Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł
Pochodzenie
Zob. przeć (przed siebie)
1. stopami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | opierać się |
Połączenia
- zapierać się nogami, rękami
Cytaty
|
To bardzo korzystne, że trzeba tam siedzieć z plecami pod kątem prostym do ciała i o podłogę się nogami mocno zapierać. źródło: NKJP: Iwona L. Konieczna: Szarlotka z ogryzków, 2006 |
|
|
Lżej szarpał, ale tylko na chwilę, aby zaraz mocniej zapierać się łapami o śnieg. źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008 |
|
|
Idą razem ku wyjściu, Perszing podskakuje, niepoprawny optymista, będzie spacer. Od drzwi odpycha go powiew chłodu, wtedy się kuli, odwraca w stronę ciepła. Popchnięty stawia opór, zapiera się czterema łapami, zaczepia ogonem, teraz już zrozumiał. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapieram się |
zapieramy się |
|||
| 2 os. |
zapierasz się |
zapieracie się |
|||
| 3 os. |
zapiera się |
zapierają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapierałem się +(e)m się zapierał |
zapierałam się +(e)m się zapierała |
zapierałom się +(e)m się zapierało |
zapieraliśmy się +(e)śmy się zapierali |
zapierałyśmy się +(e)śmy się zapierały |
| 2 os. |
zapierałeś się +(e)ś się zapierał |
zapierałaś się +(e)ś się zapierała |
zapierałoś się +(e)ś się zapierało |
zapieraliście się +(e)ście się zapierali |
zapierałyście się +(e)ście się zapierały |
| 3 os. |
zapierał się |
zapierała się |
zapierało się |
zapierali się |
zapierały się |
bezosobnik: zapierano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się zapierał będę się zapierać |
będę się zapierała będę się zapierać |
będę się zapierało będę się zapierać |
będziemy się zapierali będziemy się zapierać |
będziemy się zapierały będziemy się zapierać |
| 2 os. |
będziesz się zapierał będziesz się zapierać |
będziesz się zapierała będziesz się zapierać |
będziesz się zapierało będziesz się zapierać |
będziecie się zapierali będziecie się zapierać |
będziecie się zapierały będziecie się zapierać |
| 3 os. |
będzie się zapierał będzie się zapierać |
będzie się zapierała będzie się zapierać |
będzie się zapierało będzie się zapierać |
będą się zapierali będą się zapierać |
będą się zapierały będą się zapierać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapierajmy się |
|
| 2 os. |
zapieraj się |
zapierajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapierałbym się bym się zapierał |
zapierałabym się bym się zapierała |
zapierałobym się bym się zapierało |
zapieralibyśmy się byśmy się zapierali |
zapierałybyśmy się byśmy się zapierały |
| 2 os. |
zapierałbyś się byś się zapierał |
zapierałabyś się byś się zapierała |
zapierałobyś się byś się zapierało |
zapieralibyście się byście się zapierali |
zapierałybyście się byście się zapierały |
| 3 os. |
zapierałby się by się zapierał |
zapierałaby się by się zapierała |
zapierałoby się by się zapierało |
zapieraliby się by się zapierali |
zapierałyby się by się zapierały |
bezosobnik: zapierano by się
bezokolicznik: zapierać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zapierając się
gerundium: zapieranie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapieranie się |
zapierania się |
| D. | zapierania się |
zapierań się |
| C. | zapieraniu się |
zapieraniom się |
| B. | zapieranie się |
zapierania się |
| N. | zapieraniem się |
zapieraniami się |
| Ms. | zapieraniu się |
zapieraniach się |
| W. | zapieranie się |
zapierania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zapierający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapierający się |
zapierający się |
zapierający się |
zapierające się |
zapierająca się |
| D. | zapierającego się |
zapierającego się |
zapierającego się |
zapierającego się |
zapierającej się |
| C. | zapierającemu się |
zapierającemu się |
zapierającemu się |
zapierającemu się |
zapierającej się |
| B. | zapierającego się |
zapierającego się |
zapierający się |
zapierające się |
zapierającą się |
| N. | zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającą się |
| Ms. | zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapierający się |
zapierający się |
zapierające się |
zapierające się |
| D. | zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
| C. | zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
| B. | zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
zapierające się |
| N. | zapierającymi się |
zapierającymi się |
zapierającymi się |
zapierającymi się |
| Ms. | zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
odpowiednik aspektowy: zaprzeć się
Składnia
| Rzżywotny | + | zapierać się | + |
CZYM +
(o CO)
|
2. upierać się
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | sprzeciwiać się, upierać się |
