kciuk
-
jeden z palców dłoni, składający się z dwóch członów, znajdujący się z boku w stosunku do pozostałych czterech
-
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA
Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego
części ciała, elementy i substancje składowe -
hiperonimy: palec
-
- lewy, prawy; sztuczny kciuk
- kciuk (lewej, prawej) dłoni
- kciuk i palec wskazujący; paluch i kciuk
- kłąb, mięsień odwodziciel, prostownik, przywodziciel, zginacz; nasada, opuszka, paznokieć; grubość, szerokość, wielkość; kawałek; odcisk; ruch kciuka; za pomocą kciuka
- ssać; unosić, wyprostować, wystawić kciuk;
- uniesiony (do góry); wybity, złamany kciuk
- wyłamanie, zmiażdżenie kciuka
- gładzić, pocierać; przytrzymać; pokazać, wskazać/wskazywać kciukiem
- z wyjątkiem kciuka
-
[...] wspinanie się po pniach drzew dało podstawy do powstania postawy wyprostowanej, a przeciwstawny kciuk służący do chwytania gałęzi okazał się niezwykle sprawnym udoskonaleniem, które dało nam ogromne możliwości.
źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Nobel z Gobi, Polityka, 2005-12-24
Nie umiała ani czytać, ani pisać. Na dokumentach stawiała krzyżyk albo odcisk kciuka.
źródło: NKJP: Grażyna Kuryłło: On i ona, Gazeta Wyborcza - Dodatek, 1995-03-10
[...] lewą ręką obejmujemy tułów chorego, a kciukiem prawej ręki przyciskamy w uderzony punkt i masujemy, nie odrywając palca od ciała, w lewą stronę (jakbyśmy odkręcali).
źródło: NKJP: Mirosław Winczewski: Kręgarstwo dla każdego: kręgarstwo radiestezyjne, terapia i profilaktyka, kręgarstwo klasyczne, chiropraktyka, 2006
Jest na luzie, marynarka rozpięta, dwa kciuki w kieszonkach kamizelki.
źródło: NKJP: Tadeusz Zimecki: Ja, Franek... , 2001
Stacho ujmuje trawkę w rozdygotane palce, umieszcza ją między kciukami i dmucha. Rozlega się dwukrotnie donośny, wibrujący dźwięk.
źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974
-
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
liczba pojedyncza liczba mnoga M. kciuk
kciuki
D. kciuka
kciuków
C. kciukowi
kciukom
B. kciuk
kciuki
N. kciukiem
kciukami
Ms. kciuku
kciukach
W. kciuku
kciuki
-
Od: dawnego krzciuk, co najprawdopodobniej jest derywatem od st.-pol. i dial. krzcić 'chrzcić' (jako określenie palca, którym kapłan w czasie chrztu namaszcza dziecko świętym olejem).