UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wojenny

Chronologizacja

SStp, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. wojna

1. związany z wojną - walką zbrojną

Definicja

związany z wojną - zorganizowaną walką zbrojną

Cytaty

	źródło:
	źródło:
	źródło:
	źródło:
	źródło:

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a bohater

Definicja

taki, który bierze udział bądź odegrał rolę w wojnie albo działaniach jej towarzyszących

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna

Połączenia

komendant, naczelnik, wódz; korespondent; bohater wojenny; weterani; jeńcy; przestępcy, zbrodniarze wojenni

Cytaty

	Włodarze oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy naszego miasta oddali cześć bohaterom wojennym. źródło: NKJP: /szyp/: Pamiętają o bohaterach, Echo Dnia, 2004-09-07
	Celem wizyty jest udział w uroczystościach związanych z odsłonięciem tablicy pamiątkowej na terenie obozu jenieckiego, w którym w latach 1939-1945 więzieni byli jeńcy wojenni - żołnierze wojska polskiego. źródło: NKJP: ST: Dwie nakielskie delegacje, Nakielski Czas, 2002-08-28
	Podczas I wojny światowej był korespondentem wojennym przy oddziałach węgierskich. źródło: NKJP: Dziś 92. dzień roku, Dziennik Polski, 2000-04-01
	Szwajcaria nie wydawała przestępców wojennych, jeśli posiadali spory zapas twardych walut. źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna
D.	wojennego	wojennego	wojennego	wojennego	wojennej
C.	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennej
B.	wojennego	wojennego	wojenny	wojenne	wojenną
N.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojenną
Ms.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojennej
W.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne
D.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
C.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym
B.	wojennych	wojennych	wojennych	wojenne
N.	wojennymi	wojennymi	wojennymi	wojennymi
Ms.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
W.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne

1.b sprzęt

Definicja

służący prowadzeniu wojny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna

Połączenia

ekwipunek, sprzęt; port; przemysł wojenny; flota, machina, marynarka wojenna; materiały; okręty wojenne

Cytaty

	Bogaty sprzęt wojenny, tabory, konie i duża liczba jeńców wpadły w ręce powstańców. źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951
	W kraju rolniczym stworzono przemysł wojenny. Produkowano 1700 armat, karabinów zaś 16 000. źródło: NKJP: Internet
	Dzięki dostawom materiałów wojennych z kozaków syberyjskich sformowano dobrze wyposażony korpus. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006
	Samoloty wojenne niemieckiego legionu Kondor zapewniały przewagę w powietrzu. źródło: NKJP: Norman Davies: Europa przed drugą wojną, Gazeta Wyborcza, 1998-05-22

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna
D.	wojennego	wojennego	wojennego	wojennego	wojennej
C.	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennej
B.	wojennego	wojennego	wojenny	wojenne	wojenną
N.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojenną
Ms.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojennej
W.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne
D.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
C.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym
B.	wojennych	wojennych	wojennych	wojenne
N.	wojennymi	wojennymi	wojennymi	wojennymi
Ms.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
W.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne

1.c narada

Definicja

wykorzystywany podczas przygotowywania i organizacji wojny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna

Połączenia

geniusz wojenny; doktryna, nauka, strategia, sztuka, taktyka, technika; narada wojenna; plany, przygotowania wojenne

Cytaty

	Jan III odbył naradę wojenną w Złoczowie, na której postanowiono uderzyć na ziemie ukrainne wraz z nadejściem wojsk litewskich Michała Paca. źródło: NKJP: Królewskie starcia z Tłuściochem i Szatanem, Dziennik Polski, 2003-01-15
	Zaoszczędzone [...] pieniądze posłużą innym aliantom do ich przygotowań wojennych. źródło: NKJP: Zbigniew Anusik: Dyplomacja szwedzka wobec kryzysu monarchii we Francji w latach 1787-1792, 2000
	Rzymianie prezentowali wyższe umiejętności wojskowe i mieli lepszą sztukę wojenną. źródło: NKJP: Internet
	Zgodnie z pierwotnymi planami wojennymi NATO podczas pierwszej fazy operacji zniszczona miała zostać jugosłowiańska obrona przeciwlotnicza. źródło: NKJP: Jonathan Eyal: Determinacja rośnie, stawka jest coraz wyższa, Gazeta Wyborcza, 1999-04-02

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna
D.	wojennego	wojennego	wojennego	wojennego	wojennej
C.	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennej
B.	wojennego	wojennego	wojenny	wojenne	wojenną
N.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojenną
Ms.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojennej
W.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne
D.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
C.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym
B.	wojennych	wojennych	wojennych	wojenne
N.	wojennymi	wojennymi	wojennymi	wojennymi
Ms.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
W.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne

1.d kataklizm

Definicja

mający miejsce bądź odbywający się w czasie wojny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna

Połączenia

wojenny kataklizm; wojenna przygoda; wojenne wyczyny; kampania, pożoga, zawierucha; martyrologia, tułaczka wojenna; wydarzenia; czyny, działania, przejścia; operacje, wyprawy, zmagania; klęski wojenne
wojenny i powojenny, wojenny i przedwojenny

