będziesz transformować |
będziesz transformowała będziesz transformować |
będziesz transformowało będziesz transformować |
będziecie transformowali będziecie transformować |
będziecie transformowały będziecie transformować |
| 3 os. |
będzie transformował będzie transformować |
będzie transformowała będzie transformować |
będzie transformowało będzie transformować |
będą transformowali będą transformować |
będą transformowały będą transformować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
transformujmy |
|
| 2 os. |
transformuj |
transformujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
transformowałbym bym transformował |
transformowałabym bym transformowała |
transformowałobym bym transformowało |
transformowalibyśmy byśmy transformowali |
transformowałybyśmy byśmy transformowały |
| 2 os. |
transformowałbyś byś transformował |
transformowałabyś byś transformowała |
transformowałobyś byś transformowało |
transformowalibyście byście transformowali |
transformowałybyście byście transformowały |
| 3 os. |
transformowałby by transformował |
transformowałaby by transformowała |
transformowałoby by transformowało |
transformowaliby by transformowali |
transformowałyby by transformowały |
bezosobnik: transformowano by
bezokolicznik: transformować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
transformując
gerundium: transformowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | transformowanie |
transformowania |
| D. | transformowania |
transformowań |
| C. | transformowaniu |
transformowaniom |
| B. | transformowanie |
transformowania |
| N. | transformowaniem |
transformowaniami |
| Ms. | transformowaniu |
transformowaniach |
| W. | transformowanie |
transformowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: transformujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | transformujący |
transformujący |
transformujący |
transformujące |
transformująca |
| D. | transformującego |
transformującego |
transformującego |
transformującego |
transformującej |
| C. | transformującemu |
transformującemu |
transformującemu |
transformującemu |
transformującej |
| B. | transformującego |
transformującego |
transformujący |
transformujące |
transformującą |
| N. | transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującą |
| Ms. | transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | transformujący |
transformujący |
transformujące |
transformujące |
| D. | transformujących |
transformujących |
transformujących |
transformujących |
| C. | transformującym |
transformującym |
transformującym |
transformującym |
| B. | transformujących |
transformujących |
transformujących |
transformujące |
| N. | transformującymi |
transformującymi |
transformującymi |
transformującymi |
| Ms. | transformujących |
transformujących |
transformujących |
transformujących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: transformowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | transformowany |
transformowany |
transformowany |
transformowane |
transformowana |
| D. | transformowanego |
transformowanego |
transformowanego |
transformowanego |
transformowanej |
| C. | transformowanemu |
transformowanemu |
transformowanemu |
transformowanemu |
transformowanej |
| B. | transformowanego |
transformowanego |
transformowany |
transformowane |
transformowaną |
| N. | transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowaną |
| Ms. | transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | transformowani |
transformowani |
transformowane |
transformowane |
| D. | transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
| C. | transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
transformowanym |
| B. | transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
transformowane |
| N. | transformowanymi |
transformowanymi |
transformowanymi |
transformowanymi |
| Ms. | transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
transformowanych |
odpowiednik aspektowy: przetransformować
Składnia
|
+ | transformować | + |
CO +
(na CO)
|