UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zacinać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Por. zacinać; zob. ciąć

1. żyletką

Definicja

ranić się ostrym przedmiotem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zarzynać się
hiperonimy:  ranić się

Połączenia

  • zacinać się żyletką
  • zacinać się strasznie

Cytaty

Nigdy nie ogolę rąk. Wystarczy, że muszę golić sobie tors. Bardzo nie lubię tych „operacji” i za każdym razem strasznie zacinam się żyletką.

źródło: NKJP: Magdalena Porwet: Krzysztof... królowa nocy, Echo Dnia, 2004-06-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinam się
zacinamy się
2 os. zacinasz się
zacinacie się
3 os. zacina się
zacinają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałem się
+(e)m się zacinał
zacinałam się
+(e)m się zacinała
zacinałom się
+(e)m się zacinało
zacinaliśmy się
+(e)śmy się zacinali
zacinałyśmy się
+(e)śmy się zacinały
2 os. zacinałeś się
+(e)ś się zacinał
zacinałaś się
+(e)ś się zacinała
zacinałoś się
+(e)ś się zacinało
zacinaliście się
+(e)ście się zacinali
zacinałyście się
+(e)ście się zacinały
3 os. zacinał się
zacinała się
zacinało się
zacinali się
zacinały się

bezosobnik: zacinano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zacinał
będę się zacinać
będę się zacinała
będę się zacinać
będę się zacinało
będę się zacinać
będziemy się zacinali
będziemy się zacinać
będziemy się zacinały
będziemy się zacinać
2 os. będziesz się zacinał
będziesz się zacinać
będziesz się zacinała
będziesz się zacinać
będziesz się zacinało
będziesz się zacinać
będziecie się zacinali
będziecie się zacinać
będziecie się zacinały
będziecie się zacinać
3 os. będzie się zacinał
będzie się zacinać
będzie się zacinała
będzie się zacinać
będzie się zacinało
będzie się zacinać
będą się zacinali
będą się zacinać
będą się zacinały
będą się zacinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinajmy się
2 os. zacinaj się
zacinajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałbym się
bym się zacinał
zacinałabym się
bym się zacinała
zacinałobym się
bym się zacinało
zacinalibyśmy się
byśmy się zacinali
zacinałybyśmy się
byśmy się zacinały
2 os. zacinałbyś się
byś się zacinał
zacinałabyś się
byś się zacinała
zacinałobyś się
byś się zacinało
zacinalibyście się
byście się zacinali
zacinałybyście się
byście się zacinały
3 os. zacinałby się
by się zacinał
zacinałaby się
by się zacinała
zacinałoby się
by się zacinało
zacinaliby się
by się zacinali
zacinałyby się
by się zacinały

bezosobnik: zacinano by się

bezokolicznik: zacinać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zacinając się

gerundium: zacinanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zacinanie się
zacinania się
D. zacinania się
zacinań się
C. zacinaniu się
zacinaniom się
B. zacinanie się
zacinania się
N. zacinaniem się
zacinaniami się
Ms. zacinaniu się
zacinaniach się
W. zacinanie się
zacinania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zacinający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zacinający się
zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinająca się
D. zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającej się
C. zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającej się
B. zacinającego się
zacinającego się
zacinający się
zacinające się
zacinającą się
N. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającą się
Ms. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinające się
D. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się
C. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
B. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinające się
N. zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
Ms. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się

odpowiednik aspektowy: zaciąć się

Składnia

Rzosobowy + zacinać się +
(CZYM)

2. o windzie

Definicja

przestawać nagle działać i nie dawać się ponownie uruchomić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  psuć się

Połączenia

  • bankomat, dźwig, furtka, kasa, licznik, pistolet, płyta, projektor, roleta, rzutnik, silnik, suwak, taśma, winda, zamek, zasuwka zacina się; drzwi, tryby zacinają się
  • coś zacina się w mechanizmie
  • zacinać się trochę; kilka razy
  • zacząć zacinać się
  • zacinać się, przerywać i rzęzić, zacinać się i skrzypieć, zacinać się i zgrzytać

Cytaty

Z podłogi podniósł czarno-niebieską ortalionową torbę. Z wysiłkiem postawił ją na biurku przede mną. Suwak zacinał się, ale rozpiął go w końcu.

