UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oddać

Chronologizacja

1391, Bańk

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddam	oddamy
2 os.	oddasz	oddacie
3 os.	odda	oddadzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddałem +(e)m oddał	oddałam +(e)m oddała	oddałom +(e)m oddało	oddaliśmy +(e)śmy oddali	oddałyśmy +(e)śmy oddały
2 os.	oddałeś +(e)ś oddał	oddałaś +(e)ś oddała	oddałoś +(e)ś oddało	oddaliście +(e)ście oddali	oddałyście +(e)ście oddały
3 os.	oddał	oddała	oddało	oddali	oddały

bezosobnik: oddano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddajmy
2 os.	oddaj	oddajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddałbym bym oddał	oddałabym bym oddała	oddałobym bym oddało	oddalibyśmy byśmy oddali	oddałybyśmy byśmy oddały
2 os.	oddałbyś byś oddał	oddałabyś byś oddała	oddałobyś byś oddało	oddalibyście byście oddali	oddałybyście byście oddały
3 os.	oddałby by oddał	oddałaby by oddała	oddałoby by oddało	oddaliby by oddali	oddałyby by oddały

bezosobnik: oddano by

bezokolicznik: oddać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: oddawszy

gerundium: oddanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddanie	oddania
D.	oddania	oddań
C.	oddaniu	oddaniom
B.	oddanie	oddania
N.	oddaniem	oddaniami
Ms.	oddaniu	oddaniach
W.	oddanie	oddania

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddany	oddany	oddany	oddane	oddana
D.	oddanego	oddanego	oddanego	oddanego	oddanej
C.	oddanemu	oddanemu	oddanemu	oddanemu	oddanej
B.	oddanego	oddanego	oddany	oddane	oddaną
N.	oddanym	oddanym	oddanym	oddanym	oddaną
Ms.	oddanym	oddanym	oddanym	oddanym	oddanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddani	oddani	oddane	oddane
D.	oddanych	oddanych	oddanych	oddanych
C.	oddanym	oddanym	oddanym	oddanym
B.	oddanych	oddanych	oddanych	oddane
N.	oddanymi	oddanymi	oddanymi	oddanymi
Ms.	oddanych	oddanych	oddanych	oddanych

odpowiednik aspektowy: oddawać

Pochodzenie

Zob. dać

1. pożyczkę

Definicja

dać komuś z powrotem to, co się wzięło, ukradło lub pożyczyło

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zwrócić

Połączenia

oddać dług, pożyczkę
oddać bankowi, pożyczkodawcy
oddać do biblioteki
oddać przed terminem
oddać w ratach
oddać z odsetkami, z procentem; z nawiązką

Cytaty

	Żeby oddać dług, zbierał pieniądze przez cztery lata. źródło: NKJP: Ewa Siedlecka: Pierwszy obywatel wygrał przed Trybunałem Konstytucyjnym, Gazeta Wyborcza, 1999-02-17
	Miejska Biblioteka Publiczna w Malborku daje szansę wszystkim zapominalskim lub tym, którzy z nadmiaru zajęć nie oddali na czas wypożyczonych wcześniej książek. źródło: NKJP: Kamila Buchomolz: Oby nikt z czytelników nie pobił rekordu czterech lat, Dziennik Bałtycki, 2008-05-02
	Skruszony złodziej po obejrzeniu programu postanowił naprawić szkodę. Następnego dnia zadzwonił i postanowił oddać skradziony telefon. źródło: NKJP: Poczuł skruchę, Dziennik Zachodni, 2005-02-12
	Im dłuższy czas spłaty, tym więcej pieniędzy oddamy bankowi. źródło: NKJP: Piotr Stasiak: 7 dylematów kredytobiorcy, Polityka, 2007-11-17
	[...] gdy na jego żądanie bank policzył pełne oprocentowanie, okazało się, że za pożyczone 8 tys. będzie musiał oddać 14 tys. zł. źródło: NKJP: (mo): Lichwa świąteczna, Obywatel, 2004-12-13

