UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pojąć

Chronologizacja

1393, SStp
Inne znaczenie: 'wziąć, zabrać'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	pojmę	pojmiemy
2 os.	pojmiesz	pojmiecie
3 os.	pojmie	pojmą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	pojąłem +(e)m pojął	pojęłam +(e)m pojęła	pojęłom +(e)m pojęło	pojęliśmy +(e)śmy pojęli	pojęłyśmy +(e)śmy pojęły
2 os.	pojąłeś +(e)ś pojął	pojęłaś +(e)ś pojęła	pojęłoś +(e)ś pojęło	pojęliście +(e)ście pojęli	pojęłyście +(e)ście pojęły
3 os.	pojął	pojęła	pojęło	pojęli	pojęły

bezosobnik: pojęto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		pojmijmy
2 os.	pojmij	pojmijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	pojąłbym bym pojął	pojęłabym bym pojęła	pojęłobym bym pojęło	pojęlibyśmy byśmy pojęli	pojęłybyśmy byśmy pojęły
2 os.	pojąłbyś byś pojął	pojęłabyś byś pojęła	pojęłobyś byś pojęło	pojęlibyście byście pojęli	pojęłybyście byście pojęły
3 os.	pojąłby by pojął	pojęłaby by pojęła	pojęłoby by pojęło	pojęliby by pojęli	pojęłyby by pojęły

bezosobnik: pojęto by

bezokolicznik: pojąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pojąwszy

gerundium: pojęcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pojęcie	pojęcia
D.	pojęcia	pojęć
C.	pojęciu	pojęciom
B.	pojęcie	pojęcia
N.	pojęciem	pojęciami
Ms.	pojęciu	pojęciach
W.	pojęcie	pojęcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: pojęty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pojęty	pojęty	pojęty	pojęte	pojęta
D.	pojętego	pojętego	pojętego	pojętego	pojętej
C.	pojętemu	pojętemu	pojętemu	pojętemu	pojętej
B.	pojętego	pojętego	pojęty	pojęte	pojętą
N.	pojętym	pojętym	pojętym	pojętym	pojętą
Ms.	pojętym	pojętym	pojętym	pojętym	pojętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pojęci	pojęci	pojęte	pojęte
D.	pojętych	pojętych	pojętych	pojętych
C.	pojętym	pojętym	pojętym	pojętym
B.	pojętych	pojętych	pojętych	pojęte
N.	pojętymi	pojętymi	pojętymi	pojętymi
Ms.	pojętych	pojętych	pojętych	pojętych

odpowiednik aspektowy: pojmować

Pochodzenie

Zob. jąć

1. treść

Definicja

książk.

poznać sens, istotę lub przebieg czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

obczaić, pokumać, sczaić, skapować, skumać, zakapować, zakumać, zrozumieć

Połączenia

pojąć aluzję, arkana zawodu, koncepcję, kontekst, naturę czegoś, przesłanie, czyjeś rozumowanie, sedno problemu, specyfikę, symbole, tajemnicę istnienia, tajniki sztuki, tok wywodu, treść, wiadomość, zasady, znaczenie, znak; bezowocność wysiłków, doniosłość chwili, grozę położenia, konieczność czegoś, ogrom klęski, potrzebę czegoś, powagę sytuacji, skalę problemu, wagę czegoś, zagrożenie
pojąć rozumem, umysłem
pojąć nagle, łatwo, trudno, w lot, w mig
być w stanie, (nie) móc, starać się, usiłować pojąć
pojąć i docenić, pojąć i uwierzyć

Cytaty

	Dopiero teraz, zda się, wszyscy pojęli grozę sytuacji. Przejmująca cisza zaległa na sali. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965
	Mojej kilkunastoletniej córce musiałem długo tłumaczyć, jak to „za Stalina” było, i też nie sądzę, aby wszystko pojęła. źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006
	Trudno mu było także pojąć, że Andrew był ojcem Oksany. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Dwie miłości, 2008
	Pestka zrozumiała, że nie mają do niej pretensji, i chociaż nie mogła pojąć, dlaczego tak się stało, poczuła niezmierną ulgę. źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961
	Krakowski książę chyba także niewiele pojął z moich słów, jednak pokiwał głową z uznaniem. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Składnia