źródło: NKJP: Jerzy Trammer: Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1994-03-04

Stare, blisko piętnastoletnie kasowniki w autobusach komunikacji miejskiej w Kielcach nie tolerują zimowych mrozów, mechanizmy mogą się zacinać i nie kasować biletów.

źródło: NKJP: (KiMi): Skasował bilet i... dostał mandat! Echo Dnia, 2006-01-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinam się
zacinamy się
2 os. zacinasz się
zacinacie się
3 os. zacina się
zacinają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałem się
+(e)m się zacinał
zacinałam się
+(e)m się zacinała
zacinałom się
+(e)m się zacinało
zacinaliśmy się
+(e)śmy się zacinali
zacinałyśmy się
+(e)śmy się zacinały
2 os. zacinałeś się
+(e)ś się zacinał
zacinałaś się
+(e)ś się zacinała
zacinałoś się
+(e)ś się zacinało
zacinaliście się
+(e)ście się zacinali
zacinałyście się
+(e)ście się zacinały
3 os. zacinał się
zacinała się
zacinało się
zacinali się
zacinały się

bezosobnik: zacinano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zacinał
będę się zacinać
będę się zacinała
będę się zacinać
będę się zacinało
będę się zacinać
będziemy się zacinali
będziemy się zacinać
będziemy się zacinały
będziemy się zacinać
2 os. będziesz się zacinał
będziesz się zacinać
będziesz się zacinała
będziesz się zacinać
będziesz się zacinało
będziesz się zacinać
będziecie się zacinali
będziecie się zacinać
będziecie się zacinały
będziecie się zacinać
3 os. będzie się zacinał
będzie się zacinać
będzie się zacinała
będzie się zacinać
będzie się zacinało
będzie się zacinać
będą się zacinali
będą się zacinać
będą się zacinały
będą się zacinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinajmy się
2 os. zacinaj się
zacinajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałbym się
bym się zacinał
zacinałabym się
bym się zacinała
zacinałobym się
bym się zacinało
zacinalibyśmy się
byśmy się zacinali
zacinałybyśmy się
byśmy się zacinały
2 os. zacinałbyś się
byś się zacinał
zacinałabyś się
byś się zacinała
zacinałobyś się
byś się zacinało
zacinalibyście się
byście się zacinali
zacinałybyście się
byście się zacinały
3 os. zacinałby się
by się zacinał
zacinałaby się
by się zacinała
zacinałoby się
by się zacinało
zacinaliby się
by się zacinali
zacinałyby się
by się zacinały

bezosobnik: zacinano by się

bezokolicznik: zacinać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zacinając się

gerundium: zacinanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zacinanie się
zacinania się
D. zacinania się
zacinań się
C. zacinaniu się
zacinaniom się
B. zacinanie się
zacinania się
N. zacinaniem się
zacinaniami się
Ms. zacinaniu się
zacinaniach się
W. zacinanie się
zacinania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zacinający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zacinający się
zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinająca się
D. zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającej się
C. zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającej się
B. zacinającego się
zacinającego się
zacinający się
zacinające się
zacinającą się
N. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającą się
Ms. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinające się
D. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się
C. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
B. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinające się
N. zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
Ms. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się

odpowiednik aspektowy: zaciąć się

Składnia

Rznieżywotny + zacinać się +
(w CZYM)

3. w gniewie

Definicja

nie odstępować od swojego stanowiska lub sposobu postępowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  upierać się

Połączenia

  • zacinać się w gniewie, w uporze, w walce z kimś, w zawziętości; w sobie
  • zacinać się i milczeć

Cytaty

Niechęć dziecka do zachowań takich, jakich oczekuje od niego otoczenie, wyraża się negatywizmem, początkowo w formie oporu fizycznego, następnie słownego, w końcu poprzez negowanie wszystkiego. Błędem wychowawczym jest karanie dziecka za ten negatywizm. Takie próby powodują, że dziecko zacina się w uporze jeszcze bardziej.

