Chronologizacja
XV w., Bor
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
łżę kwestion. łgam |
łżemy kwestion. łgamy |
|||
| 2 os. |
łżesz kwestion. łgasz |
łżecie kwestion. łgacie |
|||
| 3 os. |
łże kwestion. łga |
łżą kwestion. łgają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łgałem +(e)m łgał |
łgałam +(e)m łgała |
łgałom +(e)m łgało |
łgaliśmy +(e)śmy łgali |
łgałyśmy +(e)śmy łgały |
| 2 os. |
łgałeś +(e)ś łgał |
łgałaś +(e)ś łgała |
łgałoś +(e)ś łgało |
łgaliście +(e)ście łgali |
łgałyście +(e)ście łgały |
| 3 os. |
łgał |
łgała |
łgało |
łgali |
łgały |
bezosobnik: łgano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę łgał będę łgać |
będę łgała będę łgać |
będę łgało będę łgać |
będziemy łgali będziemy łgać |
będziemy łgały będziemy łgać |
| 2 os. |
będziesz łgał będziesz łgać |
będziesz łgała będziesz łgać |
będziesz łgało będziesz łgać |
będziecie łgali będziecie łgać |
będziecie łgały będziecie łgać |
| 3 os. |
będzie łgał będzie łgać |
będzie łgała będzie łgać |
będzie łgało będzie łgać |
będą łgali będą łgać |
będą łgały będą łgać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
łżyjmy kwestion. łgajmy |
|
| 2 os. |
łżyj kwestion. łgaj |
łżyjcie kwestion. łgajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łgałbym bym łgał |
łgałabym bym łgała |
łgałobym bym łgało |
łgalibyśmy byśmy łgali |
łgałybyśmy byśmy łgały |
| 2 os. |
łgałbyś byś łgał |
łgałabyś byś łgała |
łgałobyś byś łgało |
łgalibyście byście łgali |
łgałybyście byście łgały |
| 3 os. |
łgałby by łgał |
łgałaby by łgała |
łgałoby by łgało |
łgaliby by łgali |
łgałyby by łgały |
bezosobnik: łgano by
bezokolicznik: łgać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
łżąc
kwestion. łgając
gerundium: łganie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | łganie |
łgania |
| D. | łgania |
łgań |
| C. | łganiu |
łganiom |
| B. | łganie |
łgania |
| N. | łganiem |
łganiami |
| Ms. | łganiu |
łganiach |
| W. | łganie |
łgania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: łżący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | łżący kwestion. łgający |
łżący kwestion. łgający |
łżący kwestion. łgający |
łżące kwestion. łgające |
łżąca kwestion. łgająca |
| D. | łżącego kwestion. łgającego |
łżącego kwestion. łgającego |
łżącego kwestion. łgającego |
łżącego kwestion. łgającego |
łżącej kwestion. łgającej |
| C. | łżącemu kwestion. łgającemu |
łżącemu kwestion. łgającemu |
łżącemu kwestion. łgającemu |
łżącemu kwestion. łgającemu |
łżącej kwestion. łgającej |
| B. | łżącego kwestion. łgającego |
łżącego kwestion. łgającego |
łżący kwestion. łgający |
łżące kwestion. łgające |
łżącą kwestion. łgającą |
| N. | łżącym kwestion. łgającym |
łżącym kwestion. łgającym |
łżącym kwestion. łgającym |
łżącym kwestion. łgającym |
łżącą kwestion. łgającą |
| Ms. | łżącym kwestion. łgającym |
łżącym kwestion. łgającym |
łżącym kwestion. łgającym |
łżącym kwestion. łgającym |
łżącej kwestion. łgającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | łżący kwestion. łgający |
łżący kwestion. łgający |
łżące kwestion. łgające |
łżące kwestion. łgające |
| D. | łżących kwestion. łgających |
łżących kwestion. łgających |
łżących kwestion. łgających |
łżących kwestion. łgających |
| C. | łżącym kwestion. łgającym |
łżącym kwestion. łgającym |
łżącym kwestion. łgającym |
łżącym kwestion. łgającym |
| B. | łżących kwestion. łgających |
łżących kwestion. łgających |
łżących kwestion. łgających |
łżące kwestion. łgające |
| N. | łżącymi kwestion. łgającymi |
łżącymi kwestion. łgającymi |
łżącymi kwestion. łgającymi |
łżącymi kwestion. łgającymi |
| Ms. | łżących kwestion. łgających |
łżących kwestion. łgających |
łżących kwestion. łgających |
łżących kwestion. łgających |
odpowiednik aspektowy: zełgać
Pochodzenie
psł. *lъgati
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kłamać, ktoś mija się z prawdą |
Połączenia
- prasa, telewizja łże, media, politycy łżą
- łgać w (żywe) oczy
- bezczelnie, bezkarnie, bezwstydnie, świadomie łgać; łgać jak najęty
- łgać i mataczyć
Cytaty
|
Sołtys i inni wypytywani chłopi łgali jak najęci, kierowali pościg na fałszywy ślad. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996 |
|
|
A jednak Marina Vassone posiadała sumienie, [...] bo gryzło ją, że tak oszukała Hunta, że łgała mu w żywe oczy. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: Czarne oceany, 2001 |
|
|
Okazało się jednak, że łgali, że nie biorą pieniędzy z Moskwy. źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Miodobranie, Polityka, 2001-02-03 |
|
|
- Niestety nie mam pieniędzy, a umówiłam się na następnym skrzyżowaniu - łgałam sympatycznemu rikszarzowi. źródło: NKJP: Agnieszka Gospodarczyk: Z telewizorem po Pietrynie, Express Ilustrowany, 2003-08-22 |
|
|
Oskarżeni łgają przed sądem na różne sposoby, usiłując do swoich czynów przestępczych dorobić na zawołanie jakąś patriotyczną ideologię. źródło: NKJP: Jacek Kościesza: Przez zieloną granicę, Detektyw, 1999, nr 3 |
Składnia
|
+ | łgać | + |
KOMU +
(że ZDANIE)
|
|
+ | łgać | + |
przed KIM/CZYM +
(że ZDANIE)
|
|
+ | łgać | + |
że ZDANIE
|
|
+ | łgać | + |
MOWA WPROST
|