Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *pektь 'pieczenie'
Pierwotne prasłowiańskie znaczenie 'pieczenie' rozwinęło się do znaczenia 'urządzenie do pieczenia mięsa, chleba', wtórnie i później: 'urządzenie do ogrzewania pomieszczenia' (Bor)
1. do ogrzewania
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
Połączenia
- chlebowy, domowy, kuchenny; elektryczny, kaflowy, żelazny; ciepły, gorący, rozgrzany, rozpalony piec; piec piekarski; akumulacyjny, gazowy, olejowy, węglowy
- piec centralnego ogrzewania
- piec do ogrzewania, do wypieku (bułeczek, chleba, macy…)
- piec na drewno, na węgiel
- piec w kuchni
- drzwiczki, kafle, palenisko, ruszt; ciepło, temperatura pieca
- dym, żar z pieca
- piec dymi; grzeje, ogrzewa coś
- budować, postawić, stawiać; rozpalić/rozpalać piec
- dołożyć/dokładać; wrzucić coś do pieca
- napalić, palić, rozpalić/rozpalać; spalić coś; piec, upiec coś w piecu
- baba jak piec, dziewka jak piec
- gorący jak piec, wielki jak piec
Cytaty
|
W jej niewielkim mieszkaniu piec ogrzewa ledwie jeden pokój. źródło: NKJP: Mariusz Weidner: Na łasce urzędników, Nowiny Raciborskie, 2007-12-04 |
|
|
Głowa bolała jeszcze bardziej, na dodatek piec wystygł, robiło się zimno, cuchnęło popiołem. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007 |
|
|
Ułożyć w rondelku wysmarowanym masłem połowę ryżu, na tym położyć jabłka, przykryć resztę ryżu i wstawić w piec na pół godziny. źródło: NKJP: Smakosz: Biały jak kwiat śliwy, Dziennik Polski, 2001-05-26 |
|
|
W piecu rozpalasz ogień, na piecu można nagrzać wody na herbatę, na zupę. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006 |
|
|
Zdun, który miał poprawić piec w chałupie i zbudować jeszcze dwa w dawnych budynkach obory i stodoły, pracował szybko i pił dużo. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2006 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | piec |
piece |
|
| D. | pieca |
pieców |
|
| C. | piecowi |
piecom |
|
| B. | piec |
piece |
|
| N. | piecem |
piecami |
|
| Ms. | piecu |
piecach |
|
| W. | piecu |
piece |
2. hutniczy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem
Połączenia
- ceramiczny, hutniczy; rozgrzany; wielki piec; piec cementowy, garncarski, obrotowy
- piec huty
- piec do wypalania (ceramiki, gliny, wapna), do wytopu ( metali, surówki, żelaza...)
- palenisko, ściany; ciepło, temperatura, żar pieca
- temperatura w piecu
- gasić, rozpalić/rozpalać piec
- prosto z pieca
Cytaty
|
Moi wujkowie, hutnicy, gdy przetaczała się wojna, nie gasili pieców, bo wygaszony piec idzie na złom. źródło: NKJP: Lidia Ostałowska: Regiony, Gazeta Wyborcza, 1993-03-19 |
|
|
Powstał też Warsztat Terapii Zajęciowej, wyposażony w pełni zautomatyzowany piec do wypalania ceramiki. źródło: NKJP: E.H.: Prostowanie kręgosłupów, Nowiny Raciborskie, 2002-01-23 |
|
|
Akurat, kiedy mieli się poddać i zwątpić w cały rozwój cywilizacji, temperatura w piecu sięgnęła 1200 stopni. Żar stopił miedź, pozwolił połączyć ją z cyną. źródło: NKJP: Katarzyna Kobylarczyk: Kultura bez gwoździ, Rockowo, folkowo i chóralnie, 2005-01-08 |
|
|
Samuel Goldfarb w 1829 r. wybudował na folwarku Czarnów piec do wypalania wapna [...]. źródło: NKJP: Krzysztof Urbański: Leksykon dziejów ludności żydowskiej Kielc 1789-1999, 2000 |
|
|
Pan Marek czyścił kiedyś wielki piec w hucie. źródło: NKJP: Jarosław Zych: Kominiarska dola, Dziennik Polski, 2001-02-07 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | piec |
piece |
|
| D. | pieca |
pieców |
|
| C. | piecowi |
piecom |
|
| B. | piec |
piece |
|
| N. | piecem |
piecami |
|
| Ms. | piecu |
piecach |
|
| W. | piecu |
piece |
3. krematoryjny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- kremacyjny, krematoryjny; ognisty piec
- komara gazowa i krematoryjny piec
- ruszt; żar; przepustowość pieca
- drzwiczki od pieca; dym, płomienie z pieca
- ktoś przewidziany do pieca
- piec pochłonął kogoś; piece (krematorium, Majdanka, Oświęcimia...) dymią
- rozpalać piec
- trafić; wrzucić kogoś do pieca
- wrzucić kogoś w piec
- palić kogoś w piecach
Cytaty
|
Dla potrzeb dokumentacji Amerykanie odtwarzali m.in. sceny dostarczania rozebranych, zbezczeszczonych zwłok, ciągniętych metalowymi prętami przez przebranych w pasiaki Niemców, i kierowanych następnie do pieców krematoryjnych źródło: NKJP: Andrzej Domagalski: Stolarz, pisarz, więzień Dachau, Dziennik Polski, 2008-09-13 |
|
|
W niezmienności pewnych norm, ograniczających i określających życie ludzkie, zawiera się podstawa moralna ludzkości. Tymczasem te normy właśnie postanowiła zaatakować i rozsadzić grupa ludzi, których symbolicznym środkiem działalności stała się komora gazowa i piec krematoryjny. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Przestrzeń dzieł wiecznych: eseje o tradycji kultury śródziemnomorskiej,1993 |
|
|
A już zwłaszcza to, że wykupili pana od Niemców i po oprowadzeniu z należnym szacunkiem po obozie wrzucili żywcem do krematoryjnego pieca. źródło: NKJP: Andrzej Bart: Fabryka Muchłapek, 2008 |
|
|
Pułkownik Morawski, wielki kobieciarz i znakomity wojskowy, zabrał ze sobą do grobu, czy może raczej do krematoryjnego pieca , odpowiedź na to pytanie. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, Twój Styl, 1997 |
|
|
Naród najbardziej nieszczęśliwy, bo przewidziany w pierwszej kolejności do krematoryjnych pieców Żydów od początku pozbawiono nawet tych minimalnych praw, jakie mieli Polacy w Generalnej Guberni. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 2001 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | piec |
piece |
|
| D. | pieca |
pieców |
|
| C. | piecowi |
piecom |
|
| B. | piec |
piece |
|
| N. | piecem |
piecami |
|
| Ms. | piecu |
piecach |
|
| W. | piecu |
piece |
4. wzmacniacz
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
Cytaty
|
Gitara grała tak głośno i ostro, że Clapton musiał odstawić swój piec jak najdalej od mikrofonu, przez co większość sygnału zebrał mikrofon przy perkusji. źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem : kronnika czasów popkultury, 2000 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | piec |
piece |
|
| D. | pieca |
pieców |
|
| C. | piecowi |
piecom |
|
| B. | piec |
piece |
|
| N. | piecem |
piecami |
|
| Ms. | piecu |
piecach |
|
| W. | piecu |
piece |