źródło: NKJP: Małgorzata Pamuła: Wczesne nauczanie języków obcych. Integracja języka obcego z przedmiotami artystycznymi w młodszych klasach szkoły podstawowej, 2002

Wasyl nigdy nikogo nie wydał. Nie mogli nas zbiorowo deportować do innej szkoły albo na Syberię. To tylko serce matki przeczuwało prawdę, ale przeczucia i poszarpane ubranie nie mogły zastąpić konkretnych zeznań. Zacinał się i milczał.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinam się
zacinamy się
2 os. zacinasz się
zacinacie się
3 os. zacina się
zacinają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałem się
+(e)m się zacinał
zacinałam się
+(e)m się zacinała
zacinałom się
+(e)m się zacinało
zacinaliśmy się
+(e)śmy się zacinali
zacinałyśmy się
+(e)śmy się zacinały
2 os. zacinałeś się
+(e)ś się zacinał
zacinałaś się
+(e)ś się zacinała
zacinałoś się
+(e)ś się zacinało
zacinaliście się
+(e)ście się zacinali
zacinałyście się
+(e)ście się zacinały
3 os. zacinał się
zacinała się
zacinało się
zacinali się
zacinały się

bezosobnik: zacinano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zacinał
będę się zacinać
będę się zacinała
będę się zacinać
będę się zacinało
będę się zacinać
będziemy się zacinali
będziemy się zacinać
będziemy się zacinały
będziemy się zacinać
2 os. będziesz się zacinał
będziesz się zacinać
będziesz się zacinała
będziesz się zacinać
będziesz się zacinało
będziesz się zacinać
będziecie się zacinali
będziecie się zacinać
będziecie się zacinały
będziecie się zacinać
3 os. będzie się zacinał
będzie się zacinać
będzie się zacinała
będzie się zacinać
będzie się zacinało
będzie się zacinać
będą się zacinali
będą się zacinać
będą się zacinały
będą się zacinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinajmy się
2 os. zacinaj się
zacinajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałbym się
bym się zacinał
zacinałabym się
bym się zacinała
zacinałobym się
bym się zacinało
zacinalibyśmy się
byśmy się zacinali
zacinałybyśmy się
byśmy się zacinały
2 os. zacinałbyś się
byś się zacinał
zacinałabyś się
byś się zacinała
zacinałobyś się
byś się zacinało
zacinalibyście się
byście się zacinali
zacinałybyście się
byście się zacinały
3 os. zacinałby się
by się zacinał
zacinałaby się
by się zacinała
zacinałoby się
by się zacinało
zacinaliby się
by się zacinali
zacinałyby się
by się zacinały

bezosobnik: zacinano by się

bezokolicznik: zacinać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zacinając się

gerundium: zacinanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zacinanie się
zacinania się
D. zacinania się
zacinań się
C. zacinaniu się
zacinaniom się
B. zacinanie się
zacinania się
N. zacinaniem się
zacinaniami się
Ms. zacinaniu się
zacinaniach się
W. zacinanie się
zacinania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zacinający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zacinający się
zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinająca się
D. zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającej się
C. zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającej się
B. zacinającego się
zacinającego się
zacinający się
zacinające się
zacinającą się
N. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającą się
Ms. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinające się
D. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się
C. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
B. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinające się
N. zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
Ms. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się

odpowiednik aspektowy: zaciąć się

Składnia

Rzosobowy + zacinać się +
(w CZYM)

4. przy odpowiedzi

Definicja

mówiąc coś, milknąć na chwilę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przerywać

Połączenia

  • zacinać się na chwilę, na moment
  • zacinać się od samego początku
  • zacinać się w poszukiwaniu słowa
  • zacinać się mocno, niespodziewanie

Cytaty

Mówiła, że „nie ufa polskości w jej obecnym stanie, chociaż jeszcze bardziej nie lubi jej przeciwników przepisujących argumenty z «New York Timesa» czy «Guardiana», tylko jeszcze bardziej aroganckich, bo w tym kraju nie było nikogo... – tu zacinała się lekko, patrząc z uśmiechem na Marka – no, może prawie nikogo, kto mógłby przytrzeć im nosa”.

