szmalcownik

  • osoba, która podczas II wojny światowej wymuszała pieniądze na ukrywających się Żydach, grożąc, że wyda ich Niemcom
  • CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Tradycja

    świat dawnych epok i wydarzenia historyczne


    CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

    Zasady współżycia społecznego

    zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

  • hiperonimy:  szantażysta
    • polscy szmalcownicy
    • szmalcownik i donosiciel; kolaboranci i szmalcownicy
    • wyroki (śmierci) na szmalcowników
    • wydany przez szmalcownika
  • Żaden najsprytniejszy szmalcownik w dzielnicy nie spojrzy w kierunku synowej architekta, który wśród warszawskiej inteligencji był filarem prawicy.

    źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

    Oszczędziłem zebranym gorzkiej refleksji i nie powiedziałem, że gdyby mój ojciec po studiach pozostał w Paryżu, zamiast w końcu lat trzydziestych wracać do Polski, to przeżyłby wojnę, nie ożeniłby się z moją matką, która zginęła razem z nim, zadenuncjowana przez szmalcownika na „linii otwockiej”, może ożeniłby się z Francuzką i mnie wcale nie byłoby na świecie...

    źródło: NKJP: Daniel Passent: Choroba dyplomatyczna, 2002

    Dowiedziałam się wtedy, że ciotka dalej romansowała z tym szmalcownikiem, przepijając z nim pieniądze, które mój ojciec dawał mu na ratowanie matki.

    źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Drohobycz, Drohobycz, 1997

    Kontakty z drugą stroną muru, poza oczywistym niebezpieczeństwem związanym z przenoszeniem materiałów ruchu oporu, były obarczone jeszcze jednym, wówczas szczególnie dojmującym zagrożeniem: Niemcy, a czasami Polacy (szmalcownicy) wyłapywali ludzi mających semicki wygląd.

    źródło: NKJP: Krzysztof Burnetko, Witold Bereś: Marek Edelman. Życie. Po prostu, 2008

    Podczas wojny, z żoną Żydówką, uciekają z wileńskiego getta, dwa razy wykupują się z rąk szmalcowników w mundurach granatowej policji.

    źródło: NKJP: Robert Leszczyński: Autobiografia truciciela umysłów, Gazeta Wyborcza, 1996-02-14

  • część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: m1

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. szmalcownik
    szmalcownicy
    ndepr
    szmalcowniki
    depr
    D. szmalcownika
    szmalcowników
    C. szmalcownikowi
    szmalcownikom
    B. szmalcownika
    szmalcowników
    N. szmalcownikiem
    szmalcownikami
    Ms. szmalcowniku
    szmalcownikach
    W. szmalcowniku
    szmalcownicy
    ndepr
    szmalcowniki
    depr

  • Od: szmalec (pieniądze)

CHRONOLOGIZACJA:
1952, SJPDor
Data ostatniej modyfikacji: 22.12.2017