Składnia

	+	oddać	+	(KOMU) + CO + (KIEDY \| JAK)
	+	oddać	+	(KOMU) + ILE

2. do naprawy

Definicja

spowodować, że dana rzecz znajdzie się w określonym miejscu, w którym będzie w stosunku do niej wykonana czynność wskazana lub zasygnalizowana następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

synonimy:

dać

Połączenia

oddać do czyszczenia, (artykuł, gazetę, książkę, materiały, pracę, tekst) do druku, do konserwacji, (samochód) do naprawy, do oprawy, do prania, (motocykl, samochód, sprzęt) do przeglądu, do reklamacji, do renowacji, (film, kliszę, zdjęcia) do wywołania; do lakiernika, do pralni, do serwisu, (buty) do szewca, (samochód) do warsztatu; do depozytu, do komisu, do lombardu, (rzeczy, torbę, walizkę) do przechowalni, (buraki, makulaturę, zboże, ziarno) do skupu; do recyklingu, do utylizacji; do analizy, do ekspertyzy, do przebadania
oddać (rzeczy) na przechowanie; na aukcję, na licytację; na makulaturę; (pojazd) na złom

Cytaty

	Klienci mieli pretensje o uszkodzenie garderoby, którą oddali do czyszczenia [...]. źródło: NKJP: (ema): Rzecznik rezygnuje, Gazeta Krakowska, 2002-02-27
	Kupiła drogie ubrania, ale ponieważ do takich nie przywykła, oddała je do komisu . źródło: NKJP: Barbara Brégy: Masz, to dasz, Polityka, 2006-09-16
	Kiedy [...] Słonimski przysłał felieton, redakcja bez wahania oddała go do druku. źródło: NKJP: Jacek Żakowski: CZ. V, Gazeta Wyborcza, 1995-04-21
	Jeżeli obawiamy się o los naszych kosztowności czy cennych pamiątek rodzinnych, możemy oddać je na przechowanie do bankowego skarbca. źródło: NKJP: Miłosz Węglewski: Urlop bez portfela, Gazeta Wyborcza, 1996-06-26
	Kilka tygodni temu swój stary samochód oddał na złom i od tamtej pory albo chodzi pieszo [...]. źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Bójmy się kochać ludzi – tak nagle przychodzą…, Esensja, 2009-10-12

Składnia

oddać

CO + (do CZEGO | na CO)

3. przesyłkę

Definicja

dać komuś coś, co jest dla niego przeznaczone

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Połączenia

oddać list, przesyłkę; słuchawkę
oddać do rąk własnych

Cytaty

	Oddasz mój list tamtejszemu przeorowi, on zaś zapozna cię wówczas z pewnym człowiekiem. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002
	Kopertę zostawiłem za doniczką, pod opieką rudej kotki. Obiecała, że odda ci do rąk własnych. źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993
	[...] Wituś prosił, żeby mi oddała przesyłkę. Był to mały zeszycik w kratkę. źródło: NKJP: Hanna Krall: Prawda w sobie, Gazeta Wyborcza, 1994-05-07
	Podczas wizyty, zniecierpliwiony i bezradny, wykręcił numer do pracującej w Anglii mamy i... oddał słuchawkę lekarzowi. źródło: NKJP: Do komórki nie można się przytulić, Tygodnik Rybnicki, 2008-11-04

Składnia

oddać

(KOMU) + CO

4. do internatu

Definicja

zdecydować, że określona osoba (lub zwierzę) znajdzie się w pewnym miejscu i będzie tam wykonywać lub będą wobec niej wykonywane czynności, jakie się zwyczajowo w tym miejscu wykonuje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:

dać

Połączenia

oddać do domu dziecka, do domu opieki, do domu starców, do internatu, do przedszkola, do szkoły, do żłobka; do adopcji, do sierocińca, do przytułku; (psa) do schroniska
oddać na wychowanie; na leczenie

Cytaty

	Dziadunia powinno się oddać do przytułku dla starców. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946
	Matki będą mogły za darmo oddać dzieci do żłobka lub przedszkola, by wziąć udział w szkoleniach, które potrwają sześć miesięcy i zorganizowane zostaną zgodnie z zapotrzebowaniem lokalnego rynku pracy. źródło: NKJP: (A.MAD): Powrót do pracy, Dziennik Zachodni, 2003-12-24
	Jeśli ktoś znajdzie bezpańskiego psa i chce oddać go do schroniska, może to zrobić o każdej porze dnia i nocy [...]. źródło: NKJP: (zem), (aga), (ilo): Nie muszą gryźć, Dziennik Bałtycki, 2005-11-25
	Chłopiec został oddany na wychowanie jakiejś ubogiej kobiecie. źródło: NKJP: Marek Kazimierz Barański: Dynastia Piastów w Polsce, 2005