źródło: NKJP: Cezary Michalski: Siła odpychania, 2002

- Położna od razu zabrała dziecko na opatrunek, a potem przyniosła pokazać. Ale stała w dużej odległości, a ja nie miałam przy sobie okularów, więc prawie dziecka nie widziałam. Dopiero po trzech dniach, jak wyszłam ze szpitala... Zacina się. Opowieść podejmuje ojciec.

źródło: NKJP: Julka, wstań, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-01-19

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinam się
zacinamy się
2 os. zacinasz się
zacinacie się
3 os. zacina się
zacinają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałem się
+(e)m się zacinał
zacinałam się
+(e)m się zacinała
zacinałom się
+(e)m się zacinało
zacinaliśmy się
+(e)śmy się zacinali
zacinałyśmy się
+(e)śmy się zacinały
2 os. zacinałeś się
+(e)ś się zacinał
zacinałaś się
+(e)ś się zacinała
zacinałoś się
+(e)ś się zacinało
zacinaliście się
+(e)ście się zacinali
zacinałyście się
+(e)ście się zacinały
3 os. zacinał się
zacinała się
zacinało się
zacinali się
zacinały się

bezosobnik: zacinano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zacinał
będę się zacinać
będę się zacinała
będę się zacinać
będę się zacinało
będę się zacinać
będziemy się zacinali
będziemy się zacinać
będziemy się zacinały
będziemy się zacinać
2 os. będziesz się zacinał
będziesz się zacinać
będziesz się zacinała
będziesz się zacinać
będziesz się zacinało
będziesz się zacinać
będziecie się zacinali
będziecie się zacinać
będziecie się zacinały
będziecie się zacinać
3 os. będzie się zacinał
będzie się zacinać
będzie się zacinała
będzie się zacinać
będzie się zacinało
będzie się zacinać
będą się zacinali
będą się zacinać
będą się zacinały
będą się zacinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinajmy się
2 os. zacinaj się
zacinajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałbym się
bym się zacinał
zacinałabym się
bym się zacinała
zacinałobym się
bym się zacinało
zacinalibyśmy się
byśmy się zacinali
zacinałybyśmy się
byśmy się zacinały
2 os. zacinałbyś się
byś się zacinał
zacinałabyś się
byś się zacinała
zacinałobyś się
byś się zacinało
zacinalibyście się
byście się zacinali
zacinałybyście się
byście się zacinały
3 os. zacinałby się
by się zacinał
zacinałaby się
by się zacinała
zacinałoby się
by się zacinało
zacinaliby się
by się zacinali
zacinałyby się
by się zacinały

bezosobnik: zacinano by się

bezokolicznik: zacinać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zacinając się

gerundium: zacinanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zacinanie się
zacinania się
D. zacinania się
zacinań się
C. zacinaniu się
zacinaniom się
B. zacinanie się
zacinania się
N. zacinaniem się
zacinaniami się
Ms. zacinaniu się
zacinaniach się
W. zacinanie się
zacinania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zacinający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zacinający się
zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinająca się
D. zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającej się
C. zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającej się
B. zacinającego się
zacinającego się
zacinający się
zacinające się
zacinającą się
N. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającą się
Ms. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinające się
D. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się
C. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
B. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinające się
N. zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
Ms. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się

odpowiednik aspektowy: zaciąć się

Składnia

Rzosobowy + zacinać się +
(MOWA WPROST)

5. o sprawie

Definicja

przestawać się toczyć lub prowadzić coś dalej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • coś się zacina

Cytaty

Podczas turnieju barażowego w Radomiu zajęliśmy wprawdzie ostatnie miejsce, ale proszę zauważyć, że we wszystkich spotkaniach wygrywaliśmy pierwszego seta. Później coś się zacinało.

