UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wietrznik

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. wiatr

1. lekkoduch

Definicja

pejorat.  przest. 
osoba nieodpowiedzialna, lekkomyślna i nietraktująca niczego i nikogo zbyt poważnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lekkoduch, letkiewicz, świszczypał, świszczypała, świszczypałka, wartogłowiec, wartogłów

Cytaty

Drury, w Londynie rodzony, liznął trochę nauki, ale chłystek i wietrznik, o marynarskich marzący przygodach, przeciw woli ojca szurnął do Indii, by wkrótce przekonać się, że w rodzicielskim domu było lepiej.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Madagaskar okrutny czarodziej, 1969

Wrócił z wojny nie taki jak inni, nie rozpuszczony, nie jak byle wietrznik.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Krąg pierwszy, t. 2, 1996

Szczytnik przedstawił [...] program wzbogacenia dworskiego skarbca poprzez odebranie zysków z dóbr, które jego starszy brat, Rogatka, lekkomyślnie porozdawał przed laty swoim ulubieńcom, przeróżnym wietrznikom i wartogłowom.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wietrznik
wietrznicy
ndepr
wietrzniki
depr
D. wietrznika
wietrzników
C. wietrznikowi
wietrznikom
B. wietrznika
wietrzników
N. wietrznikiem
wietrznikami
Ms. wietrzniku
wietrznikach
W. wietrzniku
wietrznicy
ndepr
wietrzniki
depr

2. ptyś

Definicja

pozn. 
ptyś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ptyś
hiperonimy:  ciastko

Cytaty

Nadzianego wietrznika posypujemy cukrem pudrem.

źródło: Internet: czterylewerecewkuchni.blogspot.com

Z przepisu na to karpatkowe ciasto śmiało możecie upiec wietrzniki, eklery i groszki ptysiowe.

źródło: Internet: kasia.in

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wietrznik
wietrzniki
D. wietrznika
wietrzników
C. wietrznikowi
wietrznikom
B. wietrznika
wietrzniki
N. wietrznikiem
wietrznikami
Ms. wietrzniku
wietrznikach
W. wietrzniku
wietrzniki

3. wywietrznik

Definicja

bud. 
wywietrznik - otwór umożliwiający wymianę powietrza

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wywietrznik
hiperonimy:  otwór

Cytaty

A na dworze hulał wiatr ciągle. Słychać było jego wycie przez niewidoczny pod sufitem, ginący w kłębach pary, wietrznik.

źródło: NKJP: Edward Stachura: Cała jaskrawość, 2006

[...] dowiedzieliśmy się nagle, że robotnicy chodzą i zmieniają wyloty wietrzników gazowych.

źródło: NKJP: Miron Białoszewski: Chamowo, 2010

Wymuszona wentylacja [...] zaciąga powietrze przez okap, bo sąsiedzi uszczelnili wszystkie wietrzniki w oknach.

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wietrznik
wietrzniki
D. wietrznika
wietrzników
C. wietrznikowi
wietrznikom
B. wietrznik
wietrzniki
N. wietrznikiem
wietrznikami
Ms. wietrzniku
wietrznikach
W. wietrzniku
wietrzniki

4. lufcik

Definicja

bud. 
wywietrznik - niewielka część okna z osobną ramą, otwierająca się niezależnie od całości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lufcik, oberluft, wywietrznik

Cytaty

Szklarnie spinane z okien inspektowych [...], zwane również przenośnymi, nie mają konstrukcji nośnej; składają się z okien inspektowych, łączonych spinaczami, i oprócz zwykłych, inspektowych, mają okna z wietrznikami.

źródło: Internet: okazjoland.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wietrznik
wietrzniki
D. wietrznika
wietrzników
C. wietrznikowi
wietrznikom
B. wietrznik
wietrzniki
N. wietrznikiem
wietrznikami
Ms. wietrzniku
wietrznikach
W. wietrzniku
wietrzniki

5. wiatrowskaz

Definicja

archit. 
urządzenie służące do określania kierunku wiatru

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wiatrowskaz
hiperonimy:  urządzenie

Cytaty

Dachy wszystkich zabudowań pokryto blachą miedzianą i wzbogacono wygląd różnymi ozdobnymi gałkami i wietrznikami.

źródło: NKJP: Stanisław Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej, 2006

Budynek wieńczy wieża z latarnią i metalowym wietrznikiem w kształcie chorągiewki z wyciętą [...] datą powstania ratusza - 1827.

źródło: NKJP: Paulina Lewandowska: Kultura. Łazęga, cz. III, Magazyn Puls Studenta, 1998-03

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wietrznik
wietrzniki
D. wietrznika
wietrzników
C. wietrznikowi
wietrznikom
B. wietrznik
wietrzniki
N. wietrznikiem
wietrznikami
Ms. wietrzniku
wietrznikach
W. wietrzniku
wietrzniki

6. nos

Definicja

łow. 
nos psa, lisa i innych zwierząt drapieżnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  nos

Cytaty

Lis należy do rodziny psów. Nogi (stawki) ma cienkie, krótkie, tułów długi, ogon (kita) długi i puszysty, pysk długi i wąski z czarnym wietrznikiem i wąsami, oczy skośne, uszy krótkie, stojące na boki.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Czas, przestrzeń, przyroda eliminują słabe osobniki ze zgrai. Natura obdarzyła je we wszystko, co potrzebne do przetrwania: ostre kłańce, miażdżącą paszczękę, bystre lampy, czuły wietrznik.

źródło: Internet: obserwatorzy.pl/wilczytrop1.htm

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wietrznik
wietrzniki
D. wietrznika
wietrzników
C. wietrznikowi
wietrznikom
B. wietrznik
wietrzniki
N. wietrznikiem
wietrznikami
Ms. wietrzniku
wietrznikach
W. wietrzniku
wietrzniki
Data ostatniej modyfikacji: 16.08.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json