UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

złapać się

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. łapać

1. poręczy

Definicja

szybko chwycić za coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

chwycić się, przytrzymać się, schwycić się

Połączenia

złapać się poręczy, uchwytu
złapać się ręką
złapać się nagle, kurczowo

Cytaty

	Złapał się tą wyciągniętą ręką poręczy, a wstąpiwszy na pierwszy schodek, na którym siedziałem, wsparł się nawet z lekka drugą ręką na moim ramieniu. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996
	- Przepraszam, przepraszam pana bardzo - wystękał do mnie dziadek, któremu upadła laska i w ostatniej chwili złapał się poręczy. źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życiae czyli Kartonowa sieć, 2009
	Rosenberg stracił równowagę i runąłby na ziemię, gdyby nie złapał się blatu. źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009
	Wiktor, śmiertelnie blady, złapał się obiema dłońmi za mostek i zsunął z krzesła na podłogę. – Umieram – wychrypiał. źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005
	Poczuła przypływ mdłości. Złapała się za usta. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	złapię się	złapiemy się
2 os.	złapiesz się	złapiecie się
3 os.	złapie się	złapią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałem się +(e)m się złapał	złapałam się +(e)m się złapała	złapałom się +(e)m się złapało	złapaliśmy się +(e)śmy się złapali	złapałyśmy się +(e)śmy się złapały
2 os.	złapałeś się +(e)ś się złapał	złapałaś się +(e)ś się złapała	złapałoś się +(e)ś się złapało	złapaliście się +(e)ście się złapali	złapałyście się +(e)ście się złapały
3 os.	złapał się	złapała się	złapało się	złapali się	złapały się

bezosobnik: złapano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		złapmy się
2 os.	złap się	złapcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałbym się bym się złapał	złapałabym się bym się złapała	złapałobym się bym się złapało	złapalibyśmy się byśmy się złapali	złapałybyśmy się byśmy się złapały
2 os.	złapałbyś się byś się złapał	złapałabyś się byś się złapała	złapałobyś się byś się złapało	złapalibyście się byście się złapali	złapałybyście się byście się złapały
3 os.	złapałby się by się złapał	złapałaby się by się złapała	złapałoby się by się złapało	złapaliby się by się złapali	złapałyby się by się złapały

bezosobnik: złapano by się

bezokolicznik: złapać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: złapawszy się

gerundium: złapanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	złapanie się	złapania się
D.	złapania się	złapań się
C.	złapaniu się	złapaniom się
B.	złapanie się	złapania się
N.	złapaniem się	złapaniami się
Ms.	złapaniu się	złapaniach się
W.	złapanie się	złapania się

odpowiednik aspektowy: łapać się

Składnia

Rz_osobowy	+	złapać się	+	CZEGO
Rz_osobowy	+	złapać się	+	za CO

2. w sieci

Definicja

wpaść w zastawioną pułapkę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:

schwytać się

Połączenia

ryba złapała się, zwierzę złapało się
złapać się w pułapkę, we wnyki
złapać się na haczyk

Cytaty

	Mistrzem koła PZW w Bytowie został Dagomir Jankowski. Na jego haczyk złapało się 2,5 kilograma ryb: płoci, okoni i leszczy. źródło: NKJP: Leszek Literski: Moda na wędkarstwo, Dziennik Bałtycki, 2005-06-24
	[...] elektroniczne sygnalizatory dają sygnał, kiedy ryba złapie się na haczyk, a nawet informują, z której strony podpływa – mówią mistrzowie. źródło: NKJP: Magdalena Kaczor: 100 godzin na karpia, Trybuna Śląska, 2003-06-27
	W zasadzie miejsce założenia wnyków identyfikujemy wtedy, gdy złapie się w nie zwierzyna. źródło: NKJP: Monika Pacukiewicz: Stalowe pułapki, Dziennik Zachodni, 2004-12-23
	W 2001 roku straż leśna w pilskich lasach zdjęła 150 sztuk sideł i wnyków. Złapało się w nie 12 saren i 15 jeleni. źródło: NKJP: ŻYR: Kto zabił łanię?, Gazeta Poznańska, 2003-09-02
	Jakiś czas temu jeden z mieszkańców miasta znalazł pułapki nawet w lesie nieopodal osiedla Nowopole. Złapała się w nie sarna. źródło: NKJP: taj: Zabójcze sidła, Gazeta Krakowska, 2007-04-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	złapię się	złapiemy się
2 os.	złapiesz się	złapiecie się
3 os.	złapie się	złapią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałem się +(e)m się złapał	złapałam się +(e)m się złapała	złapałom się +(e)m się złapało	złapaliśmy się +(e)śmy się złapali	złapałyśmy się +(e)śmy się złapały
2 os.	złapałeś się +(e)ś się złapał	złapałaś się +(e)ś się złapała	złapałoś się +(e)ś się złapało	złapaliście się +(e)ście się złapali	złapałyście się +(e)ście się złapały
3 os.	złapał się	złapała się	złapało się	złapali się	złapały się

bezosobnik: złapano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		złapmy się
2 os.	złap się	złapcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałbym się bym się złapał	złapałabym się bym się złapała	złapałobym się bym się złapało	złapalibyśmy się byśmy się złapali	złapałybyśmy się byśmy się złapały
2 os.	złapałbyś się byś się złapał	złapałabyś się byś się złapała	złapałobyś się byś się złapało	złapalibyście się byście się złapali	złapałybyście się byście się złapały
3 os.	złapałby się by się złapał	złapałaby się by się złapała	złapałoby się by się złapało	złapaliby się by się złapali	złapałyby się by się złapały

bezosobnik: złapano by się

bezokolicznik: złapać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: złapawszy się

gerundium: złapanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	złapanie się	złapania się
D.	złapania się	złapań się
C.	złapaniu się	złapaniom się
B.	złapanie się	złapania się
N.	złapaniem się	złapaniami się
Ms.	złapaniu się	złapaniach się
W.	złapanie się	złapania się

odpowiednik aspektowy: łapać się

Składnia

Rz_żywotny	+	złapać się	+	na CO
Rz_żywotny	+	złapać się	+	w CO

3. na myśli

Definicja

uświadomić sobie, że myśli się lub działa w określony sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	przyłapać się
	hiperonimy:	uświadomić

Cytaty

	Kapitan złapał się niedawno na tym, że odczuwa coś w rodzaju skrywanej sympatii i podziwu dla Lewickiego. źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009
	Po raz tysięczny złapała się na tym, że przemawia do matki prawie takim tonem jak do pacjentów. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004
	Złapała się na tym, że po raz pierwszy nie mówi ojcu tego, co myśli. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991
	Złapał się kiedyś na tym, że w jego pragnieniu zrównania się z naturą może być coś z franciszkanizmu, którego nie lubił, a może tylko nie rozumiał. źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1981
	[...] Maurycy, obejrzawszy ukończone dzieło, złapał się na myśli, że przez ten cały czas, gdy z taką radością dawał świadectwo swoim własnym życiowym sukcesom, ani razu nie pomyślał o Urszuli. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	złapię się	złapiemy się
2 os.	złapiesz się	złapiecie się
3 os.	złapie się	złapią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałem się +(e)m się złapał	złapałam się +(e)m się złapała	złapałom się +(e)m się złapało	złapaliśmy się +(e)śmy się złapali	złapałyśmy się +(e)śmy się złapały
2 os.	złapałeś się +(e)ś się złapał	złapałaś się +(e)ś się złapała	złapałoś się +(e)ś się złapało	złapaliście się +(e)ście się złapali	złapałyście się +(e)ście się złapały
3 os.	złapał się	złapała się	złapało się	złapali się	złapały się

bezosobnik: złapano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		złapmy się
2 os.	złap się	złapcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałbym się bym się złapał	złapałabym się bym się złapała	złapałobym się bym się złapało	złapalibyśmy się byśmy się złapali	złapałybyśmy się byśmy się złapały
2 os.	złapałbyś się byś się złapał	złapałabyś się byś się złapała	złapałobyś się byś się złapało	złapalibyście się byście się złapali	złapałybyście się byście się złapały
3 os.	złapałby się by się złapał	złapałaby się by się złapała	złapałoby się by się złapało	złapaliby się by się złapali	złapałyby się by się złapały

bezosobnik: złapano by się

bezokolicznik: złapać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: złapawszy się

gerundium: złapanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	złapanie się	złapania się
D.	złapania się	złapań się
C.	złapaniu się	złapaniom się
B.	złapanie się	złapania się
N.	złapaniem się	złapaniami się
Ms.	złapaniu się	złapaniach się
W.	złapanie się	złapania się

odpowiednik aspektowy: łapać się

Składnia

Rz_osobowy

złapać się

na CZYM

4. na obietnice

Definicja

pot.