źródło: NKJP: (MS): Rozbity Wołomin, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2003-10-07

Podwoił swoją serdeczność. Ale ponieważ w pierwszej rozmowie powiedzieliśmy sobie wszystko, co było do powiedzenia, rozmowa zacinała się.

źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1984

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinam się
zacinamy się
2 os. zacinasz się
zacinacie się
3 os. zacina się
zacinają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałem się
+(e)m się zacinał
zacinałam się
+(e)m się zacinała
zacinałom się
+(e)m się zacinało
zacinaliśmy się
+(e)śmy się zacinali
zacinałyśmy się
+(e)śmy się zacinały
2 os. zacinałeś się
+(e)ś się zacinał
zacinałaś się
+(e)ś się zacinała
zacinałoś się
+(e)ś się zacinało
zacinaliście się
+(e)ście się zacinali
zacinałyście się
+(e)ście się zacinały
3 os. zacinał się
zacinała się
zacinało się
zacinali się
zacinały się

bezosobnik: zacinano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zacinał
będę się zacinać
będę się zacinała
będę się zacinać
będę się zacinało
będę się zacinać
będziemy się zacinali
będziemy się zacinać
będziemy się zacinały
będziemy się zacinać
2 os. będziesz się zacinał
będziesz się zacinać
będziesz się zacinała
będziesz się zacinać
będziesz się zacinało
będziesz się zacinać
będziecie się zacinali
będziecie się zacinać
będziecie się zacinały
będziecie się zacinać
3 os. będzie się zacinał
będzie się zacinać
będzie się zacinała
będzie się zacinać
będzie się zacinało
będzie się zacinać
będą się zacinali
będą się zacinać
będą się zacinały
będą się zacinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinajmy się
2 os. zacinaj się
zacinajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałbym się
bym się zacinał
zacinałabym się
bym się zacinała
zacinałobym się
bym się zacinało
zacinalibyśmy się
byśmy się zacinali
zacinałybyśmy się
byśmy się zacinały
2 os. zacinałbyś się
byś się zacinał
zacinałabyś się
byś się zacinała
zacinałobyś się
byś się zacinało
zacinalibyście się
byście się zacinali
zacinałybyście się
byście się zacinały
3 os. zacinałby się
by się zacinał
zacinałaby się
by się zacinała
zacinałoby się
by się zacinało
zacinaliby się
by się zacinali
zacinałyby się
by się zacinały

bezosobnik: zacinano by się

bezokolicznik: zacinać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zacinając się

gerundium: zacinanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zacinanie się
zacinania się
D. zacinania się
zacinań się
C. zacinaniu się
zacinaniom się
B. zacinanie się
zacinania się
N. zacinaniem się
zacinaniami się
Ms. zacinaniu się
zacinaniach się
W. zacinanie się
zacinania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zacinający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zacinający się
zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinająca się
D. zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającej się
C. zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającej się
B. zacinającego się
zacinającego się
zacinający się
zacinające się
zacinającą się
N. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającą się
Ms. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinające się
D. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się
C. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
B. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinające się
N. zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
Ms. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się

odpowiednik aspektowy: zaciąć się

6. jąkać się

Definicja

mówiąc, powtarzać mimowolnie głoskę lub sylabę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  jąkać się

Połączenia

  • zacinać się na jakiejś literze, na każdym słowie, na trudniejszych zbitkach spółgłosek, na zgłoskach syczących
  • zacinać się po każdym słowie
  • zacinać się przy odpowiedzi, przy trudniejszych wyrazach
  • zacinać się ze wzburzenia, ze zdenerwowania, z nerwów, z przejęcia
  • zacinać się czasami, lekko, niezauważalnie, trochę; co chwila, czasem
  • przestać się zacinać
  • zacinać się i powtarzać

Cytaty

Bbbłagam panią, pani Hhhhaniu, tylko nie ggggrono!!! - naczelny zacinał się bardziej niż zwykle, gdy krótko poinformowałam go o moich planach. - Szszszkołę trzeba oooomijać zzz daleka! - zaklinał, szukając wsparcia u Hieronima.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Prowincja, 2002

Właściwie cały czas mówi do nich podniesionym głosem. Usprawiedliwia się, że jej nie słyszą. Chłopcy są zastraszeni, młodszy zacina się i ma poważne problemy z koncentracją.

