UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

berlinka

Chronologizacja

1786, SL
Od 1743 w znaczeniu 'moneta' (Elektroniczny korpus tekstów polskich z XVII I XVIII w.).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. berlinka
berlinki
D. berlinki
berlinek
C. berlince
berlinkom
B. berlinkę
berlinki
N. berlinką
berlinkami
Ms. berlince
berlinkach
W. berlinko
berlinki

Pochodzenie

Od: Berlin

1. droga

Definicja

pot. 
przebiegający przez Polskę odcinek drogi z Berlina do Królewca, budowanej w okresie III Rzeszy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  droga

Połączenia

  • modernizacja, remont berlinki
  • jazda berlinką

Cytaty

O tym, że berlinka należy do najbardziej niebezpiecznych dróg regionu warmińsko-mazurskiego, zmotoryzowani czytelnicy informowali nas od dawna.

źródło: NKJP: Uwaga, bandyci, IKAT Gazeta Braniewska, 2000-09-01

Regionu raczej nie stać będzie na jednoczesną modernizację berlinki i drogi od Bezled.

źródło: NKJP: Berlinka zagrożona?, 2011

2. statek

Definicja

żegl. 
dawniej używany płaskodenny statek rzeczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  statek

Cytaty

Nad Sekwaną jest cisza. Na nieruchomych barkach i berlinkach suszy się bielizna, na brzegu chodzą kury i skaczą króliki z barek i berlinek, które mają „wychodne”, a obok siedzą niewzruszeni wędkarze.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem, 1957

Oddział transportowy flotylli posiadał w tym czasie 9 statków parowych i 18 berlinek , a jego stan osobowy liczył 11 oficerów i podchorążych, 222 podoficerów i marynarzy oraz 45 pracowników cywilnych.

źródło: NKJP: Jerzy Przybylski: Marynarze w walce o niepodległość Polski (1918-1920), 1999

Już nazajutrz ładowaliśmy zboże, zsypane na ziemię, do berlinek, które niezwłocznie odpływały Motławą do Gdańska.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Wolne miasto, 2002

Odesłania

Zob. też:

odrak

3. powóz

Definicja

resorowany kryty powóz konny dla czterech osób, o bogato zdobionym pudle, z dużymi oknami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  powóz

Cytaty

O, trzy dni minęły od poprzedniej jego wizyty, a nie jeździł ci już, od tumanu kurzu nieosłonięty, kałamaszką, która na każdym kamieniu podskakiwała; odtąd raz piękną berlinką, lakierowaną, nowiuteńką, za imperatorskie rubelki kupioną [...]

źródło: Jacek Dehnel: Marka Makryna, 2014 (books.google.pl)

4. kobieta

Definicja

przest. 
żeńska nazwa osobowa od: Berlin

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  Berlinianka

Cytaty

A przy okazji przypomniało mi się, jak jedna Niemka koło Kolonii zabawiała towarzystwo opowiadaniem o pewnej berlince chodzącej z nią na lekcje.

źródło: Internet: joemonster.org

Data ostatniej modyfikacji: 11.03.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj