UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uprzytomniać

częściej uprzytamniać

Chronologizacja

1855, Pogadanki literackie przez L. S., books.google.pl
W znaczeniu przedstawiać w sposób realistyczny

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uprzytomniam
uprzytomniamy
2 os. uprzytomniasz
uprzytomniacie
3 os. uprzytomnia
uprzytomniają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uprzytomniałem
+(e)m uprzytomniał
uprzytomniałam
+(e)m uprzytomniała
uprzytomniałom
+(e)m uprzytomniało
uprzytomnialiśmy
+(e)śmy uprzytomniali
uprzytomniałyśmy
+(e)śmy uprzytomniały
2 os. uprzytomniałeś
+(e)ś uprzytomniał
uprzytomniałaś
+(e)ś uprzytomniała
uprzytomniałoś
+(e)ś uprzytomniało
uprzytomnialiście
+(e)ście uprzytomniali
uprzytomniałyście
+(e)ście uprzytomniały
3 os. uprzytomniał
uprzytomniała
uprzytomniało
uprzytomniali
uprzytomniały

bezosobnik: uprzytomniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę uprzytomniał
będę uprzytomniać
będę uprzytomniała
będę uprzytomniać
będę uprzytomniało
będę uprzytomniać
będziemy uprzytomniali
będziemy uprzytomniać
będziemy uprzytomniały
będziemy uprzytomniać
2 os. będziesz uprzytomniał
będziesz uprzytomniać
będziesz uprzytomniała
będziesz uprzytomniać
będziesz uprzytomniało
będziesz uprzytomniać
będziecie uprzytomniali
będziecie uprzytomniać
będziecie uprzytomniały
będziecie uprzytomniać
3 os. będzie uprzytomniał
będzie uprzytomniać
będzie uprzytomniała
będzie uprzytomniać
będzie uprzytomniało
będzie uprzytomniać
będą uprzytomniali
będą uprzytomniać
będą uprzytomniały
będą uprzytomniać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uprzytomniajmy
2 os. uprzytomniaj
uprzytomniajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uprzytomniałbym
bym uprzytomniał
uprzytomniałabym
bym uprzytomniała
uprzytomniałobym
bym uprzytomniało
uprzytomnialibyśmy
byśmy uprzytomniali
uprzytomniałybyśmy
byśmy uprzytomniały
2 os. uprzytomniałbyś
byś uprzytomniał
uprzytomniałabyś
byś uprzytomniała
uprzytomniałobyś
byś uprzytomniało
uprzytomnialibyście
byście uprzytomniali
uprzytomniałybyście
byście uprzytomniały
3 os. uprzytomniałby
by uprzytomniał
uprzytomniałaby
by uprzytomniała
uprzytomniałoby
by uprzytomniało
uprzytomnialiby
by uprzytomniali
uprzytomniałyby
by uprzytomniały

bezosobnik: uprzytomniano by

bezokolicznik: uprzytomniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: uprzytomniając

gerundium: uprzytomnianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uprzytomnianie
uprzytomniania
D. uprzytomniania
uprzytomniań
C. uprzytomnianiu
uprzytomnianiom
B. uprzytomnianie
uprzytomniania
N. uprzytomnianiem
uprzytomnianiami
Ms. uprzytomnianiu
uprzytomnianiach
W. uprzytomnianie
uprzytomniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: uprzytomniający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uprzytomniający
uprzytomniający
uprzytomniający
uprzytomniające
uprzytomniająca
D. uprzytomniającego
uprzytomniającego
uprzytomniającego
uprzytomniającego
uprzytomniającej
C. uprzytomniającemu
uprzytomniającemu
uprzytomniającemu
uprzytomniającemu
uprzytomniającej
B. uprzytomniającego
uprzytomniającego
uprzytomniający
uprzytomniające
uprzytomniającą
N. uprzytomniającym
uprzytomniającym
uprzytomniającym
uprzytomniającym
uprzytomniającą
Ms. uprzytomniającym
uprzytomniającym
uprzytomniającym
uprzytomniającym
uprzytomniającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uprzytomniający
uprzytomniający
uprzytomniające
uprzytomniające
D. uprzytomniających
uprzytomniających
uprzytomniających
uprzytomniających
C. uprzytomniającym
uprzytomniającym
uprzytomniającym
uprzytomniającym
B. uprzytomniających
uprzytomniających
uprzytomniających
uprzytomniające
N. uprzytomniającymi
uprzytomniającymi
uprzytomniającymi
uprzytomniającymi
Ms. uprzytomniających
uprzytomniających
uprzytomniających
uprzytomniających

odpowiednik aspektowy: uprzytomnić

Pochodzenie

Od: przytomny

Definicja

powodować, żeby ktoś zaczął się orientować, jaka jest sytuacja lub jakie mogą być konsekwencje czegoś

Warianty

  • częściej uprzytamniać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uświadamiać, uzmysławiać

Połączenia

  • ból, rozmowa, widok uprzytomnia; dane uprzytomniają komuś coś
  • uprzytomniać czytelnikom, ludziom
  • uprzytomniać bezsens, grozę, istnienie, sens czegoś

Cytaty

Olśniona feerią neonowych barw i jezdniami równymi jak stół sięgam po tekst sprzed lat. Uprzytomnia on nieprawdopodobny skok, jakiego dokonano w tym mieście.

źródło: NKJP: Krystyna Kurczab-Redlich: Głową o mur Kremla, 2007

Prace prezentowane w Sopocie [...] nie odkrywają jakiejś nieznanej twarzy artysty [...]. Uprzytomniają za to siłę oddziaływania tego malarstwa.

źródło: NKJP: Jarosław Zalesiński: Dwie tajemnice, Dziennik Bałtycki, 2000-07-17

Uprzytomnia wszystkim wokoło, że popadli w rutynę, bezmyślność, schematyczny sposób myślenia i odczuwania.

źródło: NKJP: Świat umysłu, Cosmopolitan nr 09, 2000

Zawsze jednak religia uprzytomniała ludziom, że nieopodal Kołymy jest możliwy zupełnie inny świat.

źródło: NKJP: Józef Tischner: W krainie schorowanej wyobraźni, 1998

Gdy przeciwstawię temu nasz pozbawiony wiary w Boga, rozdrobniony światopogląd, to uprzytomniam sobie, jak potężną siłą jest religia, której nie złamie nawet nieszczęśliwy przebieg wojny.

źródło: NKJP: Adam Krzemiński: I stamtąd już nie wróci nikt, Polityka, 2004

Składnia

bez ograniczeń + uprzytomniać +
KOMU + CO
bez ograniczeń + uprzytomniać +
KOMU + że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
Data ostatniej modyfikacji: 01.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json