metropolita

  • arcybiskup, który jest zwierzchnikiem metropolii
  • CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Religia – kościół

    osoby związane z religią i kościołem

    • były, dotychczasowy, nowy, obecny, ówczesny; nasz; greckokatolicki, prawosławny, rzymskokatolicki, unicki metropolita; metropolita częstochowski, gdański, gnieźnieński, katowicki, krakowski, lubelski, poznański, przemyski, warszawski, wrocławski...; kijowski, lwowski, moskiewski...
    • metropolita (kardynał) Adam Sapieha, Andrzej Szeptycki, Karol Wojtyła; Bazyli, Filaret, Joann
    • metropolita Kościoła greckokatolickiego; Krakowa, Warszawy, Polski...
    • metropolita i biskupi, metropolita i patriarcha; arcybiskup i metropolita
    • arcybiskup, biskup, kardynał, ksiądz metropolita
    • apel; list (pasterski), pismo, słowa, wystąpienie; postać; postawa, stanowisko, zgoda; wybór; funkcja, godność, urząd, władza; obecność, wizyta; rezydencja, siedziba; goście; śmierć, życie; pod przewodnictwem, z udziałem metropolity
    • metropolita celebrował, koncelebrował, odprawił mszę św., nabożeństwo; dokonał czegoś; objął patronat nad czymś; poprowadził modlitwę; poświęcił coś; przewodniczył czemuś; przyjął kogoś; przypomniał coś; powołany przez metropolitę
    • zwrócić się do metropolity
    • zdaniem metropolity
  • Mszy św. żałobnej przewodniczył metropolita krakowski kardynał Franciszek Macharski.

    źródło: NKJP: Naśladowcy Chrystusa, Dziennik Polski -- Podhale, 2002-01-07

    16 października 1978 r. 111-osobowe konklawe wybrało arcybiskupa i metropolitę Krakowa, 58-letniego kardynała Karola Wojtyłę, na papieża - 264. z kolei zwierzchnika Kościoła katolickiego.

    źródło: NKJP: (PAP): Przed i po wyborze, Dziennik Polski -- Kraj , 2000-05-18

    Arcybiskup metropolita warszawski ksiądz Józef Glemp, podobnie jak jego poprzednicy August Hlond i Stefan Wyszyński [...]otrzymał tytuł kardynalski.

    źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

    W 1839 r. nakłoniono metropolitę unickiego Józefa Siemaszkę do przejścia na prawosławie wraz z ogółem wiernych. W ten sposób zlikwidowano powiązany z Rzymem Kościół unicki w zachodnich guberniach Cesarstwa.

    źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968

    Sobory i synody w IV-V w. ustaliły prawne zasady funkcjonowania prowincji kościelnych i określiły granice władzy metropolitów.

    źródło: NKJP: Waldemar Ceran: Historia i bibliografia rozumowana bizantynologii polskiej (1800-1998), 1999

  • część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: m1

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. metropolita
    metropolici
    ndepr
    metropolity
    depr
    D. metropolity
    metropolitów
    C. metropolicie
    metropolitom
    B. metropolitę
    metropolitów
    N. metropolitą
    metropolitami
    Ms. metropolicie
    metropolitach
    W. metropolito
    metropolici
    ndepr
    metropolity
    depr
  • łac. metropolīta

    z gr. mētropolítēs 'obywatel metropolii'

    Dawna forma metropolit z cerkiewnosłowiańskiego (Bańk); późniejsza postać metropolita z łaciny

CHRONOLOGIZACJA:
1458, SStp
W postaci: metropolit
Data ostatniej modyfikacji: 13.01.2023