UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kozakować

Chronologizacja

1562, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kozakuję
kozakujemy
2 os. kozakujesz
kozakujecie
3 os. kozakuje
kozakują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kozakowałem
+(e)m kozakował
kozakowałam
+(e)m kozakowała
kozakowałom
+(e)m kozakowało
kozakowaliśmy
+(e)śmy kozakowali
kozakowałyśmy
+(e)śmy kozakowały
2 os. kozakowałeś
+(e)ś kozakował
kozakowałaś
+(e)ś kozakowała
kozakowałoś
+(e)ś kozakowało
kozakowaliście
+(e)ście kozakowali
kozakowałyście
+(e)ście kozakowały
3 os. kozakował
kozakowała
kozakowało
kozakowali
kozakowały

bezosobnik: kozakowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kozakował
będę kozakować
będę kozakowała
będę kozakować
będę kozakowało
będę kozakować
będziemy kozakowali
będziemy kozakować
będziemy kozakowały
będziemy kozakować
2 os. będziesz kozakował
będziesz kozakować
będziesz kozakowała
będziesz kozakować
będziesz kozakowało
będziesz kozakować
będziecie kozakowali
będziecie kozakować
będziecie kozakowały
będziecie kozakować
3 os. będzie kozakował
będzie kozakować
będzie kozakowała
będzie kozakować
będzie kozakowało
będzie kozakować
będą kozakowali
będą kozakować
będą kozakowały
będą kozakować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kozakujmy
2 os. kozakuj
kozakujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kozakowałbym
bym kozakował
kozakowałabym
bym kozakowała
kozakowałobym
bym kozakowało
kozakowalibyśmy
byśmy kozakowali
kozakowałybyśmy
byśmy kozakowały
2 os. kozakowałbyś
byś kozakował
kozakowałabyś
byś kozakowała
kozakowałobyś
byś kozakowało
kozakowalibyście
byście kozakowali
kozakowałybyście
byście kozakowały
3 os. kozakowałby
by kozakował
kozakowałaby
by kozakowała
kozakowałoby
by kozakowało
kozakowaliby
by kozakowali
kozakowałyby
by kozakowały

bezosobnik: kozakowano by

bezokolicznik: kozakować

imiesłów przysłówkowy współczesny: kozakując

gerundium: kozakowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kozakowanie
kozakowania
D. kozakowania
kozakowań
C. kozakowaniu
kozakowaniom
B. kozakowanie
kozakowania
N. kozakowaniem
kozakowaniami
Ms. kozakowaniu
kozakowaniach
W. kozakowanie
kozakowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kozakujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kozakujący
kozakujący
kozakujący
kozakujące
kozakująca
D. kozakującego
kozakującego
kozakującego
kozakującego
kozakującej
C. kozakującemu
kozakującemu
kozakującemu
kozakującemu
kozakującej
B. kozakującego
kozakującego
kozakujący
kozakujące
kozakującą
N. kozakującym
kozakującym
kozakującym
kozakującym
kozakującą
Ms. kozakującym
kozakującym
kozakującym
kozakującym
kozakującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kozakujący
kozakujący
kozakujące
kozakujące
D. kozakujących
kozakujących
kozakujących
kozakujących
C. kozakującym
kozakującym
kozakującym
kozakującym
B. kozakujących
kozakujących
kozakujących
kozakujące
N. kozakującymi
kozakującymi
kozakującymi
kozakującymi
Ms. kozakujących
kozakujących
kozakujących
kozakujących

1. na Dzikich Polach

Definicja

prowadzić tryb życia charakterystyczny dla Kozaków

Pochodzenie

Zob. Kozak

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Przynależność i podział terytorialny ➔ państwa, miasta, obszary geograficzne

Cytaty

Ci, którzy kozakowali, chodzili w Dzikie Pola za zwierzyną, bydłem i końmi wypasanymi przez Tatarów, po czym wracali.

źródło: KWJP: Jerzy Besala: Skąd na Ukrainie wzięli się Kozacy, Polityka, 2014-03-18

[...] wyprawy na śmigłych czajkach przez Morze Czarne na galery tureckie, a potem na tatarskie i sturczone miasta, w tym przedmieścia Stambułu. Na czele tych wypraw stawali polscy magnaci; kozakowanie stało się stylem życia.

źródło: NKJP: Uchodnicy i dobycznicy, Dziennik Polski, 2000-12-08

2. na ulicach

Definicja

okazywać w sposób przesadny swoją odwagę i energię

Pochodzenie

Zob. kozak I

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  brawować, junaczyć, junaczyć się, junakować, kozaczyć, zuchować

Cytaty

Proszę tylko nie kozakować zanadto, japońskie wody są bardzo zdradliwe.

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985

Ale wśród himalaistów, przynajmniej tych, których znam, nie ma chojraków. Kozakowanie to raczej przypadłość amatorów, ludzi, którzy właśnie kupili sobie niezapomnianą przygodę.

źródło: NKJP: Marcin Piątek: Życie na linie, Polityka, 2008-12-06

Gdy sprawdził, czy wszystko gra, powiedział, że jest tutaj komendantem i pilnuje, by skazani za bardzo nie kozakowali.

źródło: KWJP: Krzysztof Urban: Dożywotka, 2009

Data ostatniej modyfikacji: 25.02.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json