Cytaty
|
Na początku mąż krzyczał i zapierał się, że żadnych używanych ciuchów nosił nie będzie, a teraz... O! Proszę zobaczyć, siedzi zrezygnowany i słucha a ja mu nadaję o tym, co nowego wygrzebałam na ciuchach – śmieje się jedna z nauczycielek przedszkola. źródło: NKJP: Pani, się nie zabiera cudzych rzeczy...!, Tygodnik Ciechanowski, 2004-03-11 |
|
|
Mam pytanie: czy pan też będzie się zapierał, czy pan otworzy się na propozycję powołania takiej instytucji? źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.01.2004 |
|
|
I jeżeli chcesz być modnie ubrana, to tylko w seledyn, kochanie. I nie zapieraj się, bo to nic nie pomoże. źródło: NKJP: Tomasz Trojanowski: Uciekinierzy, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapieram się |
zapieramy się |
|||
| 2 os. |
zapierasz się |
zapieracie się |
|||
| 3 os. |
zapiera się |
zapierają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapierałem się +(e)m się zapierał |
zapierałam się +(e)m się zapierała |
zapierałom się +(e)m się zapierało |
zapieraliśmy się +(e)śmy się zapierali |
zapierałyśmy się +(e)śmy się zapierały |
| 2 os. |
zapierałeś się +(e)ś się zapierał |
zapierałaś się +(e)ś się zapierała |
zapierałoś się +(e)ś się zapierało |
zapieraliście się +(e)ście się zapierali |
zapierałyście się +(e)ście się zapierały |
| 3 os. |
zapierał się |
zapierała się |
zapierało się |
zapierali się |
zapierały się |
bezosobnik: zapierano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się zapierał będę się zapierać |
będę się zapierała będę się zapierać |
będę się zapierało będę się zapierać |
będziemy się zapierali będziemy się zapierać |
będziemy się zapierały będziemy się zapierać |
| 2 os. |
będziesz się zapierał będziesz się zapierać |
będziesz się zapierała będziesz się zapierać |
będziesz się zapierało będziesz się zapierać |
będziecie się zapierali będziecie się zapierać |
będziecie się zapierały będziecie się zapierać |
| 3 os. |
będzie się zapierał będzie się zapierać |
będzie się zapierała będzie się zapierać |
będzie się zapierało będzie się zapierać |
będą się zapierali będą się zapierać |
będą się zapierały będą się zapierać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapierajmy się |
|
| 2 os. |
zapieraj się |
zapierajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapierałbym się bym się zapierał |
zapierałabym się bym się zapierała |
zapierałobym się bym się zapierało |
zapieralibyśmy się byśmy się zapierali |
zapierałybyśmy się byśmy się zapierały |
| 2 os. |
zapierałbyś się byś się zapierał |
zapierałabyś się byś się zapierała |
zapierałobyś się byś się zapierało |
zapieralibyście się byście się zapierali |
zapierałybyście się byście się zapierały |
| 3 os. |
zapierałby się by się zapierał |
zapierałaby się by się zapierała |
zapierałoby się by się zapierało |
zapieraliby się by się zapierali |
zapierałyby się by się zapierały |
bezosobnik: zapierano by się
bezokolicznik: zapierać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zapierając się
gerundium: zapieranie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapieranie się |
zapierania się |
| D. | zapierania się |
zapierań się |
| C. | zapieraniu się |
zapieraniom się |
| B. | zapieranie się |
zapierania się |
| N. | zapieraniem się |
zapieraniami się |
| Ms. | zapieraniu się |
zapieraniach się |
| W. | zapieranie się |
zapierania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zapierający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapierający się |
zapierający się |
zapierający się |
zapierające się |
zapierająca się |
| D. | zapierającego się |
zapierającego się |
zapierającego się |
zapierającego się |
zapierającej się |
| C. | zapierającemu się |
zapierającemu się |
zapierającemu się |
zapierającemu się |
zapierającej się |
| B. | zapierającego się |
zapierającego się |
zapierający się |
zapierające się |
zapierającą się |
| N. | zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającą się |
| Ms. | zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapierający się |
zapierający się |
zapierające się |
zapierające się |
| D. | zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
| C. | zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
| B. | zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
zapierające się |
| N. | zapierającymi się |
zapierającymi się |
zapierającymi się |
zapierającymi się |
| Ms. | zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
odpowiednik aspektowy: zaprzeć się
Składnia
| Rzosobowy | + | zapierać się | + |
(że ZDANIE)
|
3. wiary
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wypierać się |
Połączenia
- zapierać się Chrystusa, siebie
Cytaty
|