źródło: NKJP: Lidia Mieścicka-Mellibruda: Być matką dorosłych dzieci, 2000

Chłopiec opowiadał, że z nerwów zacinał się przy odpowiedzi na religii, dlatego nie mógł zdać materiału.

źródło: NKJP: (KS): Dziecko i ksiądz, Dziennik Polski - Podhale, 2001-05-12

- Odsłoń szałas na wschód... gdzie wschodzi... srebrny łuk Artemidy... do Grecji...
Dyszał ciężko i mówił zacinając się na każdym słowie.

źródło: KJ PWN: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinam się
zacinamy się
2 os. zacinasz się
zacinacie się
3 os. zacina się
zacinają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałem się
+(e)m się zacinał
zacinałam się
+(e)m się zacinała
zacinałom się
+(e)m się zacinało
zacinaliśmy się
+(e)śmy się zacinali
zacinałyśmy się
+(e)śmy się zacinały
2 os. zacinałeś się
+(e)ś się zacinał
zacinałaś się
+(e)ś się zacinała
zacinałoś się
+(e)ś się zacinało
zacinaliście się
+(e)ście się zacinali
zacinałyście się
+(e)ście się zacinały
3 os. zacinał się
zacinała się
zacinało się
zacinali się
zacinały się

bezosobnik: zacinano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się zacinał
będę się zacinać
będę się zacinała
będę się zacinać
będę się zacinało
będę się zacinać
będziemy się zacinali
będziemy się zacinać
będziemy się zacinały
będziemy się zacinać
2 os. będziesz się zacinał
będziesz się zacinać
będziesz się zacinała
będziesz się zacinać
będziesz się zacinało
będziesz się zacinać
będziecie się zacinali
będziecie się zacinać
będziecie się zacinały
będziecie się zacinać
3 os. będzie się zacinał
będzie się zacinać
będzie się zacinała
będzie się zacinać
będzie się zacinało
będzie się zacinać
będą się zacinali
będą się zacinać
będą się zacinały
będą się zacinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zacinajmy się
2 os. zacinaj się
zacinajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zacinałbym się
bym się zacinał
zacinałabym się
bym się zacinała
zacinałobym się
bym się zacinało
zacinalibyśmy się
byśmy się zacinali
zacinałybyśmy się
byśmy się zacinały
2 os. zacinałbyś się
byś się zacinał
zacinałabyś się
byś się zacinała
zacinałobyś się
byś się zacinało
zacinalibyście się
byście się zacinali
zacinałybyście się
byście się zacinały
3 os. zacinałby się
by się zacinał
zacinałaby się
by się zacinała
zacinałoby się
by się zacinało
zacinaliby się
by się zacinali
zacinałyby się
by się zacinały

bezosobnik: zacinano by się

bezokolicznik: zacinać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: zacinając się

gerundium: zacinanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zacinanie się
zacinania się
D. zacinania się
zacinań się
C. zacinaniu się
zacinaniom się
B. zacinanie się
zacinania się
N. zacinaniem się
zacinaniami się
Ms. zacinaniu się
zacinaniach się
W. zacinanie się
zacinania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: zacinający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zacinający się
zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinająca się
D. zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającego się
zacinającej się
C. zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającemu się
zacinającej się
B. zacinającego się
zacinającego się
zacinający się
zacinające się
zacinającą się
N. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającą się
Ms. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zacinający się
zacinający się
zacinające się
zacinające się
D. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się
C. zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
zacinającym się
B. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinające się
N. zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
zacinającymi się
Ms. zacinających się
zacinających się
zacinających się
zacinających się

Składnia

Rzosobowy + zacinać się +
(MOWA WPROST)
Rzosobowy + zacinać się +
(na CZYM | przy CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 28.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json