słupieć

  • książk.  nieruchomieć w wyniku silnych wrażeń
  • CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Stany psychiczne człowieka

    zachowania emocjonalne

  • I gdy tak stoję niemal z nosem na framudze, żeby choć szmer życia za nimi usłyszeć, one się po prostu otwierają i Hania z dzieciaczkiem na ręku wypuszcza z mieszkania koleżankę. Słupieje na mój widok. Nie może mieć wątpliwości, że podsłuchiwałam. I zresztą to prawda.

    źródło: NKJP: Anka Kowalska, Gazeta Wyborcza, 1992-08-01

    O biznesmenach też się mówi, a jakże. Przychodzi biznes do ważnego urzędu, kładzie na biurku walizę.
    - Panie - słupieje urzędnik. - Zabierz pan to! - Dla mnie to jest portmonetka - wyjaśnia interesant.

    źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Historie miłosne, Polityka, 2003-02-08

  • część mowy: czasownik

    aspekt: niedokonany

    Tryb oznajmujący

    Czas teraźniejszy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. słupieję
    słupiejemy
    2 os. słupiejesz
    słupiejecie
    3 os. słupieje
    słupieją

    Czas przeszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. słupiałem
    +(e)m słupiał
    słupiałam
    +(e)m słupiała
    słupiałom
    +(e)m słupiało
    słupieliśmy
    +(e)śmy słupieli
    słupiałyśmy
    +(e)śmy słupiały
    2 os. słupiałeś
    +(e)ś słupiał
    słupiałaś
    +(e)ś słupiała
    słupiałoś
    +(e)ś słupiało
    słupieliście
    +(e)ście słupieli
    słupiałyście
    +(e)ście słupiały
    3 os. słupiał
    słupiała
    słupiało
    słupieli
    słupiały

    bezosobnik: słupiano

    Czas przyszły

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. będę słupiał
    będę słupieć
    będę słupiała
    będę słupieć
    będę słupiało
    będę słupieć
    będziemy słupieli
    będziemy słupieć
    będziemy słupiały
    będziemy słupieć
    2 os. będziesz słupiał
    będziesz słupieć
    będziesz słupiała
    będziesz słupieć
    będziesz słupiało
    będziesz słupieć
    będziecie słupieli
    będziecie słupieć
    będziecie słupiały
    będziecie słupieć
    3 os. będzie słupiał
    będzie słupieć
    będzie słupiała
    będzie słupieć
    będzie słupiało
    będzie słupieć
    będą słupieli
    będą słupieć
    będą słupiały
    będą słupieć

    Tryb rozkazujący

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    1 os. słupiejmy
    2 os. słupiej
    słupiejcie

    Tryb warunkowy

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    m ż n mo -mo
    1 os. słupiałbym
    bym słupiał
    słupiałabym
    bym słupiała
    słupiałobym
    bym słupiało
    słupielibyśmy
    byśmy słupieli
    słupiałybyśmy
    byśmy słupiały
    2 os. słupiałbyś
    byś słupiał
    słupiałabyś
    byś słupiała
    słupiałobyś
    byś słupiało
    słupielibyście
    byście słupieli
    słupiałybyście
    byście słupiały
    3 os. słupiałby
    by słupiał
    słupiałaby
    by słupiała
    słupiałoby
    by słupiało
    słupieliby
    by słupieli
    słupiałyby
    by słupiały

    bezosobnik: słupiano by

    bezokolicznik: słupieć

    imiesłów przysłówkowy współczesny: słupiejąc

    gerundium: słupienie

    imiesłów przymiotnikowy czynny: słupiejący

    odpowiednik aspektowy: osłupieć

  • Pierwotnie ‘stanąć jak słup, nieruchomo’ > ‘znieruchomieć ze zdumienia, przerażenia’
    Zob. słup

CHRONOLOGIZACJA:
1812, SL
Data ostatniej modyfikacji: 01.03.2018