UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kuter

Chronologizacja

1858, Gazeta Lwowska, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kuter
kutry
D. kutra
kutrów
C. kutrowi
kutrom
B. kuter
kutry
N. kutrem
kutrami
Ms. kutrze
kutrach
W. kutrze
kutry

Pochodzenie

ang. cutter 'szubka łódź obsługująca okręty wojenne; nacinacz, frez(arka)'

z ang. cut 'ciąć'

1. rybacki

Definicja

mały statek rybacki przeznaczony do połowów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  statek

Połączenia

  • drewniany; duży, mały kuter; kuter rybacki
  • kutry i łodzie; statki i kutry
  • armator, szyper, właściciel; załoga kutra
  • rejs kutrem

Cytaty

Na kutrach krzątają się rybacy, składając rozwieszone do suszenia sieci.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Z zawodu jest rybakiem dalekomorskim. Pływał po oceanach świata na dużych statkach dalekomorskich, potem na małym kutrze rybackim we flocie przybrzeżnej.

źródło: NKJP: jago: Kowalstwo - moje hobby, Dziennik Elbląski, 2006-12-01

W 1960 r. polska Straż Graniczna zatrzymała 7 kutrów rybackich NRD, łowiących na polskich wodach terytorialnych - 1,5 mili od Dziwnowa.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki„ Awantura o rynnę, Gazeta Wyborcza, 1994-07-02

Sieci pełne ryb wyciągane są na pokład kutra, ich zawartość wysypywana do specjalnych pojemników.

źródło: NKJP: Renata Fiałkowska, Beata Drzymała: Do serca przytul świnię, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1994-04-01

2. okręt

Definicja

mały i zwrotny okręt wojenny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  okręt

Połączenia

  • kuter artyleryjski, desantowy, holowniczy, parowy, patrolowy, pościgowy, rakietowy, ratowniczy, torpedowy, uzbrojony
  • dowódca kutra; dywizjon, flotylla kutrów

Cytaty

Niemieckie kutry rakietowe, ich okręt baza i zbiornikowiec przypłynęły do portu na Oksywiu.

źródło: NKJP: (MSki): „Albatrosy” na Oksywiu, Dziennik Bałtycki, 1998-11-28

Rosyjskie okręty wojenne zatopiły gruziński kuter torpedowy - podało wczoraj ministerstwo obrony Rosji.

źródło: NKJP: (PAP): Gruzja apeluje do Rosji o przystąpienie do rozmów, Dziennik Polski, 2008-08-11

Ostatnia bojowa jednostka armii rosyjskiej - eskadra kutrów XXIV Brygady Kutrów Torpedowych Federacji Rosyjskiej w Szczecinie - opuści dziś Polskę.

źródło: NKJP: Wojcech Staszewsk, Barbara Chabor: Bezbronne wojska poradzieckie, Gazeta Wyborcza, 1992-10-28

Pierwsza jednostka prototypowa została przekazana do testów w 1972. Seryjne kutry trafiły do marynarki niemieckiej pomiędzy 20 grudnia 1974 a 31 marca 1977.

źródło: NKJP: Internet

3. motorówka

Definicja

łódź motorowa przeznaczona do przewożenia ludzi lub towarów między statkiem a lądem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  łódź

Cytaty

Znowu posłali kuter na ląd, bo na okręcie nie było mineralnej.

źródło: NKJP:Jacek Hugo-Bader: Rowerem przez Azję 2, Gazeta Wyborcza, 1998-11-06

Od południa kutry motorowe zaczną przewozić na ląd tych, którzy mają tu w Hongkongu spędzić cztery dni.

źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1970

Z doktorem Krawczyńskim - miejscową wielkością - odbywałem wycieczki po rzece dużym kutrem motorowym.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Wenecja i inne szkice, 2008

4. jacht

Definicja

żegl. 
jacht żaglowy o jednym maszcie usytuowanym na środku łodzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  jacht

Cytaty

Liczne stowarzyszenia zabiegają o środki na odbudowę starych kutrów żaglowych. Rekonstruuje się m.in. słynne jachty szkockiego konstruktora Williama Fife’a z końca XIX w.

źródło: NKJP: Krzysztof Zawalski: Salon pod żaglami, Dziennik Bałtycki, 2000-12-22

Parada na Motławie flotylli oldtimerów, czyli niedużych klasycznych żaglowców i jachtów, będzie dzisiaj największą atrakcją II Zlotu Starych Żaglowców [...]. Poprowadzi ją sławny gdański kuter gaflowy „Antica”, który odbył w latach 90. wieloletnią wyprawę dookoła świata.

źródło: NKJP: Jacek Sieński: Program Old Timer Meeting Gdańsk 2002, Dziennik Bałtycki, 2002-09-07

Maszt na kutrze jest zazwyczaj usytuowany bliżej środka łodzi (mniej wysunięty ku przodowi) [...].

źródło: NKJP: Internet

5. ożaglowanie

Definicja

żegl. 
ożaglowanie typowe dla kutra - jachtu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Cytaty

Sprzedam dobrze utrzymany i wyposażony jacht typu kielkreuzer, ożaglowanie: kuter, powierzchnia pomiarowa 33 m² [...].

źródło: Internet: e-mazury.com.pl

Kutry jako okręty początkowo były niewielkimi pomocniczymi i łącznikowymi jednostkami żaglowymi, z ożaglowaniem typu kuter.

źródło: NKJP: Internet

6. maszyna do mięsa

Definicja

spoż. 
maszyna przemysłowa służąca do rozdrabniania mięsa

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Cytaty

[...] wołowinę rozdrabnia się w kutrze na jednolitą masę, dodając przyprawy i lód.

źródło: NKJP: Internet

Kawałki na kiełbasę wiejską i te już zapeklowane spotykają się w hali produkcyjnej, gdzie stoi kuter [...].

źródło: NKJP: Ireneusz Pawlik: Kręcenie kiełbasy, Gazeta Krakowska, 2003-04-12

W kutrze uzyskujemy rozdrobnienie do 200 nm. Zapewnia to emulgację tłuszczów, białek itp. Tworzy jednolity farsz do dalszej produkcji.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 10.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json