UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mak

Chronologizacja

1419, SStp

Pochodzenie

psł. *makъ

1.a roślina

Definicja

roślina o dużych, czerwonych kwiatach osadzonych na wysokich, kosmatych łodygach, uprawiana dla jadalnych ziaren wykorzystywanych także w medycynie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny uprawne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  maczek
hiperonimy:  kwiat, roślina

Połączenia

  • czerwony; polny mak
  • kwiat; plantacje, pola, uprawy maku
  • mak rósł
  • uprawiać mak; zasianie maku
  • (pole) obsiane makiem

Cytaty

Otrzymujący zezwolenie rolnicy mogą uprawiać mak dla własnych potrzeb na powierzchni 10 m kwadratowych oraz na powierzchniach większych, jeśli jest to uprawa kontraktowa.

źródło: NKJP: Kraj - Siała baba mak, Dziennik Polski, 1998-07-22

Kiedy mak rósł przy zagrodzie, łatwiej było go upilnować wczesnym latem, kiedy narkomani ściągają mleczko z zielonych makówek.

źródło: NKJP: Olena Skwiecińska: Jak makiem zasiał, Gazeta Wyborcza nr 208, 1992-09-04

Najmują sobie wyborców tak samo, jak najmowali robotników rolnych na swoich plantacjach maku i konopi indyjskich.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

Bojownicy talibańscy ruszyli „w teren”, likwidując plantacje maku.

źródło: NKJP: Nie ma Omara, jest opium, Życie Warszawy nr 27/12, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mak
maki
D. maku
maków
C. makowi
makom
B. mak
maki
N. makiem
makami
Ms. maku
makach
W. maku
maki

1.b nasiona

Definicja

jadalne nasiona maku - rośliny

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  maczek
hiperonimy:  ziarno

Połączenia

  • nasiona; ziarnka maku
  • potrawa z maku
  • bułka, chleb, kluski, makaron, obwarzanek, pierogi, strucla z makiem
  • gotować; przecierać, ucierać mak

Cytaty

Mama na makutrze ucierała mak na kutię i makowiec.

źródło: NKJP: Aleksandra Zimoń: Bez obłudy i z chorotem, Nowiny Raciborskie, 2002-01-02

Miękką odcedzamy, gotujemy mak i ucieramy go w makutrze.

źródło: NKJP: Kutia na trzy sposoby, Echo Dnia, 2007-12-21

Nasiona maku oleistego zawierają od 40 do 50% schnącego oleju i do 25% białka.

źródło: NKJP: Tajemnica zdrowia. Mak lekarski, Aura nr 12, 1988

Mieszkańcy Kaszub po wieczerzy karmili kluskami z makiem ryby, aby mieć w przyszłości szczęśliwe połowy.

źródło: NKJP: Śladami Kolberga: Boże Narodzenie, Tygodnik Ciechanowski, 2006-12-24

Gospodynie z Podstolic musiały na przykład wyjaśniać, ile razy przecierały mak do wigilijnych klusek.

źródło: NKJP: Przednówkowa fiutka, wigilijny pituch, Dziennik Polski - Kraków, 1999-10-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mak
maki
D. maku
maków
C. makowi
makom
B. mak
maki
N. makiem
makami
Ms. maku
makach
W. maku
maki

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

cicho jak makiem zasiał
cisza jak makiem zasiał
cisza jak makiem posiał
cisza jak makiem siał
cisza jak makiem zasiał
cisza jak makiem posiał
cisza jak makiem siał
figa z makiem II
figa z makiem z pasternakiem
figa z makiem I
ktoś dobrał się jak w korcu maku
ktoś dobrał się w korcu maku
ktoś znalazł się w korcu maku
ktoś znalazł się jak w korcu maku
w/na drobny mak
Data ostatniej modyfikacji: 18.01.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json