odważyć się

  • zrobić coś mimo trudności i niebezpieczeństw
  • CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Ocena i wartościowanie

    wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

  • synonimy:  ośmielić się
    • odważyć się na krytykę, na reformy, na rozmowę, na walkę
    • odważyć się grać, walczyć, wystąpić, zaatakować; podejść, pójść, przyjść, ruszyć, wejść, wyjechać, wyjść, zbliżyć; pokazać coś, robić coś, zrobić coś; podnieść rękę, sięgnąć po coś; krytykować, mówić, napisać, odezwać, odmówić czegoś, ogłosić, opowiedzieć, opublikować coś, poprosić, powiedzieć, przeciwstawić, skłamać, skrytykować, spytać, upomnieć, zakwestionować coś, zaproponować, zaprotestować, zapytać, złożyć zeznania, zwrócić uwagę; myśleć, podjąć decyzję, pomyśleć; zaryzykować
  • Trzeba długo jeździć na deskach, żeby się odważyć skakać z takiej skoczni, nawet tej najmniejszej.

    źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1993

    W wyższych partiach gór jest na tyle niebezpiecznie, że tylko szaleniec mógłby odważyć się na wędrówkę po połoninach.

    źródło: NKJP: Uwaga na lawiny, Super Nowości nr 14/12, 1998

    Gdy opozycja organizowała konferencję prasową przed kolejną falą demonstracji, polecenie władz było jeszcze jaśniejsze: „zignorować”. Żadna telewizja nie odważyła się wysłać na tę konferencję swojej ekipy.

    źródło: NKJP: Marcin Wojciechowski: Pomarańczowy majdan, 2006

    Głuche niezadowolenie przekształciło się w determinację i wybuchło na Wybrzeżu. Robotnicy odważyli się i wygrali, choć kosztem krwi.

    źródło: NKJP: Waldemar Kuczyński: Burza nad Wisłą: dziennik 1980-1981, 2002

  • część mowy: czasownik

    aspekt: dokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. odważę się
    odważymy się
    2 os. odważysz się
    odważycie się
    3 os. odważy się
    odważą się

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. odważyłem się
    +(e)m się odważył
    odważyłam się
    +(e)m się odważyła
    odważyłom się
    +(e)m się odważyło
    odważyliśmy się
    +(e)śmy się odważyli
    odważyłyśmy się
    +(e)śmy się odważyły
    2 os. odważyłeś się
    +(e)ś się odważył
    odważyłaś się
    +(e)ś się odważyła
    odważyłoś się
    +(e)ś się odważyło
    odważyliście się
    +(e)ście się odważyli
    odważyłyście się
    +(e)ście się odważyły
    3 os. odważył się
    odważyła się
    odważyło się
    odważyli się
    odważyły się

    bezosobnik: odważono się

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. odważmy się
    2 os. odważ się
    odważcie się

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. odważyłbym się
    bym się odważył
    odważyłabym się
    bym się odważyła
    odważyłobym się
    bym się odważyło
    odważylibyśmy się
    byśmy się odważyli
    odważyłybyśmy się
    byśmy się odważyły
    2 os. odważyłbyś się
    byś się odważył
    odważyłabyś się
    byś się odważyła
    odważyłobyś się
    byś się odważyło
    odważylibyście się
    byście się odważyli
    odważyłybyście się
    byście się odważyły
    3 os. odważyłby się
    by się odważył
    odważyłaby się
    by się odważyła
    odważyłoby się
    by się odważyło
    odważyliby się
    by się odważyli
    odważyłyby się
    by się odważyły

    bezosobnik: odważono by się

    bezokolicznik: odważyć się

    imiesłów przysłówkowy uprzedni: odważywszy się

    gerundium: odważenie się

    odpowiednik aspektowy: odważać się

  • Rzosobowy + odważyć się +
    (BEZOKOLICZNIK)
    Rzosobowy + odważyć się +
    (na CO)
  • Zob.  ważyć 

CHRONOLOGIZACJA:
SPXVI
SJPXVII
STR
SL
SWil
SJPWar
SJPDor
SJPSz
SJPDun
ISJP
PSWP
USJP
Data ostatniej modyfikacji: 18.11.2011