Składnia

	+	oddać	+	KOGO/CO + DOKĄD
	+	oddać	+	KOGO/CO + na CO + (KOMU)

5. pod dowództwo

Definicja

spowodować, że osoba lub rzecz będzie podlegać czynności nazwanej sąsiadującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

powierzyć

Połączenia

oddać pod dowództwo, pod opiekę (kuratora, lekarzy, rodziców), pod protektorat, pod zarząd; pod dozór (kuratora, policji), pod czyjąś opiekę, kuratelę, pod straż; pod rozkazy;
oddać w zarząd, w zarządzanie

Cytaty

	Obu oszustów oddano pod dozór policji. źródło: NKJP: Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-01-20
	Herakliusz II oddał Gruzję pod rosyjski protektorat, bo w tamtych czasach nie było innego sposobu na ocalenie narodu od fizycznej zagłady [...]. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005
	Jeńców potraktował jednak łaskawie. Ponieważ było ich ponad trzystu, porozdzielał ich i oddał pod straż kasztelanom różnych zamków, dzięki czemu wieść o zwycięstwie szybko się rozniosła. źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy. Rycerze Chrystusa, 2007
	[...] po tygodniu Asi coś strzeliło do głowy, oddała synka pod opiekę gosposi i pojechała po radę i pociechę do rodziny. źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Balzakiana, 2008
	Gotowanie jest po sprzątaniu kolejną dziedziną działalności szpitala, którą dyrekcja zdecydowała się oddać w zarządzanie zewnętrznej firmie. źródło: (IK): Kuchnia do wynajęcia, Gazeta Krakowska, 2006-07-18

Składnia

oddać

KOGO/CO + pod CO | w CO

6. na własność

Definicja

spowodować, że ktoś staje się właścicielem określonego przedmiotu lub może z niego korzystać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ofiarować, podarować

Połączenia

oddać działkę, grunt, teren
oddać (majątek, pieniądze...) na jakiś cel; na własność
oddać (teren) pod budowę, pod inwestycję
oddać (budynek, grunt, teren) w dzierżawę, w leasing, w najem, w (wieczyste) użytkowanie
oddać za darmo, za marne, psie pieniądze; za bezcen
dobrowolnie oddać; oddać darmo

Cytaty

	Potrafił wszystko oddać najuboższym – tak wspominają swojego wikarego mieszkańcy podbocheńskiej Niegowici. źródło: NKJP: Jerzy Turek: Papieża ślady na naszej ziemi, Gazeta Krakowska, 2005-10-11
	Parafianie oddali na pomoc Kosowianom 2570 zł. źródło: NKJP: (J.S.): Chętniej przez Kościół, Dziennik Bałtycki, 2011
	Przystawili mu nóż do szyi i kazali oddać pieniądze i inne cenne przedmioty. źródło: NKJP: (KK): Zabrali pieniądze i czekoladę, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-12-06
	Była prezes NBP chce także objąć większą część terenów planowaniem zagospodarowania przestrzennego i oddać pod zabudowę mieszkalną tereny, których właścicielem jest miasto, by obniżyć ceny mieszkań. źródło: NKJP: Internet
	Czy burmistrz oddałby za psie pieniądze część swojej uzbrojonej działki budowlanej pod pas drogowy?! - pyta Jadwiga i dodaje - Byłam skłonna negocjować, ale oni nie chcieli. źródło: NKJP: Kogutek na wojennej ścieżce, Dziennik Polski, 2003-07-25

Składnia

oddać

(KOMU) + CO + (na CO | pod CO | do CZEGO)

7. budynek (do użytku)

Definicja

po zakończeniu budowy lub remontu umożliwić korzystanie z czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Połączenia

oddać budynek, most, obiekt, pomieszczenie, teren
oddać do eksploatacji, do ruchu, do użytku, do zasiedlenia
oddać w terminie
termin oddania