To nie jest tak, że ktoś, kto będzie głosował przeciwko temu projektowi, jak wspomniał przed chwilą pan poseł Zdzisław Podkański, to jakby się zapierał polskiej tożsamości; jest dokładnie odwrotnie. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 12.11.2002 |
|
|
Jedni cię zdradzają, drudzy zapierają się znajomości z tobą. źródło: NKJP: List otwarty, Nakielski Czas, 2002-03-27 |
|
|
To ktoś, kto dla pieniędzy swojej ojczyzny się zapiera, swojej matki, w twarz jej pluje, pluje w twarz Panu Jezusowi. źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008 |
|
|
Tym bardziej że sam oskarżony, poddany w śledztwie torturom, nie zapierał się czynu. źródło: NKJP: Przypadek Michała P., Dziennik Polski, 2001-11-10 |
|
|
Oj, dziewczyny to bardzo lubią, troszkę takiego niby niczego, a jednak czegoś. Jakoś na człowieka działa, choćby się tego w żywe oczy zapierał. źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Cukier w normie z ekstrabonusem, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zapieram się |
zapieramy się |
|||
| 2 os. |
zapierasz się |
zapieracie się |
|||
| 3 os. |
zapiera się |
zapierają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapierałem się +(e)m się zapierał |
zapierałam się +(e)m się zapierała |
zapierałom się +(e)m się zapierało |
zapieraliśmy się +(e)śmy się zapierali |
zapierałyśmy się +(e)śmy się zapierały |
| 2 os. |
zapierałeś się +(e)ś się zapierał |
zapierałaś się +(e)ś się zapierała |
zapierałoś się +(e)ś się zapierało |
zapieraliście się +(e)ście się zapierali |
zapierałyście się +(e)ście się zapierały |
| 3 os. |
zapierał się |
zapierała się |
zapierało się |
zapierali się |
zapierały się |
bezosobnik: zapierano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się zapierał będę się zapierać |
będę się zapierała będę się zapierać |
będę się zapierało będę się zapierać |
będziemy się zapierali będziemy się zapierać |
będziemy się zapierały będziemy się zapierać |
| 2 os. |
będziesz się zapierał będziesz się zapierać |
będziesz się zapierała będziesz się zapierać |
będziesz się zapierało będziesz się zapierać |
będziecie się zapierali będziecie się zapierać |
będziecie się zapierały będziecie się zapierać |
| 3 os. |
będzie się zapierał będzie się zapierać |
będzie się zapierała będzie się zapierać |
będzie się zapierało będzie się zapierać |
będą się zapierali będą się zapierać |
będą się zapierały będą się zapierać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zapierajmy się |
|
| 2 os. |
zapieraj się |
zapierajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zapierałbym się bym się zapierał |
zapierałabym się bym się zapierała |
zapierałobym się bym się zapierało |
zapieralibyśmy się byśmy się zapierali |
zapierałybyśmy się byśmy się zapierały |
| 2 os. |
zapierałbyś się byś się zapierał |
zapierałabyś się byś się zapierała |
zapierałobyś się byś się zapierało |
zapieralibyście się byście się zapierali |
zapierałybyście się byście się zapierały |
| 3 os. |
zapierałby się by się zapierał |
zapierałaby się by się zapierała |
zapierałoby się by się zapierało |
zapieraliby się by się zapierali |
zapierałyby się by się zapierały |
bezosobnik: zapierano by się
bezokolicznik: zapierać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zapierając się
gerundium: zapieranie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zapieranie się |
zapierania się |
| D. | zapierania się |
zapierań się |
| C. | zapieraniu się |
zapieraniom się |
| B. | zapieranie się |
zapierania się |
| N. | zapieraniem się |
zapieraniami się |
| Ms. | zapieraniu się |
zapieraniach się |
| W. | zapieranie się |
zapierania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zapierający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zapierający się |
zapierający się |
zapierający się |
zapierające się |
zapierająca się |
| D. | zapierającego się |
zapierającego się |
zapierającego się |
zapierającego się |
zapierającej się |
| C. | zapierającemu się |
zapierającemu się |
zapierającemu się |
zapierającemu się |
zapierającej się |
| B. | zapierającego się |
zapierającego się |
zapierający się |
zapierające się |
zapierającą się |
| N. | zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającą się |
| Ms. | zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zapierający się |
zapierający się |
zapierające się |
zapierające się |
| D. | zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
| C. | zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
zapierającym się |
| B. | zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
zapierające się |
| N. | zapierającymi się |
zapierającymi się |
zapierającymi się |
zapierającymi się |
| Ms. | zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
zapierających się |
odpowiednik aspektowy: zaprzeć się
Składnia
| Rzosobowy | + | zapierać się | + |
KOGO/CZEGO
|