ulec wpływowi rzeczy stworzonych, by nas do czegoś przekonać przy pomocy podstępu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

	Klienci często dają złapać się na różnego rodzaje promocje. Niższa cena towaru często powoduje, że stają się mniej czujni i bez ociągania sięgają po gotówkę do kieszeni. źródło: NKJP: Agnieszka Filipowicz: Konsument w pułapce, Gazeta Krakowska, 2004-03-04
	[...] wielu rodziców złapie się na demagogiczne hasła ministerstwa i wyśle swoje dzieci do szkoły w tych pierwszych latach reformy. źródło: NKJP: Anna Kolet-Iciek: Dzieci państwu nie oddamy... tak szybko, Dziennik Polski, 2008-11-17
	Jeśli ktoś złapie się na obietnicę łatwego zarobku i poda część tych informacji, czasem może liczyć, że na konto wpłyną jakieś pieniądze od afrykańskiego partnera. źródło: NKJP: Egzotyczny interes, Polityka, 2002-02-09, nr 2336
	Politykom z prawa czy z lewa tak samo trzeba patrzeć na ręce i nie dać złapać się na piękne słówka. źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	złapię się	złapiemy się
2 os.	złapiesz się	złapiecie się
3 os.	złapie się	złapią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałem się +(e)m się złapał	złapałam się +(e)m się złapała	złapałom się +(e)m się złapało	złapaliśmy się +(e)śmy się złapali	złapałyśmy się +(e)śmy się złapały
2 os.	złapałeś się +(e)ś się złapał	złapałaś się +(e)ś się złapała	złapałoś się +(e)ś się złapało	złapaliście się +(e)ście się złapali	złapałyście się +(e)ście się złapały
3 os.	złapał się	złapała się	złapało się	złapali się	złapały się

bezosobnik: złapano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		złapmy się
2 os.	złap się	złapcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałbym się bym się złapał	złapałabym się bym się złapała	złapałobym się bym się złapało	złapalibyśmy się byśmy się złapali	złapałybyśmy się byśmy się złapały
2 os.	złapałbyś się byś się złapał	złapałabyś się byś się złapała	złapałobyś się byś się złapało	złapalibyście się byście się złapali	złapałybyście się byście się złapały
3 os.	złapałby się by się złapał	złapałaby się by się złapała	złapałoby się by się złapało	złapaliby się by się złapali	złapałyby się by się złapały

bezosobnik: złapano by się

bezokolicznik: złapać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: złapawszy się

gerundium: złapanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	złapanie się	złapania się
D.	złapania się	złapań się
C.	złapaniu się	złapaniom się
B.	złapanie się	złapania się
N.	złapaniem się	złapaniami się
Ms.	złapaniu się	złapaniach się
W.	złapanie się	złapania się

odpowiednik aspektowy: łapać

Składnia

Rz_osobowy

złapać się

na CO

5. za robotę

Definicja

pot.

zacząć wykonywać jakieś czynności

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zabrać się

Cytaty

	Grześkowiak, na dole masz zarośla. Złap się za toporek i natnijcie maskowania. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005
	Tomek złapał się za spinning. Złapał okonia patelniaka. źródło: NKJP: Ewa Ćwikła: Wędkarskie opowieści Stynki, 2008
	Minister od zdrowia, Mariusz Łapiński złapał się za reformę reformy służby zdrowia. źródło: NKJP: Andrzej Niczyperowicz, Romana Brzezińska, Piotr Michalski, Tomasz Miarecki, Radosław Patroniak: Rozmaitości, Gazeta Poznańska, 2002-02-09
	To czy zda się maturę czy nie, nie zależy od zaklęć czy cudów. Jeżeli nie chcesz, by powyższy koszmar stał się twoim udziałem, to sugeruję odłożyć gazetę i złapać się za podręcznik. źródło: NKJP: Paulina Szymańska: Maturzysto, obudź się - egzamin już blisko, Gazeta Krakowska, 2006-04-11
	Złapię się wszystkiego, co da zarobić. źródło: NKJP: Irena Morawska: Coccolino walczy z krową, Gazeta Wyborcza, 1993-02-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	złapię się	złapiemy się
2 os.	złapiesz się	złapiecie się
3 os.	złapie się	złapią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałem się +(e)m się złapał	złapałam się +(e)m się złapała	złapałom się +(e)m się złapało	złapaliśmy się +(e)śmy się złapali	złapałyśmy się +(e)śmy się złapały
2 os.	złapałeś się +(e)ś się złapał	złapałaś się +(e)ś się złapała	złapałoś się +(e)ś się złapało	złapaliście się +(e)ście się złapali	złapałyście się +(e)ście się złapały
3 os.	złapał się	złapała się	złapało się	złapali się	złapały się

