dorożka

  • lekki pojazd konny z opuszczanym dachem, który służy do przewożenia osób za określoną opłatą we wskazane miejsce
  • CZŁOWIEK I TECHNIKA

    Transport

    transport lądowy

  • synonimy:  drynda
    fiakier
    hiperonimy:  powóz
    • elegancka, strojna, stylowa; góralska, królewska; dwukonna, konna dorożka
    • dorożka króla
    • dorożka z pasażerami, z przebierańcami, z turystami; dorożki z kapelami
    • buda, koła dorożki; korowód, parada, postój, przejazd dorożek
    • postój, zadaszenie dla dorożek
    • dorożkarz z dorożką
    • damy, goście w dorożce; ślady po dorożkach
    • siąść w dorożkę
    • dorożka jeździ, podjeżdża
    • sprowadzić, wynająć, złapać dorożkę; kontrolować dorożki
    • jechać/jeździć, nadjeżdżać, odjechać/odjeżdżać, powozić, przejechać/przejeżdżać, wyruszyć, zajechać dorożką
    • wsiąść/wsiadać, wskoczyć do dorożki
    • jechać w dorożce
  • Do hotelu pojechali konną dorożką.

    źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

    Gdy wjadą w sosnowy las, doktór podniesie, mimo upału, budę dorożki.

    źródło: NKJP: Hanna Krall: Prawnuk, Magazyn nr 2 dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-01-09

    Od wczoraj miał funkcjonować na Rynku Głównym [...] tymczasowy postój dla dorożek, gdzie do wczesnego popołudnia jest cień.

    źródło: NKJP: (MM): Bez cienia dla koni, Dziennik Polski, 2001-05-02

    [...] wynajęła dorożkę, wzięła na ręce Hanię, udała się do wsi Chojny.

    źródło: NKJP: K.Jakubowski: Opowiadała kawały, trafiła do więzienia, Tygodnik Ciechanowski, 2006-01-05

    Ledwie wysiadł z dorożki, zostawiając woźnicy pański napiwek, otoczyła go gromada małych uliczników, zwabionych szykiem wielkiego pana.

    źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

  • część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: ż

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. dorożka
    dorożki
    D. dorożki
    dorożek
    C. dorożce
    dorożkom
    B. dorożkę
    dorożki
    N. dorożką
    dorożkami
    Ms. dorożce
    dorożkach
    W. dorożko
    dorożki
  • ros. dróžki 'lekki powóz'

    W polszczyźnie wyraz uległ wtórnej rusyfikacji (charakterystyczny dla rosyjskiego pełnogłos  -oro- ) w wyniku skojarzenia z ros. rzecz.  doróga  'droga'.

CHRONOLOGIZACJA:
1802, Gazeta Warszawska, nr 47, polona.pl
Data ostatniej modyfikacji: 07.02.2023