UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

straszny

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *strašьnъ

Zob. strach

1. widok

Definicja

budzący strach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okropny

Połączenia

  • straszny widok; krzyk, ryk, skowyt, wrzask; czyn; film; straszna rzecz; myśl, perspektywa; kara, śmierć, zbrodnia, wojna; choroba; straszne przeczucie; przestępstwo; straszne rzeczy; chwile; wieści

Cytaty

Przecież ktoś oprócz pana musi być na miejscu tak strasznej zbrodni.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Szczecińskie Stare Miasto które przetrwało najazdy, wojny, rewolucje i pożary, ostatecznie rozsypało się w proch i pył w ogniu najstraszniejszej z wojen, tak jak tyle miast i najświetniejszych zabytków w tej nieszczęsnej części Europy.

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 2001

Już nie żyje, pomyślał Korda. Była to straszna myśl.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990

Siewy, sianokosy, żniwa - na tle tego zwykłego rytmu coraz straszniejsze wiadomości z frontów i z kraju. Pojawiły się słowa - hasła, słowa - koszmary: Palmiry, obóz koncentracyjny, Pawiak, Oświęcim, a równocześnie niezachwiana, obsesyjna wiara w ostateczne zwycięstwo.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Widz usiadł w trzecim rzędzie. Tutaj z pewnością uda mu się skryć pomiędzy innymi, szczególnie gdy wykładowca zdecyduje się na straszną rzecz: zadawanie słuchaczom pytań.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Słowa obcego, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. straszny
straszny
straszny
straszne
straszna
D. strasznego
strasznego
strasznego
strasznego
strasznej
C. strasznemu
strasznemu
strasznemu
strasznemu
strasznej
B. strasznego
strasznego
straszny
straszne
straszną
N. strasznym
strasznym
strasznym
strasznym
straszną
Ms. strasznym
strasznym
strasznym
strasznym
strasznej
W. straszny
straszny
straszny
straszne
straszna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. straszni
straszni
straszne
straszne
D. strasznych
strasznych
strasznych
strasznych
C. strasznym
strasznym
strasznym
strasznym
B. strasznych
strasznych
strasznych
straszne
N. strasznymi
strasznymi
strasznymi
strasznymi
Ms. strasznych
strasznych
strasznych
strasznych
W. straszni
straszni
straszne
straszne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. straszniejszy
straszniejszy
straszniejszy
straszniejsze
straszniejsza
D. straszniejszego
straszniejszego
straszniejszego
straszniejszego
straszniejszej
C. straszniejszemu
straszniejszemu
straszniejszemu
straszniejszemu
straszniejszej
B. straszniejszego
straszniejszego
straszniejszy
straszniejsze
straszniejszą
N. straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszą
Ms. straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. straszniejsi
straszniejsi
straszniejsze
straszniejsze
D. straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
C. straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
B. straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
straszniejsze
N. straszniejszymi
straszniejszymi
straszniejszymi
straszniejszymi
Ms. straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych

2. styl

Definicja

taki, który bardzo się mówiącemu nie podoba

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okropny, paskudny, potworny

Połączenia

  • straszny styl; kicz; straszna pogoda; tandeta; straszne warunki; konsekwencje, skutki

Cytaty

Na zesłaniu żyli w strasznych warunkach. W małej chacie zbudowanej z okrągłych bali poprzetykanych mchem mieszkało 10 osób.

źródło: NKJP: Piotr Skura: 2 lata na „białych niedźwiedziach”, Trybuna, 2006

Jakaś państwowa komisja powinna się przelecieć po tych sklepach i karnie wysłać na bezrobocie co najmniej połowę tych strasznych babsztyli. Wstyd, że ta potwora tu się rządzi.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Miałem wtedy to szczęście, że ile razy przyjeżdżałem do Rzymu, panowała tam straszna pogoda.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Podróże do Włoch, 2008

Dzisiaj nikt nie wtyka wielkiej łyżki między zaciśnięte zęby maluchów, tran [...] jest zawarty w łatwych do przełknięcia kapsułkach, bez smaku i strasznego zapachu, który kiedyś prześladował człowieka po nocach.

