UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gderliwy

Chronologizacja

1794, SL
W postaci: gdyrliwy

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gderliwy
gderliwy
gderliwy
gderliwe
gderliwa
D. gderliwego
gderliwego
gderliwego
gderliwego
gderliwej
C. gderliwemu
gderliwemu
gderliwemu
gderliwemu
gderliwej
B. gderliwego
gderliwego
gderliwy
gderliwe
gderliwą
N. gderliwym
gderliwym
gderliwym
gderliwym
gderliwą
Ms. gderliwym
gderliwym
gderliwym
gderliwym
gderliwej
W. gderliwy
gderliwy
gderliwy
gderliwe
gderliwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gderliwi
gderliwi
gderliwe
gderliwe
D. gderliwych
gderliwych
gderliwych
gderliwych
C. gderliwym
gderliwym
gderliwym
gderliwym
B. gderliwych
gderliwych
gderliwych
gderliwe
N. gderliwymi
gderliwymi
gderliwymi
gderliwymi
Ms. gderliwych
gderliwych
gderliwych
gderliwych
W. gderliwi
gderliwi
gderliwe
gderliwe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gderliwszy
gderliwszy
gderliwszy
gderliwsze
gderliwsza
D. gderliwszego
gderliwszego
gderliwszego
gderliwszego
gderliwszej
C. gderliwszemu
gderliwszemu
gderliwszemu
gderliwszemu
gderliwszej
B. gderliwszego
gderliwszego
gderliwszy
gderliwsze
gderliwszą
N. gderliwszym
gderliwszym
gderliwszym
gderliwszym
gderliwszą
Ms. gderliwszym
gderliwszym
gderliwszym
gderliwszym
gderliwszej
W. gderliwszy
gderliwszy
gderliwszy
gderliwsze
gderliwsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gderliwsi
gderliwsi
gderliwsze
gderliwsze
D. gderliwszych
gderliwszych
gderliwszych
gderliwszych
C. gderliwszym
gderliwszym
gderliwszym
gderliwszym
B. gderliwszych
gderliwszych
gderliwszych
gderliwsze
N. gderliwszymi
gderliwszymi
gderliwszymi
gderliwszymi
Ms. gderliwszych
gderliwszych
gderliwszych
gderliwszych
W. gderliwsi
gderliwsi
gderliwsze
gderliwsze

Pochodzenie

Zob. gderać

1.a człowiek

Definicja

pot. 
taki, który często wyraża swoje niezadowolenie z czegoś, mówiąc w sposób dokuczliwy, męczący słuchacza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

Jego szef, gderliwy [...], suchy jak tyka, z wiecznie skwaszoną miną człowieka cierpiącego na woreczek żółciowy, wyjechał do Lwowa [...].

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Wydawało się Pawłowi, że uchwycił istotę przemiany Kozłowskiego, spod maski gderliwego marudy wyjrzała na świat żywa inteligencja.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

To [...] gderliwa, stara baba, narzekająca bez końca na ludzi, na cały świat [...].

źródło: NKJP: Ślubuję Ci..., Dziennik Polski, 2001-05-25

1.b głos

Definicja

pot. 
charakterystyczny dla kogoś, kto wyraża swoje niezadowolenie z czegoś, mówiąc w sposób dokuczliwy, męczący słuchacza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

  • gderliwy głos, ton

Cytaty

[...] ze schodów dobiegł [...] gderliwy głos starej hrabiny. Znowu karciła wnuczkę.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

– To ja chyba pójdę [...] – powiedział niepewnie. [...] Nie czekając na gderliwą odpowiedź sąsiada, wyleciał na korytarz i szybko wbiegł schodami na swoje piętro.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

- Nie mam pojęcia - mruknęła niechętnie i dodała gderliwym tonem: - A pan nie powinien palić.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Osiedle prominentów, 1997

2. terkot silnika

Definicja

książk. 
przypominający brzmieniem mowę kogoś, kto wyraża swoje niezadowolenie w sposób dokuczliwy i męczący słuchacza

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Odprowadzało ich tylko gderliwe naszczekiwanie psa.

źródło: Henryk Pająk: Wolny, 1992 (books.google.pl)

Na szczęście gderliwy terkot silnika [...] szybko ustaje po osiągnięciu przez motor temperatury roboczej.

źródło: Internet: motocaina.pl

Data ostatniej modyfikacji: 18.04.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json