UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zimno I

II

rzeczownik

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. zimny

1. o temperaturze

Definicja

niska temperatura powietrza, odczuwana przez człowieka jako coś nieprzyjemnego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zimnota
antonimy:  ciepło I

Połączenia

  • mokre, wilgotne; ostre, wielkie; arktyczne, lodowate; dokuczliwe, dotkliwe, przejmujące, przenikliwe; potworne, przeraźliwe, straszne; nocne zimno
  • zimno i ciemność, zimno i ciepło, zimno i deszcz, zimno i głód, zimno i lód, zimno i mróz, zimno i opady, zimno i śnieg, zimno i upał, zimno i wiatr, zimno i wilgoć
  • ofiara; fala, podmuchy; uczucie; rekord zimna
  • leczenie zimnem
  • śmierć z zimna
  • ochrona, schronienie przed zimnem; walka z zimnem
  • praca w zimnie
  • czerwony, siny od zimna; czerwony, siny; skostniały, skulony, zdrętwiały, zesztywniały, zgrabiały z zimna
  • zimno dokucza komuś, przenika kogoś/coś
  • nie lubić zimna
  • czuć, odczuwać; wytrzymać zimno
  • drżeć, dygotać, kostnieć, skostnieć, skulić się, szczękać zębami, trząść się, zsinieć; umrzeć/umierać, zamarzać; przytupywać; cierpieć, płakać z zimna
  • chronić się, schronić się, uciec przed zimnem
  • stać na zimnie

Cytaty

W pobliskim pałacu prezydenckim przenikliwe zimno wdziera się przez okna zatkane folią w miejsce wybitych szyb.

źródło: NKJP: Andrzej Łomanowski: Grozny czeka na szturm, Gazeta Wyborcza, 1994-12-19

Drżąc z zimna, nałożyła na piżamę spodnie i sweter, a na bose nogi - ciepłe babcine kapcie.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

[...] Rosjanie ryli sobie ziemianki, by schronić się przed zimnem i śniegiem.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

[...] przypomniał sobie długą, samotną wędrówkę przez lodowiec, w straszliwym zimnie i jaskrawym świetle małego, zawieszonego tuż nad horyzontem słońca.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

- Przypominam, że adwent się już skończył i tańce są jak najbardziej na miejscu - brat Piotr radził, jak nie dać się przejmującemu zimnu.

źródło: NKJP: Tańce przed szopką, Dziennik Polski, 2001-12-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zimno
zimna
D. zimna
zimn
C. zimnu
zimnom
B. zimno
zimna
N. zimnem
zimnami
Ms. zimnie
zimnach
W. zimno
zimna

Inne uwagi

Zwykle lp

2. opryszczka

Definicja

pęcherzyk na wardze lub w jej okolicach, będący objawem opryszczki (choroby)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  opryszczka, zima

Połączenia

  • zimno na wardze
  • zimno wyskoczyło komuś

Cytaty

Byłam na lodowisku pierwszy raz w tym roku i już mi wyskakuje zimno na wardze [...].

źródło: Internet

Jak szybko zlikwidować zimno na wardze?

źródło: Internet

Ach, jak już wyskoczy zimno, to nic się nie da zrobić. Leczone czy nie, zejdzie najwcześniej po tygodniu.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zimno
zimna
D. zimna
zimn
C. zimnu
zimnom
B. zimno
zimna
N. zimnem
zimnami
Ms. zimnie
zimnach
W. zimno
zimna

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

robi się zimno komuś
zrobiło się zimno komuś
Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json