odważyć się
-
zrobić coś mimo trudności i niebezpieczeństw
-
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA
Ocena i wartościowanie
wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia -
synonimy: ośmielić się
-
- odważyć się na krytykę, na reformy, na rozmowę, na walkę
- odważyć się grać, walczyć, wystąpić, zaatakować; podejść, pójść, przyjść, ruszyć, wejść, wyjechać, wyjść, zbliżyć; pokazać coś, robić coś, zrobić coś; podnieść rękę, sięgnąć po coś; krytykować, mówić, napisać, odezwać, odmówić czegoś, ogłosić, opowiedzieć, opublikować coś, poprosić, powiedzieć, przeciwstawić, skłamać, skrytykować, spytać, upomnieć, zakwestionować coś, zaproponować, zaprotestować, zapytać, złożyć zeznania, zwrócić uwagę; myśleć, podjąć decyzję, pomyśleć; zaryzykować
-
Trzeba długo jeździć na deskach, żeby się odważyć skakać z takiej skoczni, nawet tej najmniejszej.
źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1993
W wyższych partiach gór jest na tyle niebezpiecznie, że tylko szaleniec mógłby odważyć się na wędrówkę po połoninach.
źródło: NKJP: Uwaga na lawiny, Super Nowości nr 14/12, 1998
Gdy opozycja organizowała konferencję prasową przed kolejną falą demonstracji, polecenie władz było jeszcze jaśniejsze: „zignorować”. Żadna telewizja nie odważyła się wysłać na tę konferencję swojej ekipy.
źródło: NKJP: Marcin Wojciechowski: Pomarańczowy majdan, 2006
Głuche niezadowolenie przekształciło się w determinację i wybuchło na Wybrzeżu. Robotnicy odważyli się i wygrali, choć kosztem krwi.
źródło: NKJP: Waldemar Kuczyński: Burza nad Wisłą: dziennik 1980-1981, 2002
-
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. odważę się
odważymy się
2 os. odważysz się
odważycie się
3 os. odważy się
odważą się
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. odważyłem się
+(e)m się odważył
odważyłam się
+(e)m się odważyła
odważyłom się
+(e)m się odważyło
odważyliśmy się
+(e)śmy się odważyli
odważyłyśmy się
+(e)śmy się odważyły
2 os. odważyłeś się
+(e)ś się odważył
odważyłaś się
+(e)ś się odważyła
odważyłoś się
+(e)ś się odważyło
odważyliście się
+(e)ście się odważyli
odważyłyście się
+(e)ście się odważyły
3 os. odważył się
odważyła się
odważyło się
odważyli się
odważyły się
bezosobnik: odważono się
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. odważmy się
2 os. odważ się
odważcie się
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. odważyłbym się
bym się odważył
odważyłabym się
bym się odważyła
odważyłobym się
bym się odważyło
odważylibyśmy się
byśmy się odważyli
odważyłybyśmy się
byśmy się odważyły
2 os. odważyłbyś się
byś się odważył
odważyłabyś się
byś się odważyła
odważyłobyś się
byś się odważyło
odważylibyście się
byście się odważyli
odważyłybyście się
byście się odważyły
3 os. odważyłby się
by się odważył
odważyłaby się
by się odważyła
odważyłoby się
by się odważyło
odważyliby się
by się odważyli
odważyłyby się
by się odważyły
bezosobnik: odważono by się
bezokolicznik: odważyć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni: odważywszy się
gerundium: odważenie się
rodzaj gramatyczny: dk
liczba pojedyncza liczba mnoga M. odważenie się
odważenia się
D. odważenia się
odważeń się
C. odważeniu się
odważeniom się
B. odważenie się
odważenia się
N. odważeniem się
odważeniami się
Ms. odważeniu się
odważeniach się
W. odważenie się
odważenia się
odpowiednik aspektowy: odważać się
-
Rzosobowy + odważyć się + (BEZOKOLICZNIK)Rzosobowy + odważyć się + (na CO) -
Zob. ważyć
SJPXVII
STR
SL
SWil
SJPWar
SJPDor
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP