-
1.
powodować, żeby coś stało się mniej naprężone lub mniej przylegające do czegoś -
KATEGORIE FIZYCZNE
Cechy i właściwości materii
jakość i intensywność -
synonimy: poluzowywać
-
- luzować krawat, linę, opaskę, pasek, żagle
-
Po ukąszeniu wystarczy założyć opaskę uciskową i co 15 minut ją luzować, zanim dotrze się do lekarza.
źródło: NKJP: Andrzej Kieś: Strach ma wielkie zygzaki, Tygodnik Rybnicki, 2008-07-08
Jeszcze tylko pożegnać się z babcią Lin-Lin, naszą cichą entuzjastką i bezinteresownym pomocnikiem. [...] Luzuję cumę, jednocześnie podnosząc w górę genuę.
źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985
Z ulgą skorzystali z zezwolenia i zdjęli marynarki. Luzowali krawaty, żeby rozpiąć zmiękłe kołnierzyki.
źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966
Sterownia jest nowa. [...] Bardzo prosta w obsłudze – tłumaczy kręcąc to lewym, to prawym sterem. Pierwszy służy do podnoszenia klapy wjazdowej. Drugi – do luzowania liny, która znajduje się na brzegu.
źródło: NKJP: Katarzyna Chilińska: Od brzegu do brzegu, Gazeta Poznańska, 2005-08-19
-
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. luzuję
luzujemy
2 os. luzujesz
luzujecie
3 os. luzuje
luzują
Czas przeszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. luzowałem
+(e)m luzował
luzowałam
+(e)m luzowała
luzowałom
+(e)m luzowało
luzowaliśmy
+(e)śmy luzowali
luzowałyśmy
+(e)śmy luzowały
2 os. luzowałeś
+(e)ś luzował
luzowałaś
+(e)ś luzowała
luzowałoś
+(e)ś luzowało
luzowaliście
+(e)ście luzowali
luzowałyście
+(e)ście luzowały
3 os. luzował
luzowała
luzowało
luzowali
luzowały
bezosobnik: luzowano
Czas przyszły
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. będę luzował
będę luzować
będę luzowała
będę luzować
będę luzowało
będę luzować
będziemy luzowali
będziemy luzować
będziemy luzowały
będziemy luzować
2 os. będziesz luzował
będziesz luzować
będziesz luzowała
będziesz luzować
będziesz luzowało
będziesz luzować
będziecie luzowali
będziecie luzować
będziecie luzowały
będziecie luzować
3 os. będzie luzował
będzie luzować
będzie luzowała
będzie luzować
będzie luzowało
będzie luzować
będą luzowali
będą luzować
będą luzowały
będą luzować
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. luzujmy
2 os. luzuj
luzujcie
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza liczba mnoga m ż n mo -mo 1 os. luzowałbym
bym luzował
luzowałabym
bym luzowała
luzowałobym
bym luzowało
luzowalibyśmy
byśmy luzowali
luzowałybyśmy
byśmy luzowały
2 os. luzowałbyś
byś luzował
luzowałabyś
byś luzowała
luzowałobyś
byś luzowało
luzowalibyście
byście luzowali
luzowałybyście
byście luzowały
3 os. luzowałby
by luzował
luzowałaby
by luzowała
luzowałoby
by luzowało
luzowaliby
by luzowali
luzowałyby
by luzowały
bezosobnik: luzowano by
bezokolicznik: luzować
imiesłów przysłówkowy współczesny: luzując
gerundium: luzowanie
liczba pojedyncza liczba mnoga M. luzowanie
luzowania
D. luzowania
luzowań
C. luzowaniu
luzowaniom
B. luzowanie
luzowania
N. luzowaniem
luzowaniami
Ms. luzowaniu
luzowaniach
W. luzowanie
luzowania
imiesłów przymiotnikowy czynny: luzujący
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. luzujący
luzujący
luzujący
luzujące
luzująca
D. luzującego
luzującego
luzującego
luzującego
luzującej
C. luzującemu
luzującemu
luzującemu
luzującemu
luzującej
B. luzującego
luzującego
luzujący
luzujące
luzującą
N. luzującym
luzującym
luzującym
luzującym
luzującą
Ms. luzującym
luzującym
luzującym
luzującym
luzującej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. luzujący
luzujący
luzujące
luzujące
D. luzujących
luzujących
luzujących
luzujących
C. luzującym
luzującym
luzującym
luzującym
B. luzujących
luzujących
luzujących
luzujące
N. luzującymi
luzującymi
luzującymi
luzującymi
Ms. luzujących
luzujących
luzujących
luzujących
imiesłów przymiotnikowy bierny: luzowany
liczba pojedyncza m1 m2 m3 n1, n2 ż M. luzowany
luzowany
luzowany
luzowane
luzowana
D. luzowanego
luzowanego
luzowanego
luzowanego
luzowanej
C. luzowanemu
luzowanemu
luzowanemu
luzowanemu
luzowanej
B. luzowanego
luzowanego
luzowany
luzowane
luzowaną
N. luzowanym
luzowanym
luzowanym
luzowanym
luzowaną
Ms. luzowanym
luzowanym
luzowanym
luzowanym
luzowanej
liczba mnoga p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe M. luzowani
luzowani
luzowane
luzowane
D. luzowanych
luzowanych
luzowanych
luzowanych
C. luzowanym
luzowanym
luzowanym
luzowanym
B. luzowanych
luzowanych
luzowanych
luzowane
N. luzowanymi
luzowanymi
luzowanymi
luzowanymi
Ms. luzowanych
luzowanych
luzowanych
luzowanych
-
+ luzować + CO -
może niem. lösen 'uwolnić; rozpuścić, rozwiązać, rozpasać'
Możliwa też motywacja rzeczownikiem luz; zob. luz