pryncypium

rzadziej principium

  • Definicja
    książk.  element stanowiący najważniejszą zasadę czy wartość w jakimś systemie, bez którego system ten nie mógłby istnieć w swoim ustalonym kształcie
  • Warianty
    • rzadziej principium
  • Kwalifikacja tematyczna

    CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

    Ocena i wartościowanie

    prawdy i wartości życiowe

  • Połączenia
    • demokratyczne, ideowe, moralne, ustrojowe; określone, pewne, podstawowe pryncypia
    • pryncypia państwa, polityki
    • zasady i pryncypia
    • obrona pryncypiów
    • spór, walka o pryncypia
    • bronić pryncypiów
    • chodzić o pryncypia
  • Cytaty

    Utrzymanie niepodległości Szwecji i autorytetu jej władcy należało bowiem do pryncypiów jego polityki.

    źródło: NKJP: Zbigniew Anusik: Dyplomacja szwedzka wobec kryzysu monarchii we Francji w latach 1787-1792, 2000

    Mój tekst atakujący koncepcję społecznej własności był właśnie atakiem na pryncypia, a mimo to przeszedł i stał się przedmiotem normalnej, w miarę cywilizowanej polemiki.

    źródło: NKJP: A. Michnik, J. Tischner, J. Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

    Jak osiągać porozumienie co do statusu embrionu in vitro i możliwych dyspozycji embrionem, jeśli samo jego wykreowanie stanowi dla jednych naruszanie pryncypiów etycznych, a dla innych konieczną i w pełni usprawiedliwioną fazę procedury medycznej?

    źródło: NKJP: Marek Safjan: Etyka w zarodku, Polityka, 2008-12-20

    Trzeba najpierw uratować osobę, jej godność, a potem naród. Kościół będzie tego pryncypium pilnować [...].

    źródło: NKJP: Ewa Zawłocka: Co dziś sądzą biskupi o integracji Polski z Unią Europejską?, Gazeta Wyborcza, 1999-04-21

    Z pustym brzuchem [...] nie zwykłem rozprawiać o filozofii. Dziś wieczorem natomiast, gdy będę syty i podchmielony, wyłożę ci principia mojej etyki.

    źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002
  • Odmiana

    część mowy: rzeczownik

    rodzaj gramatyczny: n2

    liczba pojedyncza liczba mnoga
    M. pryncypium
    		 pryncypia
    D. pryncypium
    		 pryncypiów
    C. pryncypium
    		 pryncypiom
    B. pryncypium
    		 pryncypia
    N. pryncypium
    		 pryncypiami
    Ms. pryncypium
    		 pryncypiach
    W. pryncypium
    		 pryncypia

    Inne uwagi

    Zwykle lm

  • Składnia
    bez ograniczeń + pryncypium +
    (CZEGO)
  • Pochodzenie

    łac. principium 'początek'

CHRONOLOGIZACJA:
1801, A. K. Czartoryski: Myśli w pismach polskich, books.google.pl
CHRONOLOGIZACJA POKAŻ WSZYSTKO
Data ostatniej modyfikacji: 18.04.2024