UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poniżać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. poniżyć

Definicja

powodować, że ktoś czuje się głęboko dotknięty, zawstydzony lub ośmieszony

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ktoś wdeptuje w ziemię kogoś, upokarzać

Połączenia

  • poniżać człowieka, dziecko, kobietę, żonę; czyjąś godność
  • poniżać na czyichś oczach
  • poniżać w czyjejś obecności, w czyichś oczach
  • poniżać publicznie
  • bić i poniżać; poniżać i lekceważyć, poniżać i torturować, poniżać i znęcać się

Cytaty

Gubernator wciąż traktował go jak młokosa, poniżał przy drużynie i gościach, nie pozwalał na wypowiedzenie własnego zdania.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Nie masz prawa nas poniżać ani bić.

źródło: KWSJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Wszystko jedno, nie wolno paktować z wrogiem. To poniżające.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poniżam
poniżamy
2 os. poniżasz
poniżacie
3 os. poniża
poniżają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poniżałem
+(e)m poniżał
poniżałam
+(e)m poniżała
poniżałom
+(e)m poniżało
poniżaliśmy
+(e)śmy poniżali
poniżałyśmy
+(e)śmy poniżały
2 os. poniżałeś
+(e)ś poniżał
poniżałaś
+(e)ś poniżała
poniżałoś
+(e)ś poniżało
poniżaliście
+(e)ście poniżali
poniżałyście
+(e)ście poniżały
3 os. poniżał
poniżała
poniżało
poniżali
poniżały

bezosobnik: poniżano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poniżał
będę poniżać
będę poniżała
będę poniżać
będę poniżało
będę poniżać
będziemy poniżali
będziemy poniżać
będziemy poniżały
będziemy poniżać
2 os. będziesz poniżał
będziesz poniżać
będziesz poniżała
będziesz poniżać
będziesz poniżało
będziesz poniżać
będziecie poniżali
będziecie poniżać
będziecie poniżały
będziecie poniżać
3 os. będzie poniżał
będzie poniżać
będzie poniżała
będzie poniżać
będzie poniżało
będzie poniżać
będą poniżali
będą poniżać
będą poniżały
będą poniżać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poniżajmy
2 os. poniżaj
poniżajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poniżałbym
bym poniżał
poniżałabym
bym poniżała
poniżałobym
bym poniżało
poniżalibyśmy
byśmy poniżali
poniżałybyśmy
byśmy poniżały
2 os. poniżałbyś
byś poniżał
poniżałabyś
byś poniżała
poniżałobyś
byś poniżało
poniżalibyście
byście poniżali
poniżałybyście
byście poniżały
3 os. poniżałby
by poniżał
poniżałaby
by poniżała
poniżałoby
by poniżało
poniżaliby
by poniżali
poniżałyby
by poniżały

bezosobnik: poniżano by

bezokolicznik: poniżać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poniżając

gerundium: poniżanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poniżanie
poniżania
D. poniżania
poniżań
C. poniżaniu
poniżaniom
B. poniżanie
poniżania
N. poniżaniem
poniżaniami
Ms. poniżaniu
poniżaniach
W. poniżanie
poniżania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poniżający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poniżający
poniżający
poniżający
poniżające
poniżająca
D. poniżającego
poniżającego
poniżającego
poniżającego
poniżającej
C. poniżającemu
poniżającemu
poniżającemu
poniżającemu
poniżającej
B. poniżającego
poniżającego
poniżający
poniżające
poniżającą
N. poniżającym
poniżającym
poniżającym
poniżającym
poniżającą
Ms. poniżającym
poniżającym
poniżającym
poniżającym
poniżającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poniżający
poniżający
poniżające
poniżające
D. poniżających
poniżających
poniżających
poniżających
C. poniżającym
poniżającym
poniżającym
poniżającym
B. poniżających
poniżających
poniżających
poniżające
N. poniżającymi
poniżającymi
poniżającymi
poniżającymi
Ms. poniżających
poniżających
poniżających
poniżających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poniżany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poniżany
poniżany
poniżany
poniżane
poniżana
D. poniżanego
poniżanego
poniżanego
poniżanego
poniżanej
C. poniżanemu
poniżanemu
poniżanemu
poniżanemu
poniżanej
B. poniżanego
poniżanego
poniżany
poniżane
poniżaną
N. poniżanym
poniżanym
poniżanym
poniżanym
poniżaną
Ms. poniżanym
poniżanym
poniżanym
poniżanym
poniżanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poniżani
poniżani
poniżane
poniżane
D. poniżanych
poniżanych
poniżanych
poniżanych
C. poniżanym
poniżanym
poniżanym
poniżanym
B. poniżanych
poniżanych
poniżanych
poniżane
N. poniżanymi
poniżanymi
poniżanymi
poniżanymi
Ms. poniżanych
poniżanych
poniżanych
poniżanych

odpowiednik aspektowy: poniżyć

Składnia

bez ograniczeń + poniżać +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 24.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json