Cytaty

	Nie możemy oddać węzła do ruchu, ponieważ nie zostały spełnione wszystkie wymogi formalne [...]. źródło: NKJP: Monika Chruścińska: Stracili cierpliwość dla węzła, Dziennik Zachodni, 2009-11-02
	Nic już nie stało na przeszkodzie, aby oddać most do eksploatacji. źródło: NKJP: Grzegorz Petka: Urodziny mostu nad Wisłą, Dziennik Bałtycki, 2007-10-05
	Oddana w środę do użytku hala sportowa w Wolborzu powstała nakładem ok. 3,4 mln zł. źródło: NKJP: Dziennik Łódzki, 2002-09-06
	Pierwszy budynek TBS oddany został do zasiedlenia 30 listopada 1999 roku, jego budowa trwała 13 miesięcy. źródło: NKJP: (I.O.): Szczęśliwcy i przegrani, Dziennik Bałtycki, 2000-01-03
	Obaj inwestorzy nie dotrzymali terminów oddania obiektów i muszą za to zapłacić. źródło: NKJP: jxb: Zamiast inwestycji, nadzieja na kary, Dziennik Łódzki, 2003-08-21

Składnia

oddać

CO + (do CZEGO)

8. mocz

Definicja

wydalić z organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

oddać kał, mocz

Cytaty

W czasie napadu drgawek epileptyk może nieświadomie oddać kał lub mocz.

źródło: NKJP: (ATRO): Nie odwracaj głowy, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-07-02

[...] na jego oczach nasz pupil oddał to, co zjadł.

źródło: NKJP: Marcin Chomiuk: Weszliśmy w to..., Mazowieckie To i Owo, 2009-11-25

Składnia

oddać

9. władzę

Definicja

używane do określenia sytuacji, gdy ktoś spowodował, lub wynikło to z niezależnego od niego przebiegu zdarzeń, że jakiś przynależny mu atrybut lub wartość, określone następującym rzeczownikiem, zaczęły przynależeć do kogoś innego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

przekazać

Połączenia

oddać dowództwo, rządy, urząd, władzę, ster; przywilej, uprawnienia; inicjatywę; pierwszeństwo, prowadzenie, przewagę, zwycięstwo; któreś miejsce, punkty; kraj, miasto, teren (nieprzyjacielowi)
oddać bez walki
dobrowolnie oddać

Cytaty

	Konserwatyści oddali władzę dopiero w 1997 roku, kiedy zdecydowanie przegrali wybory. źródło: NKJP: Internet
	Socjaldemokrata [...] w 1982 r. musiał oddać urząd Kohlowi, bo opozycja złożyła konstruktywne wotum nieufności. źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Sprawuje władzę już 14 lat jeden miesiąc i jeden dzień. Czy Helmut Kohl wprowadzi Niemcy..., Gazeta Wyborcza, 1996-10-31
	Niemiecki kierowca tuż po starcie objął prowadzenie i nie oddał go do mety. źródło: NKJP: (PAP): Imola Michaela, Dziennik Polski, 2006-04-24
	Po kontuzji pachwiny w rozgrywkach grupowych musiał oddać miejsce w wyjściowej jedenastce [...] źródło: NKJP: Michał Jankowiak: Mistrzowie świata, Polska Głos Wielkopolski, 2006-07-10
	[...] rankiem 17 stycznia 1945 roku pierwsze czołgi z 220 grupy szybkiego działania [...] wjechały do Skierniewic ulicą Rawską. Niemcy nie byli przygotowani do obrony, oddali miasto bez walki źródło: NKJP: Jedni wyszli, drudzy weszli, Dziennik Łódzki, 2007-01-17

Składnia

oddać

CO + (KOMU)

10. krew

Definicja

przekazać jakiś swój narząd albo krew lub szpik kostny do zabiegów medycznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Połączenia

oddać krew, szpik kostny; narządy, nerkę

Cytaty

Wczoraj w leszczyńskim szpitalu swoją krew dobrowolnie oddało 20 żołnierzy leszczyńskiej jednostki.

źródło: NKJP: MICH: Wojskowa krew, Gazeta Poznańska, 2003-10-29

Pojechał do szpitala w centrum i oddał swoją krew do badania.

źródło: NKJP: Internet

Siostra chorej warszawianki była gotowa oddać jej szpik , ale okazał się nieodpowiedni.