Cytaty

	O wojennych przygodach Alicji Habsburg będziemy mogli niedługo przeczytać w jej pamiętnikach. źródło: NKJP: Adam Molenda: Pani z Nowego Zamku, Dziennik Polski, 2001-05-25
	Olga nawiązała też kontakt listowy z Łucją Dettloff, dawną znajomą rodziców, którą wydarzenia wojenne zastały w południowej Francji, dokąd przybyła latem 1914. źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą, opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003
	Podniesienie do rangi powiatu będzie [...] zadośćuczynieniem za tragiczną historię wojenną i powojenną tego regionu. źródło: NKJP: Jolanta Koral: Szansa, ale nie cud, Gazeta Wyborcza, 1993-09-06
	Myślę, że był przede wszystkim dumny z wojennych wyczynów Konrada von Haubitz i pamięć o nich cenił ponad wszystkie dobra. źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna
D.	wojennego	wojennego	wojennego	wojennego	wojennej
C.	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennej
B.	wojennego	wojennego	wojenny	wojenne	wojenną
N.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojenną
Ms.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojennej
W.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne
D.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
C.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym
B.	wojennych	wojennych	wojennych	wojenne
N.	wojennymi	wojennymi	wojennymi	wojennymi
Ms.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
W.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne

1.e łup

Definicja

będący efektem wojny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna

Połączenia

łup wojenny; kontrybucja, zdobycz; chwała, sława wojenna; trofeum wojenne; rany; długi, straty, zbrodnie, zgliszcza, zniszczenia; odszkodowania, reparacje; doświadczenia, przeżycia wojenne

Cytaty

	Francja [...] zobowiązywała się zapłacić do 1874 r. kontrybucję wojenną w wysokości 5 mld franków w złocie. źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1967
	Lud polski w wielkim trudzie likwidował zniszczenia wojenne. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 20.03.2002
	Oddziały ukraińskie tworzone w Polsce otrzymały uzbrojenie rosyjskie, pochodzące z polskich zdobyczy wojennych. źródło: NKJP: Jerzy Przybylski: Marynarze w walce o niepodległość Polski (1918-1920), 1999
	Nie ma i w najbliższej przyszłości nie będzie pokolenia wolnego od ran wojennych. źródło: NKJP: Peter Nadas: U mętnych źródeł pozorów, Gazeta Wyborcza, 1995-05-20

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna
D.	wojennego	wojennego	wojennego	wojennego	wojennej
C.	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennej
B.	wojennego	wojennego	wojenny	wojenne	wojenną
N.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojenną
Ms.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojennej
W.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne
D.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
C.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym
B.	wojennych	wojennych	wojennych	wojenne
N.	wojennymi	wojennymi	wojennymi	wojennymi
Ms.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
W.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne

1.f film

Definicja

poświęcony wojnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna

Połączenia

komunikat; dramat, film, serial wojenny; kronika; literatura wojenna; kino wojenne; korespondencje, wspomnienia wojenne

Cytaty

	Program telewizyjny oferował wspomnienia uczestników walk i filmy wojenne produkcji polskiej lub sowieckiej. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2004
	Oczytany w klasycznej i współczesnej literaturze wojennej, pierwszy zrozumiał, że aby stawić czoło potężnej rosyjskiej armii, nie wystarczy prowadzić wojny w tradycyjny afgański sposób. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000
	Agnieszka Pianka [...] na początku lat 90. przesyłała korespondencje wojenne z frontu w Bośni. źródło: NKJP: Znawczyni Bałkanów, Dziennik Polski, 2003-08-05
	Była to kara za niezwykle krytyczne dla władz komentarze i reportaże wojenne z Czeczenii. źródło: NKJP: Bartosz Węglarczyk: Rosyjscy dziennikarze niezależności i odpowiedzialności za słowo uczą się w warunkach bojowych. I rzadko wygrywają, Gazeta Wyborcza, 1996-06-04

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna
D.	wojennego	wojennego	wojennego	wojennego	wojennej
C.	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennej
B.	wojennego	wojennego	wojenny	wojenne	wojenną
N.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojenną
Ms.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojennej
W.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne
D.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
C.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym
B.	wojennych	wojennych	wojennych	wojenne
N.	wojennymi	wojennymi	wojennymi	wojennymi
Ms.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
W.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne

2. nastrój

Definicja

związany z wojną - ostrym starciem stron o przeciwnych interesach lub poglądach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

wojenny nastrój; wojenna atmosfera; retoryka

Cytaty

Dzisiaj liderzy tej tzw. spolaryzowanej polskiej sceny politycznej przybierają marsowe miny, wznoszą bojowe okrzyki, używają wojennej retoryki.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.03.2004

W partii jest wojenny nastrój. Idziemy na wybory.

źródło: Przemysław Jedlecki, Gazeta Wyborcza, 2006-01-16

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna
D.	wojennego	wojennego	wojennego	wojennego	wojennej
C.	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennemu	wojennej
B.	wojennego	wojennego	wojenny	wojenne	wojenną
N.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojenną
Ms.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym	wojennej
W.	wojenny	wojenny	wojenny	wojenne	wojenna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne
D.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
C.	wojennym	wojennym	wojennym	wojennym
B.	wojennych	wojennych	wojennych	wojenne
N.	wojennymi	wojennymi	wojennymi	wojennymi
Ms.	wojennych	wojennych	wojennych	wojennych
W.	wojenni	wojenni	wojenne	wojenne

Frazeologizmy

ktoś wykopał topór wojenny
ktoś wykopuje topór wojenny
ktoś zakopał topór wojenny
ktoś zakopuje topór wojenny
sąd polowy
sąd wojenny
stan wojenny
wojenna ścieżka
zbrodnia wojenna

Data ostatniej modyfikacji: 25.03.2014