UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

każdy

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *kъžьdъ-jь

Definicja

używane dla zaznaczenia, że wśród obiektów nazwanych następującym rzeczownikiem nie istnieje taki, którego nie dotyczy to, co zostaje powiedziane

Noty o użyciu

Używane często w znaczeniu 'każdy człowiek'.
Wyrazu nie używa się w zdaniach z zaprzeczonym czasownikiem w roli orzeczenia.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

antonimy:  żaden I

Połączenia

  • każdy chłopiec, człowiek, mężczyzna; obywatel, polityk, pracownik; przedmiot; dzień, miesiąc, rok; każda dziewczyna, osoba, kobieta; chwila, jesień, noc, wiosna, zima; rzecz; sprawa, sytuacja; wieś; każde dziecko; zwierzę; lato; miasto
  • każdy z nas

Cytaty

Początek Osiedla, gruzowiska pod balkonami, zapach świeżego betonu w mieszkaniach, i błoto, bajora błota, przez które przedzierałem się każdej jesieni do szkoły. Jak opisać zapach błota?

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005

Jego zwierzchnicy, zresztą tuż po skończeniu studiów, byli zdania, że każdy pracownik powinien raz w tygodniu wypowiadać się na temat problemów, jakie pojawiają się na jego stanowisku pracy.

źródło: NKJP: Adam Barczyński: Ślepy los, 1999

Gdy był małym chłopcem, gdy bał się zostawać sam w domu, układał w słonecznej smudze palce tak, że na ścianie powstawało monstrualne zwierzę gotowe go bronić w każdej sytuacji.

źródło: NNKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006

Z każdych drzwi, z każdego okna dolatują śmiechy, śpiewy, dźwięki pianoli lub harmonii, klekot zsuwających się ze stóp pantofli, brzęk szklanek, szczęk naczyń, spuszczanie wody w ubikacjach..

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem, 1957

Wszystko, co wiemy o rozwoju cywilizowanego świata, dowodzi, że każde dwa lata edukacji więcej zmniejszają prawdopodobieństwo danej osoby do zostania bezrobotną

źródło: NKJP: Łukasz Turski, Gazeta Wyborcza, 1997-05-13

Żeby taką fryzurę wykonać, trzeba poświęcić ok. 40 min. Nie z każdych włosów da się zrobić.

źródło: NKJP: Karolina Krajewska: ,Z nożyczkami i brzytwą, Krajewska Karolina, 2000-06-23

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. każdy
każdy
każdy
każde
każda
D. każdego
każdego
każdego
każdego
każdej
C. każdemu
każdemu
każdemu
każdemu
każdej
B. każdego
każdego
każdy
każde
każdą
N. każdym
każdym
każdym
każdym
każdą
Ms. każdym
każdym
każdym
każdym
każdej
W. każdy
każdy
każdy
każde
każda
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. każdzi
każdzi
każde
każde
D. każdych
każdych
każdych
każdych
C. każdym
każdym
każdym
każdym
B. każdych
każdych
każdych
każde
N. każdymi
każdymi
każdymi
każdymi
Ms. każdych
każdych
każdych
każdych
W. każdzi
każdzi
każde
każde

Inne uwagi

Formy lm używane tylko w połączeniach z rzeczownikami niemającymi liczby pojedynczej, rzeczownikami oznaczającymi zbiór lub rodzaj obiektów lub grupami liczebnikowo-rzeczownikowymi

Składnia

bez ograniczeń + każdy +
szyk: tylko prepozycja

Frazeologizmy

coś wyłazi z każdego kąta
gotowy na każde skinienie
każdy głupi
ktoś liczy się z każdym groszem
ktoś śledzi czyjś każdy krok
ktoś zna czyjś każdy krok
ktoś śledzi czyjś każdy krok
ktoś zna czyjś każdy krok
ktoś/coś wyskakuje z każdej lodówki
ktoś/coś wypada z każdej lodówki
na każde skinienie
na każdym kroku
w każdym calu
w każdym kątku po dzieciątku
w każdym razie
wszem i wobec
wszem i wobec i każdemu z osobna
wszem wobec i każdemu z osobna
wszystkie kąty
każdy kąt
za każdym razem
za wszelką cenę
za każdą cenę

Przysłowia

Każda pliszka swój ogonek chwali
Każda sroczka swój ogonek chwali
Każda liszka swój ogonek chwali
Każda myszka swój ogonek chwali
Każda potwora znajdzie swojego amatora
Każda potwora znajdzie amatora
Każda potwora znajdzie swego amatora
Każdy dudek ma swój czubek
Każdy głupi ma swój rozum
Każdy jest kowalem własnego losu
Każdy człowiek jest kowalem własnego losu
Każdy jest kowalem swego losu
Każdy kij ma dwa końce
Każdy ma swojego mola, co go gryzie
Każdy ma swego mola, co go gryzie
Każdy orze, jak może
Każdy święty ma swoje wykręty
Każdy sobie rzepkę skrobie

Skrzydlate słowa

Koń, jaki jest, każdy widzi


Data ostatniej modyfikacji: 29.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json