źródło: NKJP: Iwona Dudzik: Pierwszy w Polsce przeszczep szpiku od obcego dawcy, Gazeta Wyborcza, 1997-02-19

Składnia

	+	oddać	+	(KOMU) + CO
	+	oddać	+	CO + (do CZEGO)

11. strzał

Definicja

wykonać czynność wskazaną lub nazwaną przez towarzyszący rzeczownik

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

oddać rzut, skok, (celny, dokładny...) strzał; głos (na kogoś); przysługę, usługi; pokłon

Cytaty

	Była przekonana, iż dotrzymuję słowa, zawsze ilekroć zobowiązuję się zrobić komuś grzeczność lub oddać jakąś biznesową przysługę. źródło: NKJP: Oskarżony oskarża, Dziennik Polski, 2004-03-24
	Ochroniarze oddali strzały ostrzegawcze w powietrze. źródło: NKJP: Kibice bandyci walczą też w Łodzi, Super Express, 2006
	Każdy z zawodników mógł oddać 13 strzałów z wiatrówki. źródło: NKJP: (ZS): Rekreacyjnie, Gazeta Krakowska, 2007-06-18
	Za odrzuceniem poprawek oddano 1 głos, przeciw głosowało 375 posłów, wstrzymujących się od głosowania nie było. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.08.1996
	[...] Niemcy pilnujący tłumu poruszyli się nerwowo i oddali kilka salw w powietrze. źródło: NKJP: Dariusz Tomasz Lebioda: Jesień w Brombergu, Akant, 2007-06

Składnia

oddać

Informacja normatywna

Połączenia: oddać rzut, oddać strzał, oddać skok, odnoszone do czynności wykonywanych przez sportowców, uznawane za niepoprawne.

12. hołd bohaterom

Definicja

wyrazić pozytywny stosunek do kogoś swoim zachowaniem lub wypowiedzią

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

oddać cześć, hołd (bohaterom, kolegom, czyjejś pamięci, poległym, powstańcom, zabitym, zmarłym...), honory; szacunek;

Cytaty

	Na miejscowym kirkucie delegacje oddadzą pokłon oświęcimskim Żydom, a pod pomnikiem obok Firmy Chemicznej – robotnikom przymusowym, którzy zginęli przy budowie zakładów IG Farben i obozu KL Auschwitz. źródło: NKJP: Rafał Lorek: Paraliż komunikacji?, Gazeta Krakowska, 2004-12-16
	Jedenastego listopada, kiedy my obchodzimy Święto Niepodległości, Brytyjczycy co roku przypinają symboliczne maki, by oddać cześć poległym na polach bitew pierwszej wielkiej wojny [...]. źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Niemcom nie przystoi żałoba, Polityka, 2003-09-06
	I w tym względzie jestem skłonny oddać mu rację [...]. źródło: NKJP: Internet
	[...] honor im trzeba oddać, że przynajmniej zrozumieli ideę. źródło: NKJP: Internet
	Mimo to należy oddać Wennerowi, że potrafi kunsztownie zbudować iluzję i udramatyzować nudną miejską przestrzeń, co wydaje się niemal niewykonalne. źródło: NKJP: Esensja, 2008-07

Składnia

	+	oddać	+	CO + KOMU
	+	oddać	+	KOMU + że ZDANIE

13. atmosferę

Definicja

przedstawić coś w sposób zgodny z tym, jakie jest lub było naprawdę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	odzwierciedlić
	hiperonimy:	wyrazić

Połączenia

oddać atmosferę, charakter, emocje, klimat, nastrój, wrażenia; przeszłość, rzeczywistość, zwyczaje; detale, kolorystykę, kształt, szczegóły; podobieństwo; istotę czegoś (problemu, rzeczy, sprawy, zjawiska); skalę zjawiska; przebieg; treść czegoś
oddać słowami
oddać na scenie, na ekranie
oddać dobrze, wiernie, w pełni

Cytaty

	Nie, żaden, najdokładniejszy nawet opis, nie jest w stanie oddać urody owych kwiatów. źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Mandragora, 2006
	Trudno oddać nastrój tego spotkania słowami, trzeba być i na żywo uczestniczyć w takiej uroczystości. źródło: NKJP: Ewa Bugno: Po polsku i po łemkowski, Gazeta Krakowska, 2004-12-21
	Twórcy filmu dołożyli wszelkich starań, aby wiernie oddać obraz epoki, w której żył i tworzył Chopin. źródło: NKJP: Michał Karpiński: Chopin nieznany, Nasze Miasto Wrocław, 2002-02-28
	Czasami, używając kilku dopełniających się określeń, można łatwiej i pełniej oddać istotę zjawiska [...]. źródło: NKJP: Internet
	Wynik dobrze oddał przebieg tego meczu. źródło: NKJP: Coraz więcej otuchy, Dziennik Polski, 2003-08-23

