sponka

  • Definicja
    poprzeczna belka stanowiąca dawniej element konstrukcji sań
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK I TECHNIKA

    Urządzenia i maszyny

    budowa urządzeń i maszyn


    CZŁOWIEK I TECHNIKA

    Transport

    transport lądowy


    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Tradycja

    świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

  • Relacje znaczeniowe
    hiperonimy:  belka
  • Cytaty

    Do przewożenia beczek z wodą czy gnojówką służyły tzw. włóki saniowe - sanie bez stramów. Były to dwie płozy połączone poprzecznymi beleczkami z przednią sponką, do której przytwierdzano łańcuchy lub powrozy zaprzęgu.

    źródło: Józef Burszta: Kultura ludowa Mazurów i Warmiaków, 1976 (books.google.pl)

    Przodki i zajdki w saniach podwójnych na nasadach miały nabite 3 sponki, zwane także ławkami. W środkowej sponce znajdował się otwór, w który zasadzało się drewniany lub żelazny sworzeń, gwóźdź, tybel, uprzednio przetykając go przez kierownik nałożony na wierzch sań.

    źródło: Anna Kutrzeba-Pojnarowa: Kurpie, Puszcza Zielona, 1962 (books.google.pl)
  • Odmiana

    część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. sponka
    		 sponki
    D. sponki
    		 sponek
    C. sponce
    		 sponkom
    B. sponkę
    		 sponki
    N. sponką
    		 sponkami
    Ms. sponce
    		 sponkach
    W. sponko
    		 sponki
  • Pochodzenie

    Zob. spona

CHRONOLOGIZACJA:
1 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'ozdobna sprzączka, klamra, spinka, też naszyjnik, bransoleta'
CHRONOLOGIZACJA POKAŻ WSZYSTKO
Data ostatniej modyfikacji: 10.07.2026