bezosobnik: złapano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		złapmy się
2 os.	złap się	złapcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałbym się bym się złapał	złapałabym się bym się złapała	złapałobym się bym się złapało	złapalibyśmy się byśmy się złapali	złapałybyśmy się byśmy się złapały
2 os.	złapałbyś się byś się złapał	złapałabyś się byś się złapała	złapałobyś się byś się złapało	złapalibyście się byście się złapali	złapałybyście się byście się złapały
3 os.	złapałby się by się złapał	złapałaby się by się złapała	złapałoby się by się złapało	złapaliby się by się złapali	złapałyby się by się złapały

bezosobnik: złapano by się

bezokolicznik: złapać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: złapawszy się

gerundium: złapanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	złapanie się	złapania się
D.	złapania się	złapań się
C.	złapaniu się	złapaniom się
B.	złapanie się	złapania się
N.	złapaniem się	złapaniami się
Ms.	złapaniu się	złapaniach się
W.	złapanie się	złapania się

odpowiednik aspektowy: łapać się

Składnia

Rz_osobowy	+	złapać się	+	za CO
Rz_osobowy	+	złapać się	+	CZEGO

6. do składu

Definicja

pot.

zostać włączonym do grupy osób lub rzeczy dzięki spełnieniu potrzebnych do tego wymagań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Cytaty

Trzeba będzie grać naprawdę rewelacyjnie, aby złapać się do kadry.

źródło: NKJP: Piłkarska reprezentacja Polski - rok 2000, Dziennik Polski, 2000-12-11

Trudno było liczyć na miejsce w składzie trzecioligowej Stali Rzeszów, czy w IV lidze w Izolatorze? - Tu nie chodziło o moje obawy, że nie złapię się do składu.

źródło: NKJP: PAWLO: Prezentu nie zmarnował, Dziennik Polski, 2006-09-04

21 - letni etatowy gracz drugiej drużyny złapał się w ostatniej chwili do kadry pierwszego zespołu.

źródło: NKJP: pas: Zaświeciło dla mnie słońce, Express Ilustrowany, 2002-03-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	złapię się	złapiemy się
2 os.	złapiesz się	złapiecie się
3 os.	złapie się	złapią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałem się +(e)m się złapał	złapałam się +(e)m się złapała	złapałom się +(e)m się złapało	złapaliśmy się +(e)śmy się złapali	złapałyśmy się +(e)śmy się złapały
2 os.	złapałeś się +(e)ś się złapał	złapałaś się +(e)ś się złapała	złapałoś się +(e)ś się złapało	złapaliście się +(e)ście się złapali	złapałyście się +(e)ście się złapały
3 os.	złapał się	złapała się	złapało się	złapali się	złapały się

bezosobnik: złapano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		złapmy się
2 os.	złap się	złapcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	złapałbym się bym się złapał	złapałabym się bym się złapała	złapałobym się bym się złapało	złapalibyśmy się byśmy się złapali	złapałybyśmy się byśmy się złapały
2 os.	złapałbyś się byś się złapał	złapałabyś się byś się złapała	złapałobyś się byś się złapało	złapalibyście się byście się złapali	złapałybyście się byście się złapały
3 os.	złapałby się by się złapał	złapałaby się by się złapała	złapałoby się by się złapało	złapaliby się by się złapali	złapałyby się by się złapały

bezosobnik: złapano by się

bezokolicznik: złapać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: złapawszy się

gerundium: złapanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	złapanie się	złapania się
D.	złapania się	złapań się
C.	złapaniu się	złapaniom się
B.	złapanie się	złapania się
N.	złapaniem się	złapaniami się
Ms.	złapaniu się	złapaniach się
W.	złapanie się	złapania się

odpowiednik aspektowy: łapać się

Składnia

Rz_osobowy

złapać się

do CZEGO

Frazeologizmy

ktoś złapał się za głowę

Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2014