Składnia

oddać

14. mecz

Definicja

pozwolić przeciwnikowi na zwycięstwo w rywalizacji sportowej, nazwanej następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

oddać spotkanie, mecz; (pierwszego, drugiego) seta, tie-break; (pierwszą, drugą) połowę, tercję; zwycięstwo
oddać bez walki
oddać walkowerem

Cytaty

Gospodarze oddali mecz bez walki i goście nawet nie musieli się zbytnio wysilać, by zainkasować trzy punkty wygrywając 3:0 (2:0).

źródło: NKJP: Punkty bez wysiłku: Trybuna Śląska, 2001-05-28

Rozczarowały natomiast przed świętami zawodniczki MKS Zawiercie. [...] na własnym parkiecie oddały seta zamykającemu tabelę Chełmkowi Bieruń, a następnie uległy na wyjeździe 0:3 MOSM Tychy.

źródło: NKJP: W połowie tabeli: Dziennik Zachodni, 2002-12-27

Nie byliśmy gorszą drużyną, powinniśmy zdobyć punkt. Celowo oddaliśmy rywalom pierwszą połowę. Próbowaliśmy zagrać bardziej ofensywie w drugiej.

źródło: NKJP: Zmarnowali karnego, Zmarnowali karnego, 2008-08-23

Składnia

oddać

15. pocałunek

Definicja

odpowiedzieć komuś takim samym gestem lub zachowaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

odwzajemnić

Połączenia

oddać pocałunek, ukłon, uścisk

Cytaty

Tereska podniosła się i pocałowała mnie w policzek. Oddałem jej nieśmiało pocałunek.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

[...] skłonił się z uznaniem, a Koreańczyk natychmiast oddał ukłon [...].

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

[...] gdy kiedyś podczas zabawy Kamil uderzył ją pięścią w nos, oddała mu bez namysłu.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010

Składnia

	+	oddać	+	(KOMU) + CO
	+	oddać	+	KOMU

16. kartę

Definicja

karc.

wyłożyć kartę, za którą nie zdobywa się punktów lub za którą punkty zdobywa przeciwnik

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Połączenia

oddać kartę; lewę; asa, damę, króla

Cytaty

[...] położył teraz siódemkę karo i rozgrywający [...] musiał oddać dwie ostatnie lewy.

źródło: NKJP: Julian Klukowski: Matematyka i brydż, Gazeta Wyborcza, 1992-03-27

Dostał trzy asy (trefl, kier i karo), dziesiątkę kierową i damę pikową. Oddał asa treflowego i karowego.

źródło: Internet: stawkologia.pl

Składnia

oddać

Frazeologizmy

ktoś nadał na bagaż coś
ktoś oddał na bagaż coś
ktoś nie odda ani guzika
ktoś nie sprzedał tanio skóry
ktoś nie oddał tanio skóry
ktoś odda komuś ostatnią koszulę
ktoś oddał coś w pacht komuś
ktoś oddał duszę czemuś
ktoś oddał głos komuś
ktoś oddał kogoś/coś w pacht komuś
ktoś oddał serce komuś
ktoś oddał sprawę do kogoś
ktoś oddał sprawiedliwość komuś/czemuś
ktoś oddał honor komuś/czemuś
ktoś oddał słuszność komuś/czemuś
ktoś oddał rację komuś/czemuś
ktoś oddał w czyjeś ręce coś
ktoś oddał życie
ktoś postawił przed sądem kogoś
ktoś oddał pod sąd kogoś
ktoś przekazał pałeczkę komuś
ktoś oddał pałeczkę komuś
ktoś ustąpił pola
ktoś oddał pole
ktoś wyzionął ducha
ktoś oddał ducha Bogu
ktoś oddał duszę Bogu
ktoś oddał ducha

Data ostatniej modyfikacji: 07.11.2016