źródło: NKJP: Monika Żeromska: Wspomnienia, 2007

[...] artykuł jest kompletnym nieporozumieniem. Do tego straszny styl.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. straszny
straszny
straszny
straszne
straszna
D. strasznego
strasznego
strasznego
strasznego
strasznej
C. strasznemu
strasznemu
strasznemu
strasznemu
strasznej
B. strasznego
strasznego
straszny
straszne
straszną
N. strasznym
strasznym
strasznym
strasznym
straszną
Ms. strasznym
strasznym
strasznym
strasznym
strasznej
W. straszny
straszny
straszny
straszne
straszna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. straszni
straszni
straszne
straszne
D. strasznych
strasznych
strasznych
strasznych
C. strasznym
strasznym
strasznym
strasznym
B. strasznych
strasznych
strasznych
straszne
N. strasznymi
strasznymi
strasznymi
strasznymi
Ms. strasznych
strasznych
strasznych
strasznych
W. straszni
straszni
straszne
straszne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. straszniejszy
straszniejszy
straszniejszy
straszniejsze
straszniejsza
D. straszniejszego
straszniejszego
straszniejszego
straszniejszego
straszniejszej
C. straszniejszemu
straszniejszemu
straszniejszemu
straszniejszemu
straszniejszej
B. straszniejszego
straszniejszego
straszniejszy
straszniejsze
straszniejszą
N. straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszą
Ms. straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. straszniejsi
straszniejsi
straszniejsze
straszniejsze
D. straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
C. straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
B. straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
straszniejsze
N. straszniejszymi
straszniejszymi
straszniejszymi
straszniejszymi
Ms. straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych

3. ból

Definicja

mający znaczne rozmiary lub znaczną intensywność, co mówiący podkreśla i co uważa za trudne do zniesienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okropny, potworny, upiorny

Połączenia

  • straszny hałas, harmider, huk; bałagan, tłok, zamęt; głód; gniew, grzech, szok, wstyd, żal; mróz, upał; ból, fetor, smród; pech; straszna trwoga, rozpacz; bieda, tragedia; burza, duchota; nuda; straszne zamieszanie; zmęczenie; cierpienie; głupstwo, nieporozumienie, świństwo; straszne spustoszenia; kłopoty; dziury, korki

Cytaty

Obudziłem się ze strasznym bólem głowy, w półmroku, w jakimś pokoju o bardzo wysokim suficie.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1995

Został w gabinecie, jak przed dwudziestu laty w bramie na Miodowej, z uczuciem bezsiły, poniżenia i strasznej nienawiści.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990

- Wczoraj w nocy były u pana straszne hałasy. Moja żona nie mogła zasnąć do rana - wycedził Patschkowsky.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

[...] monstrualna biurokracja - przy niemożności jej zreformowania - staje się dla zjednoczonej Europy coraz straszniejszym ciężarem i coraz mocniejszym hamulcem dalszego rozwoju.

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Europa, Europa…, Gazeta Wyborcza, 1998-02-13

Dziś na dworze straszna wichura, pada śnieg i jest duży mróz.

źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1993

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. straszny
straszny
straszny
straszne
straszna
D. strasznego
strasznego
strasznego
strasznego
strasznej
C. strasznemu
strasznemu
strasznemu
strasznemu
strasznej
B. strasznego
strasznego
straszny
straszne
straszną
N. strasznym
strasznym
strasznym
strasznym
straszną
Ms. strasznym
strasznym
strasznym
strasznym
strasznej
W. straszny
straszny
straszny
straszne
straszna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. straszni
straszni
straszne
straszne
D. strasznych
strasznych
strasznych
strasznych
C. strasznym
strasznym
strasznym
strasznym
B. strasznych
strasznych
strasznych
straszne
N. strasznymi
strasznymi
strasznymi
strasznymi
Ms. strasznych
strasznych
strasznych
strasznych
W. straszni
straszni
straszne
straszne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. straszniejszy
straszniejszy
straszniejszy
straszniejsze
straszniejsza
D. straszniejszego
straszniejszego
straszniejszego
straszniejszego
straszniejszej
C. straszniejszemu
straszniejszemu
straszniejszemu
straszniejszemu
straszniejszej
B. straszniejszego
straszniejszego
straszniejszy
straszniejsze
straszniejszą
N. straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszą
Ms. straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. straszniejsi
straszniejsi
straszniejsze
straszniejsze
D. straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
C. straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
straszniejszym
B. straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
straszniejsze
N. straszniejszymi
straszniejszymi
straszniejszymi
straszniejszymi
Ms. straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych
straszniejszych

Frazeologizmy

straszny dziadunio

Przysłowia

Nie taki diabeł straszny, jak go malują
Nie taki diabeł straszny
Data ostatniej modyfikacji: 04.12.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json