Rz_osobowy	+	pojąć	+	CO
Rz_osobowy	+	pojąć	+	że ZDANIE \| ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

2. w jakiś sposób

Definicja

książk.

przypisać czemuś określone znaczenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zrozumieć

Połączenia

pojąć opacznie, po swojemu; źle, fałszywie pojęty

Cytaty

	Intelektualizmem można nazwać również pewną postawę życiową, pewne zamiłowanie do badań, pojętych jako cel sam w sobie, pewną regułę klasztorną ćwiczeń umysłowych. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności: eseje okupacyjne, 1996
	Cały obraz z tradycyjnie pojętym realizmem ma niewiele wspólnego [...]. Rzuca się również w oczy uniformizacja postaci. źródło: NKJP: Emilia Sękowska: Wielkie odkurzanie kina: Jak przygoda to tylko… na budowie – produkcyjniaków czar, Esensja, 2009-10-12
	Lekarz uspokoił tatę, jednak zalecił obserwację. Rodzice pojęli to zbyt dosłownie. Tata usiadł w fotelu obok mojego łóżka. źródło: NKJP: Małgorzata Strękowska-Zaremba: Detektyw Kefirek i pierwszy trup, 2011
	Właściwym podmiotem odpowiedzialności jest osoba ludzka, pojęta jako całość. źródło: NKJP: Halina Zdebska: Istota i wartości zespołowych gier sportowych, 2008

Składnia

Rz_osobowy

pojąć

CO + JAK

3. kogoś

Definicja

książk.

wczuć się w czyjeś przeżycia, pragnienia i poznać motywy postępowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zrozumieć

Połączenia

pojąć czyjeś zachowanie, zdenerwowanie; czyjąś fascynację, pasję

Cytaty

W czasie kiedy istniał ruch, ty nosiłaś jeszcze koszulę w zębach. Dla ciebie to prehistoria i dlatego nie jesteś w stanie nas pojąć. Sprowadzasz dążenia ludzi do trywialnych pobudek materialnych.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Nigdy zresztą nie pojął sinusoidy wahań i zmiennych nastrojów, która często była wykresem stanów emocjonalnych jego żony.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Przyznaję: ja sama nienawidzę dzieci. Z wyjątkiem własnych. I nigdy nie pojmę ludzi, którzy „lubią dzieci”.

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

Składnia

Rz_osobowy

pojąć

KOGO/CO

4. żonę

Definicja

przest.

poślubić (kobietę)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	ktoś pojął za żonę kogoś, ożenić się
	hiperonimy:	poślubić

Połączenia

pojąć narzeczoną, wdowę

Cytaty

	Zbliżał się czas zaślubin; ja jako mężczyzna odpowiedzialny lat dwadzieścia trzy postanowiłem pojąć moją brzemienną narzeczoną. źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008
	Więc zaraz po śmierci Radamy II rozwiódł się z dotychczasową żoną (czy żonami), pojął wdowę po Radamie, Rasoherinę, i w jej imieniu rządził krajem. Gdy królowa umarła w nieco zagadkowych okolicznościach, powołał jej krewną na tron i ją także poślubił, a gdy po śmierci tejże wypadło mu wyznaczyć nową monarchinię, także i ją, trzecią z kolei królową, źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Madagaskar okrutny czarodziej, 1974
	Św. Dorota zwykła mawiać: Męża nie pojmę, bom jest Chrystusowa oblubienica. źródło: NKJP: Magdalena Środa: Ciało i seks, Cosmopolitan nr 6, 1999
	Co jeśli, któregoś dnia obudzicie się, a świat będzie wyglądał jak w Domku na Prerii? w kuchni będzie się krzątać zona, która nawet nie zdała matury, bo trzeba było pojąć męża w młodym wieku, gromadka bachorków, pies, kot i kanarek. a wy musicie na ten cały cyrk tyrać. źródło: Internet: forum.gazeta.ie

Składnia

pojąć

KOGO

Frazeologizmy

ktoś pojął za żonę kogoś

Data ostatniej modyfikacji: 18.02.2025